رابطه تغذیه با اعصاب و روان چیست

رابطه تغذیه با اعصاب و روان چیست

امروزه ثابت شده که تغذیه تاثیر مهمی بر اعصاب و روان انسان دارد و تغذیه ناکافی و غلط می تواند آثار نامطلوبی بر اعصاب و روان انسان بگذارد و موجب افسردگی شدید و اختلالات عصبی جدی شود. همان طور که کمبود ویتامین ها و املاح معدنی بر قسمت های مختلف جسم تاثیرگذار است، سلامت روان را هم تحت تاثیر قرا رمی دهد. در ادامه با ما باشید و این مطلب را از دست ندهید.

 

یک روانشناس گفت: بر اساس بررسی‌ های انجام شده، تغذیه مناسب در سلامت روان مادران بسیار موثر است. زهرا عالم روانشناس در خصوص تاثیر مثبت و منفی تغذیه بر روی سلامت روان مادران باردار، اظهار کرد: بر اساس بررسی‌ های انجام شده، تغذیه مناسب در سلامت روان مادران بسیار موثر است و اگر خانم‌ های باردار در این دوران به سلامت روان خود توجه کنند می‌توانند به سلامت این دوران را پشت سر بگذارند.

عالم با اشاره به این که مادران در دوران بارداری(Pregnancy) به انرژی نیاز دارند، بیان کرد:  انرژی و ویتامین‌ هایی که خانم‌ها در دوران بارداری به آن نیاز دارند،  به طور قطع بر روی سیستم فیزیولوژیک و سلامت روان آن‌ها تاثیر مستقیم دارد و به همین دلیل باید سعی کنند در این دوران به انرژی‌ های مورد نیاز خود توجه کافی داشته باشند.

nutrition-relationship

این روانشناس با بیان اینکه نداشتن تغذیه مناسب، سلامت مادر را تحت تاثیر قرار می‌دهد و باعث آسیب رساندن به خود و جنین می‌شود، خاطر نشان کرد: از تاثیر های منفی تغذیه‌ نامناسب بر روی مادر، افسردگی(Depression) و اضطراب است که می تواند به شدت بر سلامت جنین تاثیر مستقیم بگذارد. وی خاطرنشان کرد: نرسیدن غذای مناسب به مادر عملکرد مغزی وی را به هم می ریزد و باعث می‌شود این افسردگی به سلامت جنین لطمه بزند.

سوء تغذیه باعث تحلیل فیزیکی مادران باردار می‌شود

عالم با بیان اینکه سوء تغذیه در سلامت جسمانی مادر موثر است، اظهار کرد: اگر مادر با سوء تغذیه وارد پروسه بارداری شود، از نظر فیزیکی تحلیل می‌رود و  عملکرد های بیوشیمی مغز را تحت تاثیر قرار داده، آن را تغییر می‌دهد.

وی اظهار کرد: سوء تغذیه(Malnutrition) می‌تواند تاثیرات  منفی بر رشد جنین و حتی دوران کودکی وی بگذارد و باعث ضعف جسمانی در کودک می‌شود. این روانشناس با تاکید بر این که مادران باردار باید دوران بارداری را زیر نظر پزشک متخصص باشند و نسبت به نوع تغذیه خود آگاهی داشته باشند، یادآور شد: خانم هایی که قصد بارداری دارند، حتما باید از قبل نسبت به نوع تغذیه و ویتامین‌ های مورد نیاز بدن خود آگاه شوند، به خصوص افرادی که در مناطق محروم هستند، باید تحت آموزش‌ های لازم قرار گیرند و با آگاهی وارد دوران بارداری شوند.

  nutrition-relationship
گاهی دیده اید وقتی روی ناخن ها لکه های سفید پیدا می شود، برخی می گویند حتما کلسیم یا روی بدن کم شده؟ یا گاهی موها ناگهان سفید می شود و فکر می کنیم حتما ویتامینی در بدنمان کم شده؟ همان طور که کمبود ویتامین ها و املاح معدنی بر قسمت های مختلف جسم تاثیرگذار است، سلامت روان را هم تحت تاثیر قرا رمی دهد؛ نمونه بارزش کمبود عنصر آهن در بدن است که باعث کم خونی می شود و در نتیجه آن فرد مدام خسته، کسل، بی حوصله و عصبی خواهد شد.

در زیر به فاکتورهای غذایی که بر سلامت اعصاب و روان تاثیر می گدارند، اشاره مختصری می شود:
کربوهیدرات ها یا مواد قندی نشاسته ای:

کمبود این گروه از مواد در اکثر رژیم های لاغری اتفاق می افتد، به دلیل این که سلول های عصبی انرژی مورد نیاز خود را صرفا از گلوکز تامین می کنند و گلوکز هم فرم ساده ای از کربوهیدرات است که قابل جذب در دستگاه گوارش است. چنان چه در برنامه غذایی روزانه کمبود شدید کربوهیدرات وجود داشته باشد سلول های عصبی دچار کمبود انرژی شده و نمی توانند کار خود را انجام دهند.

