تهوع بارداری به چه علتی ایجاد میشود؟
۱) افزایش سریع هورمونهای جفتی در اوایل بارداری:
زمانی که میزان این هورمون در بدن به بالاترین مقدار خود میرسد تهوع نیز به حداکثر میرسد. تصور بر این است که استروژن نیز ممکن است در این زمینه نقش داشته باشد.
۲) افزایش قدرت حس بویایی و حساسیت به بو:
۳) حساسیت دستگاه گوارش:
۴) کمبود ویتامین B:
۵) کمیود ویتامینها:
۶) استرس:
حالا چرا این تهوع در بعضیها بیشتر دیده میشود و در بعضیها کمتر؟
در بارداری های دو قلو یا چند قلو که این تهوع، شدیدتر است؛ علت ممکن است مقادیر بالاتر هورمونهای جفتی یا هورمونهای دیگر در بدن باشد. البته این مساله قطعی نیست و بعضی زنان که بارداری دوقلو یا چند قلو دارند اصلاً تهوع ندارند.
آیا این تهوع روی جنین هم اثری دارد؟
تهوع خفیف و استفراغ گه گاهی که معمولاً در بیماری صبحگاهی وجود دارد تا زمانی که مادر غذا را تحمل کند و مقادیر زیاد مایعات بنوشد، تهدیدی برای سلامت جنین نیست. از این گذشته، جنین در عمده زمان ۳ ماهه اول آنقدر کوچک است که به کالری چندانی نیاز ندارد.
آیا نداشتن بیماری صبحگاهی به معنای افزایش احتمال سقط است؟
خیر, اگرچه بعضی مطالعات نشان دادهاند زنانی که کودکان شان سقط میشود کمتر دچار تهوع میشوند (عدم تکامل کافی جنین یا جفت سبب پایین بودن هورمونهای بارداری شده و در نتیجه تهوع در این زنان کمتر است) ولی بسیاری از زنان هم هستند که بارداری کاملاً طبیعی داشته و بعد از ۳ماهه اول دیگر تهوع ندارند.
چرا بعضی از این زنان باید بستری شوند؟
گاهی حالت تهوع در بارداری به حدی شدید است که زنان باردار قادر به استفاده کافی از غذاها نیستند و تهوع شدید و شدیدتر رخ میدهد و به دنبال آن احساس منگی، گیجی و حتی گاهی زمین خوردن اتفاق میافتد و زن باردار آب زیادی از بدناش دفع میشود که عوارض وخیمی را به همراه خواهد داشت که در این حین سلامت جنین نیز در معرض خطر میافتد و اینکه علت اصلی این نوع تهوع و استفراغ چیست، هنوز مشخص نشده است.
بالا بودن هورمون جفت انسانی یکی از علل اصلی در این زمینه است. این تهوع بیشتر در بارداریهای مول (انگورک یا بچهخوره)، بارداری چند قلو، بارداری شکم اول و بارداری زنان جوان محسوس است.
اگر خانم باردار نتواند هیچ چیزی (حتی مایعات) را در معده برای ۲۴ ساعت نگه دارد، ممکن است به استفراغ بیش از حد در زمان بارداری مبتلا شده باشد. این عارضه هر چه سریعتر تشخیص داده شده و درمان شود، احتمال بهبودش بیشتر است.
اگر شما هم باردار هستید و ویار امانتان را بریده، بهتر است بدانید بهجز قرصهای معمولی که مصرف میکنید میتوانید
با داشتن یک رژیم غذایی مناسب و متعادل از روزهای بارداریتان لذت بیشتری ببرید.
پرخوری را کنار بگذارید
ممکن است در این روزها حرفهای عجیب و غریبی بشنوید که هیچ نیازی نیست به آن گوش کنید.مثلا میگویند«حالا که بارداری پس باید جای دو نفر غذا بخوری».
غذای نفخدار ممنوع
میتوانید پزشک خودتان باشید و با کمی توجه به عادات غذاییتان، غذاهایی که سبب تهوع شما میشود را حذف کنید.بهتر است از مصرف هرگونه غذایی که باعث نفخ یا سنگینی معده، ترش کردن و مانند آنها میشود خودداری کنید.
همه این موارد را که رعایت کردید، بهتر است به موارد دیگری نیز توجه کنید:
عرق نعناع بخورید
اگر با وجود رعایت این موارد بازهم بعد از خوردن غذا دچار حالت تهوع میشوید، میتوانید اندکی عرق نعناع بعد
از غذا بخورید.
