در این مقاله قصد داریم از نگرانی های راجع به رشد جنین کم کنیم و اطلاعات زیادی درباره محدودیت رشد جنین در اختیار شما قرار دهیم.
علل شایع کاهش رشد جنین
۱- اختلالات جفت:
جفت مسئول تامین غذا و اکسیژن برای جنین است. اگر جفت ناهنجاری داشته باشد و یا در طی دوران بارداری غذا رسانی به جنین توسط جفت مختل شود، رشد جنین دچار اختلال میشود.
همچنین ممکن است محل قرارگیری جفت در رحم، اختلالاتی را برای جنین ایجاد کند که به آن جفت سر راهی می گویند و یا جفت کمی از رحم جدا گردد که به آن جدا شدن زودرس جفت می گویند. هر یک از این اختلالات یاد شده، میتواند رشد جنین را کم کند.
۲- فشار خون بارداری:
در مادران بارداری که دچار فشار خون بالا هستند، رگ های خونی تنگ میشود و خون رسانی به بافت های بدن کند می گردد. بنابراین خون رسانی به جنین در حال رشد نیز کاهش می یابد. به همین علت است که معمولا مادران با فشار خون بالا، نوزادانی کم وزن به دنیا میآورند.
فشار خون بالا می تواند منجر به مسمومیت بارداری شود.
لازم به ذکر است که فشار خون بالا در حاملگی بسیار خطرناک است و اگر درمان نشود و تحت کنترل قرار نگیرد، عوارض آن تنها به کاهش وزن جنین ختم نخواهد شد.
۳- ناهنجار های کروموزومی جنین:
جنین هایی که دارای ناهنجاری های کروموزومی هستند، اغلب روند رشد کن دتری نسبت به جنین های سالم دارند.
برخی از ناهنجاری های کروموزومی جنین شامل این موارد میباشد:
آنانسفالی، نقص های کلیوی، سندروم داون (منگولیسم) و نقص های دیده شده در حین تولد.
۴- بیماری های مادر در زمان بارداری:
اغلب دیده شده زنانی که در زمان حاملگی بیماریهای زمینهای داشته اند، فرزندانی با وزن کم به دنیا میآورند.
بیماری های زمینه ای شایع در مادران عبارتست از:
دیابت
کم خونی داسی شکل:
اختلالات انعقادی خون
بیماری های کلیوی
بیماری های قلبی و عروقی
و بیماری های ریوی.
۵- سن مادر:
عامل مهم دیگر، سن مادر است. بهترین سن بارداری ۲۳ تا ۲۹ سالگی است و سن قابل قبول ۲۰ تا ۳۵ سالگی می باشد.
۶- مصرف الکل و سیگار:
مصرف الکل در بارداری توسط مادر سبب عقب ماندگی ذهنی، ناهماهنگی حرکتی، حافظه و زبان معیوب و از همه مهم تر بیش فعالی کودک می شود.
عامل دیگری که اکثر افراد فکر می کنند خیلی تاثیرگذار نیست، مصرف سیگار می باشد. نیکوتین که ماده اعتیاد آور توتون سیگار است، باعث می شود جفت به صورت غیر طبیعی رشد کند و این امر، انتقال مواد غذایی را به جنین کاهش می دهد و باعث کم وزنی جنین می گردد. از سوی دیگر، سیگار کشیدن تراکم مونوکسیدکربن را در خون مادر افزایش می دهد.
مهم ترین اثر سیگار، تاخیر رشد جسمی کودک و کم وزنی او در هنگام تولد است. همچنین موجب کاهش مقاومت بدن کودک در برابر بیماری ها می گردد.
تذکر:
مادرانی که سیگار می کشند، به علت کمبود اکسیژن رسانی به جفت و جنین، اغلب نوزادانی با وزن کم به دنیا میآورند. کاهش رشد جنین در مادران سیگاری تنها یکی از عارضه هایی است که جنین را تهدید می کند. عوارض دیگری مانند احتمال ابتلا به بیماری های قلبی، تنفسی، پوستی و … نیز در کمین این جنین ها می باشد.