همچنین محدودیت شدید کربوهیدرات به مدت طولانی باعث پایین افتادن قند خون می شود که به این حالت هیپو گلیسیمی می گویند.

عوارض آن :

-خستگی

-بیماری

-بی حوصلگی

-اضطراب

-کاهش قدرت یادگیری می باشد.

مواد پروتئینی :

nutrition-relationship

کمبود شدید پروتئین موجب بروز عوارض فراوان می شود از جمله :

خستگی ، بی حالی و سستی می باشد.

مواد غذایی غنی از پروتئین عبارتند از :

-گوشت

-مرغ

-ماهی

-تخم مرغ

-لبنیات

-حبوبات

-مغزها: پسته ، بادام ، فندق ، گردو ، تخمه

مواد معدنی:

ید ، منیزیم ، آهن در سیستم عصبی بسیار موثرند.
تاثیر ید بر سیستم عصبی به قدری شدید است که چنان چه مادر در دوران بارداری کمبود ید داشته باشد نوزاد با عقب افتادگی ذهنی متولد می شود. کمبود آهن چون باعث کم خونی می شود و خون لازم به سلول های عصبی نمی رسد در نتیجه ایجاد خستگی ، بی حالی ، ضعف ، کاهش یادگیری و عصبانیت و بی اشتهایی می کند.

بهترین راه برای اطمینان از تعادل و تنوع غذایی استفاده از چهار گروه اصلی غذایی است.

nutrition-relationship

که شامل :

 -گروه نان و غلات

-گروه میوه و سبزی ها

-گروه شیر و لینیات

-گروه گوشت, حبوبات و تخم مرغ.

گروه غذایی میوه و سبزی ها :

برای مقاومت بدن در برابر عفونت ها ، ترمیم زخم ها ، دید در تاریکی و سلامت پوست ضروری است.

گروه لبنیات :

برای استحکام استخوان ها ، دندان ها و رشد و سلامت پوست لازم است.

گروه ویتامین ها :

توصیه می شود بیشتر از گوشت سفید استفاده شود و پیش از پختن گوشت قرمز،چربی هایی را که به چشم می خورد جدا کنید.

گروه غلات :

برای تامین انرژی ، رشد و سلامت دستگاه عصبی لازم است.

ویتامین ها :
از کمبود ویتامین B تا کم هوشی

nutrition-relationship

بسیاری از مواد مغذی مثل ویتامین ها و مواد معدنی به صورت مستقیم عملکرد های ذهن و قدرت های شناختی ، تاثیر می گذارند و نهایتا در بروز بیماری های تخریب کننده بافت مغزی موثرند.

شاید قدیمی ترین ویتامین هایی که در دانش بشری و دانش تغذیه وجود دارد، ویتامین های گروه B هستند؛ ویتامنی های B۱، B۲، نیاسین یا B۳ و… البته در حال حاضر فرم های شیمیایی مختلفی از این ویتامین ها شناسایی شده اند؛ برای مثال فرم اسیدی نیاسین، اسید نیکوتینیک است و فرم آمیدی آن اسید نیکوتین آمید یا ویتامین های دیگر مثل B۱۲ و فولیک است که کمبودشان می تواند بر عملکرد های مغزی موثر باشد و ممکن است باعث افسردگی های شدید شود.

اما غیر از ویتامین ها که قدیمی ترین ها هستند، بین املاح، کمبود حاشیه ای آهن یعنی کمبودی که مربوط به منابع خوراکی آهن نیست و علائم بالینی این کمبود هم هنوز بروز نکرده؛ کمبود های خفیف و ناچیز که حتی ممکن است با آزمایش خون هم مشخص نشود می تواند باعث مخدوش شدن عملکرد های ذهن شود. تمرکز را به شدت کاهش دهد و در درازمدت حتی باعث کاهش توانایی های هوش شود.

مغزتان را روغن کاری کنید

nutrition-relationship

یکی از ویتامین هایی که اخیرا تاثیرش بر عملکرد های ذهنی مورد بررسی قرار گرفته و اثبات شده، تاثیر کمبود اسید های چرب امگا۳ در بروز اختلال های روانی است. در حال حاضر می دانیم حدود ۲۰درصد چربی های مغز را چربی های امگا۳ تشکیل داده اند و از آن جا که این اسید های چرب برای ادامه حیات بدن کاملا ضروری است و توسط خود بدن انسان هم قابل تولید نیست، حتما باید از طریق رژیم غذایی یا مکمل ها تامین شود، اما منابع خوراکی اسید چرب امگا۳ محدد است و دسترسی به این اسیدها برای همه افراد چندان آسان نیست.

بنابراین احتمال کمبودش بسیار زیاد است؛ مستندات علمی موجود هم نشان دهنده بروز مشکلات مربوط به کمبود اسیدهای چرب امگا۳ در افراد است که از این میان می توان به اختلال های دو قطبی، بیماری های اوتیسم و همین طور افسردگی های شدید یا افسردگی های دوران بارداری اشاره کرد.