است.
زیره را فراموش نکنید
یکی دیگر از موادی که میتوانید برای مقابله با حالت تهوع پس از غذاخوردن استفاده کنید، زیره است.میتوانید زیره را بو دهید و با مرزه مخلوط کنید و بعد از غذا به میزان خیلی کمی از آن بخورید یا اینکه دو قاشق غذاخوری زیره سبز را با سه قاشق غذاخوری شکر مخلوط و آسیاب کنید تا به صورت پودر دربیاید و بعد از هر وعده غذایی، یک قاشق چایخوری از این مخلوط را در دهان بگذارید تا کمکم و آرام آرام حل شود و جلوی حالت تهوع شما را بگیرد.
با غذاهای چرب، تند و شور خداحافظی کنید
یکی از مشکلات زنان باردار حالت دل به هم خوردگی با استشمام بوهای مختلف است پس تاحد امکان در غذای
خود از سیر و پیاز کمتری استفاده کنید.
البته حالت تهوع کمتر، بهتر است این موارد را رعایت کنید.به طور کلی غذاهایی بخورید که راحت هضم میشوند و دستگاه گوارش شما را اذیت نمیکنند.
به مزاج خود اهمیت دهید
در طول بارداری بهتر است به مزاج خود بیش از هر زمان دیگری اهمیت بدهید و از خوردن غذاهای بسیار گرم یا بسیار سرد هم از نظر دما و هم از نظر مزاج خودداری کنید.مثلا آب بسیار سرد یا بسیار گرم، یخ و بستنی را بهتر است زیاد استفاده نکنید.
ویار شدید دارید؟ داروی گیاهی خودسرانه مصرف نکنید
برخی معتقدند گیاهان ضرری برای بدن ندارند ولی از آنجا که در دوران بارداری بدن در حالت خاصی قرار دارد حتی در مصرف داروهای گیاهی نیز باید دقت شود.
۱ / زعفران ممنوع!
به طور کلی بهتر است زنان باردار از داروهای گیاهی با خاصیت قاعدهآور پرهیز کنند چون ممکن است این
دارو را به نیت بهتر شدن حالت تهوع بخورند ولی سبب سقط جنین و مشکلات دیگری برای آنها شود.
پس بهتر است در این دوران از مصرف :
دم اسب
۲ / آسپرین مصرف میکنید زنجبیل ممنوع
زنجبیل یکی از داروهای گیاهی است که در رفع همه حالتهای تهوع ازجمله تهوع صبحگاهی ناشی از بارداری میتواند مفید باشد.
دارد.
بدتر میکند ولی اگر سردمزاج هستید، دائم احساس سرما میکنید، به دنبال پوشیدن لباس بیشتر هستید و نیاز به نوشیدنی گرم دارید زنجبیل داروی تهوع صبحگاهی شماست.
میوه های خشک
مصرف این میوههای خشکشده میتواند حالت تهوع، استفراغ، ویار شدید و همچنین مشکل بیاشتهایی زنان باردار را حل کند.
با میوهها معجزه کنید
انار:
سیب:
عملکرد سیب و به نیز در کاهش حالت تهوع و مقابله با ویار بسیار مناسب است.قبل از خواب، آب سیب مصرف کنید تا قند خونتان تنظیم شود.
به:
میوه «به »را در دو حالت میتوان استفاده کرد.در حالت نخست، به را لابهلای فویل بپیچید و سپس آن
را در فر بپزید و بعد غذا کمی از آن را میل کنید. در حالت دوم نیز از «به» میتوانید به صورت دمکرده استفاده کنید یعنی این میوه را رنده کرده و تفت دهید، سپس آن را چند دقیقه در دهان نگاه داشته یا بجوید حتی میتوانید آن را دم کنید تا حالت تهوع شما کمتر شده و کمکم از بین برود.
رایحه درمانی نمیگذارد حالتان بدتر شود
با اینکه زنان باردار از بسیاری بوها دچار حال به هم خوردگی میشوند و نمیتوانند تحمل کنند ولی باز هم رایحه درمانی میتواند به بهتر شدن حالشان کمک کند هرچند برخی نمیتوانند این بو را تحمل کنند و باید از این موضوع چشم پوشی کنند.
درست بنوشید
اگر ویار دارید مصرف مایعات را فراموش نکنید؛ حتی اگر فکر میکنید با خوردن یک لیوان آب، حالت تهوع شما بیشتر میشود.