۷- آلودگی هوا:
دانشمندان دریافته اند مادرانی که در دوران بارداری در معرض میزان بالایی از آلودگی هوا قرار دارند، بیشتر نوزادان با وزن کم به دنیا میآورند، زیرا آلودگی هوا، اکسیژن محیط زندگی را کم می کند و جنین در حال رشد را با کمبود اکسیژن روبرو مینماید. بنابراین مادران باردار باید مراقب باشند و زمانی که آلودگی هوا زیاد است و رسانه های مختلف افراد را از رفت و آمد غیر ضروری در شهر منع می کنند، از خانه بیرون نروند.
۸- سوء تغذیه مادر:
سن و وزن مادر بر روند رشد جنین تأثیر می گذارد. اگر مادر وزن کمی داشته باشد و در طی حاملگی افزایش وزن قابل قبول نداشته باشد، احتمال کاهش رشد جنین وجود دارد.
همچنین سن مادر نیز مهم است. اگر سن مادر بالای ۴۵ سال و کمتر از ۲۰ سال باشد، احتمال کم وزن بودن جنین نیز زیاد میباشد.
۹- زایمان های قبلی مادر:
مادرانی که در زایمان های قبلی خود، سابقه زایمان زودرس (نوزاد نارس) داشتهاند، در زایمان های بعدی خود نیز احتمال کم وزن بودن نوزادشان وجود خواهد داشت. بنابراین این دسته از مادران باید مراقب باشند و در حاملگی های بعدی خود مدام تحت نظر پزشک متخصص زنان قرار بگیرند.
۱۰- چند قلویی:
مادرانی که بیش از یک قل، باردار هستند (دو قلو و چند قلو زایی)، معمولا احتمال بیشتری وجود دارد که نوزادانی کم وزن به دنیا آورند، زیرا حجم رحم مادر نمی تواند هم زمان چند جنین را با وزن طبیعی در خود رشد دهد. به همین علت است که مادرانی که چند قلو حامله هستند، باید بیشتر تحت مراقبت پزشک متخصص قرار بگیرند.
محدودیت رشد جنین یا IUGR
وزن نرمال جنین چقدر است؟
محدودیت رشد جنین یعنی چی؟
دو مدل محدودیت رشد وجود دارد:
- قرینه
- غیر قرینه
تفاوت محدودیت قرینه و غیر قرینه در چیست؟
محدودیت قرینه:
محدودیت غیر قرینه:
کوچکتر بودن جنین نسبت به سن حاملگی بعداز تولد چه خطراتی دارد؟
- معمولا این جنین ها زودتر از موعد به دنیا می آیند به همین دلیل مستعد عفونت و سختی در تنفس و .. هستند.
- ممکن است قند خونشان افت کند.
- یا دمای بدنشان پایین بیاید.
- و یا از لحاظ عصبی کامل رشد نکرده باشند.
چرا محدودیت رشد جنین اتفاق میفتد؟
مبتلا شدن به عفونت:
- عفونت ویروسی سیتومگالوویروس مستقیم روی جنین اثر میگذارد.سرخجه و سیتومگالوویروس باعث میشوند کلسیم در جنین رسوب کند.
- عفونت باکتریایی مثل سل ریه یا غیر ریه که ابتدا روی مادر اثر گذاشته بعد از اون سبب کاهش رشد جنین میشود.
- سیفلیس مادرژادی
- مالاریا
چجوری محدودیت رشد جنین تشخیص داده میشود؟
سونوگرافی:
اندازه گیری مایع آمنیون:
سونوگرافی داپلر:
اگر مادری جنین با رشد کم داشته باشد باید چه اقداماتی انجام دهد؟
نوزاد بالای ۳۴ هفته باشد:
نوزاد قبل از ۳۴ هفته باشد:
کدوم زایمان برای نوزاد دچار محدودیت رشد بهتر است؟