پس به مقدار کافی گردو، ماهی و میگو، تخم کدو و تخم کتان مصرف کنید. در واقع منبع امگا۳ در ماهی هایی مانند ماهی آزاد، قزل آلا، تن و شاه ماهی تعریف می شود. در گیاهان هم روغن های سویا، آفتابگردان، دانه کتان و گردو، فندق و کنجد حاوی امگا۳ هستند. علاوه بر این، مواد غذایی غنی شده با امگا۳ مانند برخی از نان ها، آبمیوه ها، روغن ها و تخم مرغ مرود توصیه متخصصان تغذیه است.

نگذارید ویتامین Dتان کم بیاید

nutrition-relationship

می گویند ۸۰ درصد ایرانی ها با کمبود ویتامین D روبرو هستند اما شما سعی کنید جزئی از این جمعیت وسیع نباشید چون کمبود ویتامین D با بروز بیماری های خطرناکی از جمله اماس و نیز اختلال در عملکرده ای ذهنی، افسردگی و… در ارتباط است. در این زمینه حتی پژوهشی در دانشکده علوم تغذیه دانشگاه ایران انجام و طی آن مشخص شد ویتامین D هم یکی دیگر از مواد مغذی کلیدی است که کمبودش روی عملکرد ذهن و بروز افسردگی اثرگذار و کمبودش بسیار بسیار شایع است.

ویتامین D نه تنها بر قسمت عمده عملکرد های مغزی و ماهیچه ای موثر است بلکه بروز بیماری ام اس، ضعف عضلانی، فیبرو میالژیا و آرتریت روماتوئید که بیماری های سیستم ایمنی هستند، همچنین همه بیماری هایی که به نوعی با ضعف سلسله اعصاب مرکزی، سیستم ایمنی و بافت ماهیچه ای در ارتباط اند با کمبود ویتامین D در ارتباط هستند. همچنین کمبود روی و ویتامین A می تواند باعث بروزاختلال در عملکردهای ذهن شود.

همان طور که گفته شد، افسردگی از راه های مختلفی بروز می کند و محققان دانشگاه ایران با آزمایش روی گروه های گیرنده ویتامین D و گروهی که فقط پلاسیبو (دارونما) مصرف می کردند، ثابت کردند گروهی که ویتامین D بیشتری دریافت کردند، به اختلال های روانی کمتری دچار شدند.

همچنین افرادی که دچار افسردگی بودند با مکمل یاری و دریافت دوزهای مصرفی روزانه ویتامین D به درمان شان کمک شد و سطح سلامتشان ارتقا یافت. یادتان باشد بیش از ۸۰درصد ویتامین D از طریق مواجهه با نور آفتاب تامین می شود و ۱۵ ۱۰ دقیقه قرارگرفتن روزانه بدن در مقابل نور بی واسطه خورشید می تواند نیاز ۲ هزار واحدی به این ویتامین موثر را تامین کند.

نقش مواد غذایی همچون غلات و برخی سبزی ها و میوه ها، کره، روغن کبد ماهی، زرده تخم مرغ، خامه، جگر، ماهی ساردین و گوشت قرمز و قارچ در این فرآیند فقط ۲۰ درصد اعلام شده است. پس از نور افتاب کمک بگیرید.

کمبود ویتامین چه ربطی به اختلال روان دارد؟

nutrition-relationship

اغلب مواد مغذی ای که نام برده شد، به صورت «کوآنزیم» یا «کوفاکتور» واکنش های مختلف بیوشیمایی را در بدن ما کاتالیز می کنند. برای مثال آهن یا ویتامین های گروه B در واقع کوفاکتور واکنش های شیمیایی بدن هستند که باعث ساخت نوروترنسمیترها با واسطه های شیمیای مغز می شوند. از آن جا که واسطه های شیمایی مغز برای انتقال پیام های عصبی و برای عملکرد های مغزی لازم و ضروری هستند، کاملا واضح است که وقتی کوآنزیم هایی که این واکنش های شیمیایی را کاتالیز می کنند، کم باشند، واکنش های لازم انجام نمی شوند.

در نتیجه موادی که باید در نتیجه این واکنش ها ساخته شوند، تولید نمی شوند، تعادل این واسطه های شیمیایی در مغز به هم می خورد، عملکرد های وابسته به آن ها مختل می شود و نهایتا به شکل اختلال های روانی بروز می کند. کمبود تمام موادی که گفته شد، می تواند باعث بروز علائم افسردگی و سایر اختلال های روانی شود اما همیشه علایم افسردگی ها و اختلال های روانی به دلیل وجود مشکلات تغذیه ای بروز نمی کنند. چون ممکن است ریشه ها و دلایل متفاوت زیادی داشته باشد. مثلا شوک ناشی از یک حادثه بد و استرس ناشی از آن می تواند باعث بروز افسردگی شود.

حالا اگر کسی سوءتغذیه هم داشته باشد، به طور قطع شکل شدیدتر افسردگی را تجربه خواهد کرد اما به طور قطع، تغذیه، شیوه غذا خوردن و نوع انتخاب مواد غذایی به شدت با سلامت جسم و روان افراد در ارتباط است

پاسخ ترک

Please enter your comment!
Please enter your name here

38 − 37 =