توصیه های تغذیه ای برای جلوگیری از پوکی استخوان

20
توصیه های تغذیه ای برای جلوگیری از پوکی استخوان

وقتی فردی نمی تواند کلسیم مورد نیاز بدن را از طریق منابع غذایی دریافت کند لازم است از قرص مکمل کلسیم به ویژه کلسیم D استفاده کند.

وقتی فردی نمی تواند کلسیم مورد نیاز بدن را از طریق منابع غذایی دریافت کند لازم است از قرص مکمل کلسیم به ویژه کلسیم D استفاده کند.
دکتر مسعود کیمیاگر، متخصص تغذیه و رژیم درمانی و استاد انستیتو تحقیقات تغذیه کشور و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی اصول تغذیه صحیح برای پیشگیری از پوکی را برایمان این طور توضیح می دهند….

به جز شیر و لبنیات که منبع سرشار کلسیم هستند با خوردن چه غذاهایی می توان کلسیم دریافت کرد؟

کلم بروکلی و سبزیجات تیره برگ دیگر مانند کاهو کلسیم خوبی دارند که مقدار جذب آن ها هم بالاست. جذب کلسیم در بهترین شرایط حتی در لبنیات حدود ۴۰ درصد است. هر ۱۰۰ گرم کلم بروکلی ۵۰ میلی گرم کلسیم دارد که حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد آن جذب می شود.
ما باید علاوه بر لبنیات منابع غذایی دیگری که حاوی کلسیم هستند را نیز معرفی کنیم تا افرادی که بنا به دلایلی نمی توانند لبنیات بخورند از آن ها استفاده کنند. البته همه غذاها کلسیم دارند اما مقدار جذبشان متفاوت است. میوه ها و غلات به ازای هر ۱۰۰ گرم، ۳۰ تا ۴۰ میلی گرم کلسیم دارند و ما حتی با خوردن منابع ضعیف کلسیم، تقریباً به ازای هر کالری ۲۵/۰ میلی گرم کلسیم دریافت می کنیم ولی جذب کلسیم در این غذاها پایین است.

مصرف غذاهای حاوی کلسیم در چه سنی بیشتر اهمیت دارد؟

 
برای پیشگیری از پوکی استخوان مصرف کلسیم از دهه ۴ و ۵ زندگی و به ویژه در خانم ها اهمیت بیشتری دارد. در جوانی برای تشکیل استخوان ها روزانه ۶۰۰ میلی گرم کلسیم لازم است که معمولاً از طریق رژیم غذایی دریافت می شود.

چه عادت های غذایی در ابتلا به پوکی استخوان موثرند؟

 
مصرف غذاهای شور و خوردن نمک زیاد در طولانی مدت می تواند باعث پوکی استخوان شود چون سدیم موجود در نمک باعث دفع کلسیم از استخوان ها می شود. همچنین مصرف نوشابه های گازدار و نوشابه های حاوی کافئین و حذف لبنیات از رژیم غذایی از عادت های بد غذایی هستند که باعث پوکی استخوان می شوند.

افرادی که نمی توانند زیاد لبنیات بخورند و بنا به دلایلی مکمل هم نمی توانند مصرف کنند باید چه کار کنند؟

 
برای این افراد باید یک برنامه دقیق نوشته شود و محاسبه شود که مثلاً چقدر سبزی یا چقدر لبنیات بخورند تا از منابع مختلف کلسیم دریافت کنند. مقدار کلسیم و ویتامین D در افرادی که داروهایی مصرف می کنند که منجر به پوکی استخوان می شود نیز متفاوت است و باید به رژیم غذایی شان بیشتر توجه شود.

 

nutrition-recommendations-to-prevent-osteoporosis

مصرف الکل یک عامل شناخته شده برای بروز پوکی استخوان به‌ویژه در بین آقایان است

پوکی استخوان بی صدا می آید و بی صدا زمین گیر می کند. عادت‌ها متعددی از جمله عادت‌های غذایی در ابتلا به این مشکل نقش دارد که با بروز آن مشکلاتی مانند خمیده تر شدن و کوتاهی قد به اندازه چند سانتی متر، شکستگی مچ و غیره همراه است. برای کاهش این بیماری خاموش توصیه های زیر را جدی بگیرید.