چای طعمدار
بابونه را همراه با چای دم کنید یا پوست لیموترش، نارنگی، پرتقال یا گریپ فروت را در چای رنده کنید.
آب با طعم لیمو
ورقههای نازک لیموترش را در ظرف حاوی آب سرد قرار داده و آن را در یخچال بگذارید و در طول روز بهعنوان نوشابه بنوشید.
شربت عسل
با توجه به مزاج و میزان علاقهتان به شیرینی(حداقل یک قاشق غذاخوری) عسل را در یک لیوان آب حل کنید و سپس مقداری آب لیموترش که بهتر است تازه باشد را در آن بچکانید.
غلبه بر تهوع بارداری با روشهای طبیعی
استفاده از زنجبیل گام اول و مهم
یکی از بهترین روشها برای غلبه بر حالت تهوع در طول دوران بارداری، استفاده از زنجبیل تازه میباشد. معمولاً آن را میتوان در فروشگاههای مواد غذایی تهیه کرد. طریقه مصرف آن به این گونه است که باید در ابتدا پوست آن را بکنید و آن را رنده و یا ریز ریز کنید.
استفاده از نعناع به عنوان گام دوم
اگر زنجبیل را استفاده کردید و نتیجه مورد نظر حاصل نشد و یا زنجبیل در دسترس شما نبود، گام بعدی که به شما پیشنهاد میکنیم، استفاده از نعناع تازه میباشد. نعناع تأثیر بسیار مطلوبی بر روی دیواره داخلی معده میگذارد و منجر به تسکین حالت تهوع و استفراغ در خانمهای باردار میشود. استفاده از نعناع به صورت آب نبات، آدامس، چای نعناع و یا حداقل آغشته کردن مواد غذایی با اسانس و طعم نعناع میتواند تا حدی شما را برای غلبه بر این مشکل کمک کند، اما معمولاً مصرف نعناع به صورت تازه و طبیعی اثرات مطلوبتر و مفیدتری را میگذارد. حتی استنشاق بوی نعناع هم میتواند آرام بخش باشد. هم چنین نعناع، دارای خاصیت خنک کنندگی، رفع گرفتگی عضلات و مسکن درد میباشد.
استراحت کردن
به خانمهای باردار توصیه میشود به محض این که حالت تهوع و استفراغ را احساس کردند، استراحت کنید و دراز بکشند. این کار به غلبه بر تهوع و استفراغ کمک میکند. افراد بارداری که دچار کم خوابی هستند و یا به دلیل مشغلههای کاری فرصت کافی برای استراحت ندارند، بیشتر احتمال دارد که به این حالت مبتلا میشوند.
استفاده از لیمو ترش تازه
استنشاق بوی لیمو ترش تازه برای بسیاری از خانمهای باردار میتواند به عنوان درمان معجزه آسای حالت تهوع و استفراغ به حساب آید. به بانوانی که معمولاً در زمانهای خاص مثلاً صبحها دچار حالت تهوع میشوند، توصیه میشود که یک قاچ لیمو ترش در نزدیکی خود قرار دهند تا با بو کشیدن آن بتوانند بر این حالت غلبه کنند. مصرف خوراکی لیمو ترش هم میتواند راه مناسبی باشد. اما اگر معده فرد خالی است، هرگز توصیه نمیشود که لیموترش تازه را به تنهایی مصرف کنند، بلکه ترجیحاً باید با آب ولرم و شکر مصرف شود.
جوش شیرین
اگر حال شما طوری است که میتوانید مزه شور را تحمل کنید، میتوانید از این روش استفاده کنید. ۲ قاشق غذاخوری جوش شیرین را در یک لیوان آب حل کنید. مصرف این ترکیب میتواند اسیدهای معده را خنثی کند حالت تهوع شما را به حداقل برساند.
سماق
استفاده از سماق به صورت پودر شده برای کاهش حالت تهوع و استفراغ در بسیاری از افراد مناسب گزارش شده است. پودر سماق ناراحتیها و اختلالات گوارشی را بهبود میبخشد.
چند تذکر
* در دوران بارداری نیاز مادر برای مصرف مواد غذایی بیشتر میشود، بنابراین باید تعداد وعده های غذایی مصرف شده در دوران بارداری بیش از دورانهای عادی باشد، اما باید کم حجم مصرف شود.