ویتامین D بیشتری جذب کنید

ویتامین D باعث افزایش تثبیت کلسیم روی استخوان ها شده و قدرت عضلانی بدن را افزایش می دهد. این مسئله نیز از بین رفتن کلسیم استخوان‌ها را کاهش داده و به این ترتیب خطر بروز پوکی استخوان و زمین خوردن های مکرر کاهش پیدا می کند. توصیه می کنیم برای افزایش ویتامین D بدنتان ماهی آزاد، ماهی ساردین، ماهی خال مخالی، تخم مرغ و شیر سویا غنی شده با ویتامین D مصرف کنید. در عین حال لازم است که روزانه حداقل ۲۰ دقیقه در معرض نور خورشید قرار بگیرید. از آنجایی که کمبود این ویتامین در اکثر کشورها و از جمله ایران شایع است می توانید با نظر پزشک بخصوص در روزهای کوتاه و فصل سرد سال مکمل ویتامین D نیز مصرف کنید.

حواستان به محصولات لبنی باشد

برخلاف آنچه یاد گرفته ایم محصولات لبنی مانع از بروز پوکی استخوان نمی شوند. حتی در مواردی عکس این مسئله نیز مشاهده شده است. براساس نتایج پژوهش هایی که در سال‌های اخیر انجام شده است در کشورهای پرمصرف لبنیات مانند انگلستان و فرانسه پوکی استخوان بیشتر است. اما در کشورهای دیگری که مصرف لبنیات در آن‌ها چندان زیاد نیست مانند برخی کشورهای آسیایی این بیماری شایع نیست. میزان بالای مصرف لبنیات عامل پیشگیری کننده از ابتلا به پوکی استخوان محسوب نمی شود و حتی ممکن است عاملی برای افزایش خطر ابتلا باشد. اگر به دنبال دلیل آن هستید باید بگوییم که شیر گاو حاوی میزان زیادی کلسیم است اما در عین حال فسفر زیادی نیز دارد. این ماده معدنی نیز باعث تحریک غده پاراتیروئید می شود. حتماً می دانید که این غده مسئول تثبیت کلسیم در استخوان ها است.

شیر گاو همچنین سرشار از میزان زیادی چربی های اشباع شده و فقیر از اسیدهای چرب غیراشباع مانند امگا ۳ است. در نتیجه باعث ایجاد و افزایش التهاب در بدن می شود. در این شرایط نیز استخوان‌ها از التهاب در امان نمانده و کلسیم استخوان ها به هدر می رود.

یادتان باشد که تمام محصولات لبنی ارزش غذایی بالایی برای حفظ استحکام استخوان ها ندارند. اولین متهم محصولات تهیه شده از شیر گاو است. به عنوان مثال پنیرها برای سلامت استخوان ها توصیه نمی شوند چون باعث کلسیم زدایی از استخوان ها می شوند. در عوض ماست تأثیر کمتری در کلسیم زدایی از استخوان ها دارد اما توصیه می شود در مصرف آن نیز حد تعادل رعایت شود.

بهترین منابع غذایی کلسیم برای سلامت استخوان‌ها؟

بهتر است به سراغ ماست گوسفندی بروید. می توانید کلسیم مورد نیاز استخوان‌ها را در ماهی ساردین کنسروی، کلم ها، لوبیاها، سویا و آب معدنی های غنی شده از کلسیم جذب کنید.

گوشت قرمز کمتری مصرف کنید

گوشت قرمز حاوی میزان زیادی اسیدآمینه های گوگردی است که باعث بروز ترکیبات اسیدی زیادی می شوند. این ترکیبات باعث از بین رفتن مواد معدنی استخوان‌ها مانند منیزیم و به‌ویژه کلسیم می شوند. توصیه می کنیم حد تعادل را در مصرف گوشت قرمز رعایت کنید. بهتر است مصرف این ماده غذایی را به یک مرتبه در هفته محدود کنید. اما یادتان باشد که نباید از پروتئین محروم شوید. چون پروتئین نقش زیادی در جذب کلسیم و دیگر مواد معدنی دارد. توصیه می کنیم به میزان کافی پروتئین حیوانی و گیاهی (عدس، نخود، سویا) مصرف کنید. لازم است که برای داشتن اسکلتی قوی، فعال و مقاوم از توده عضلانی خوبی برخوردار باشید.

 

nutrition-recommendations-to-prevent-osteoporosis

ورزش منظم و سبک باعث افزایش استحکام استخوان ها شده

در رژیم های لاغری افراط نکنید

رژیم های لاغری سفت و سخت و افراطی اثرات منفی روی سلامتی همه به‌ویژه خانم‌ها دارد. چون باعث کاهش توده استخوانی می شود. زمانی که به طور افراطی، ناگهانی و زیاد وزن کم می کنید خطر از بین رفتن توده استخوانی نیز افزایش می یابد. بنابراین ممکن است تعادلتان دچار اشکال شده و در صورت زمین خوردن عضلات باسن و ران ها به درستی ضربه وارده را تحمل نکنند. در نتیجه خطر شکستگی استخوان ران بالا می رود.

در گام اول نباید در دام این رژیم های سخت قرار گیرید. در عین حال باید وزنتان کنترل کنید و از اضافه وزن دور باشید. یادتان باشد که چاقی و اضافه وزن در هر قدمی که برمی دارید فشار زیادی روی مفاصل می گذارد. توصیه می کنیم مراقب تغذیه خود باشید چون تغذیه نامناسب، عدم مصرف میوه و سبزیجات، عدم دریافت پروتئین، کلسیم و ویتامین D کافی، مصرف زیاد غذاهای شور، اسیدی و پرکالری می تواند عاملی برای افزایش شکنندگی استخوان ها و پوکی استخوان شود.

پروبیوتیک جذب کنید

پروبیوتیک ها باعث حفظ باکتری های روده ها می شوند. فلور روده باعث تسهیل جذب مواد غذایی می شود. چون بدن به کمک این میکروارگانیسم ها بهتر می تواند ریزمغذی های مورد نیاز اسکلت را جذب کند. علاوه بر این پروبیوتیک ها می توانند واکنش های التهابی را کاهش دهند. یادتان باشد هر چه التهاب گوارشی کمتر باشد واکنش های التهابی در دیگر نقاط بدن نیز کمتر می شود. می توانید مکمل های پروبیوتیک را به صورت مکمل از داروخانه ها تهیه کنید. علاوه بر این پروبیوتیک ها به صورت طبیعی در برخی مواد غذایی مانند ماست و همچنین در کلم، خیارشور، سرکه سیب و همچنین زیتون وجود دارند.

سیگار را ترک کنید

دخانیات به واسطه ایجاد واکنش های سمی روی استخوان‌ها خطر بروز پوکی استخوان را افزایش داده و باعث ایجاد یائسگی زودهنگام می شود. توصیه می شود که مصرف دخانیات را ترک کنید چون عاملی برای پیری زودهنگام سلول ها می شود که غضروف ها و استخوان‌ها نیز از این امر مستثنا نیستند.

الکل ممنوع

مصرف الکل یک عامل شناخته شده برای بروز پوکی استخوان به‌ویژه در بین آقایان است. چون این نوشیدنی ها به طور مستقیم باعث اختلال در کار سلول‌های استخوان ساز شده و اختلالات هورمونی ایجاد می کنند. از مصرف الکل خودداری کنید چون باعث واکنش های نامناسب روی مفاصل و استخوان ها می شود.

یادتان باشد

یادتان باشد که حفظ وضعیت درست بدن باعث تسکین مفاصل می شود. توصیه می کنیم از نشستن ها و خوابیدن های طولانی مدت به حالت خمیده یا به پهلو خودداری کنید چون فشار زیادی به اسکلت وارد می شود. همیشه حواستان باشد که ستون فقراتتان صاف باشد. از بی تحرکی و خانه نشینی دور باشید.

  

چون ورزش منظم و سبک باعث افزایش استحکام استخوان ها شده و در این صورت سلول‌های استخوان ساز نیز کلاژن بیشتری تولید می کنند. توصیه می کنیم از پیاده روی روزانه غافل نشوید. یادتان باشد ورزش زمانی مؤثر خواهد بود که به صورت روزانه و منظم انجام شود. یادتان باشد که استرس و فشارهای روحی نیز در بروز پوکی استخوان نقش دارند. بنابراین توصیه می شود که استرس، اضطراب، عصبانیت و خشم را از خود دور کنید و به فکر آرامش بیشتری باشید.

دیدگاهتان را بنویسید

Please enter your comment!
Please enter your name here

1 + 8 =