ارتباط چاقی افراد و بیماری قند

ارتباط چاقی افراد و بیماری قند

دو نوع اصلی دیابت وجود دارد. دیابت نوع یک که اغلب در دوران کودکی و نوجوانی رخ می‌دهد و در آن، بدن توانایی تولید انسولین نخواهد داشت. نوع دیگر دیابت، دیابت نوع دو نام دارد و در نتیجه‌ی واکنش نامناسب بدن به انسولین به وجود می‌آید. دیابت نوع دو شایع‌تر از دیابت نوع یک است و تقریبا ۹۰ درصد موارد ابتلا به دیابت، دیابت نوع دو است. دیابت نوع دو معمولا پس از ۴۰ سالگی بروز می‌کند. با این حال امروزه شاهد این بیماری در تمام سنین (حتی در کودکی و نوجوانی) هستیم.

تأثیرات دیابت فراتر از افزایش قند خون (Hyperglycemia) است. دیابت شایع‌ترین علت نابینایی (رتینوپاتی دیابتی)، بیماری کلیوی ثانویه (نفروپاتی دیابتی) و آسیب‌دیدن اعصاب به دلیل قند خون بالا (نوروپاتی دیابتی) در بزرگسالان است. مبتلایان به دیابت دو تا چهار برابر بیشتر از دیگران در معرض بیماری‌های قلبی عروقی و سکته‌های مغزی هستند.

طبق آمار جهانی تعداد افراد مبتلا به دیابت در جهان حدود ۳۴۶ میلیون نفر می باشد. از این تعداد، سهم ایران حدود ۴ میلیون نفر است. این در حالی است که نیمی از افراد مبتلا به دیابت از بیماری خود بی اطلاعند.

حدود ۸۰ درصد از تلفات ناشی از دیابت متعلق به کشورهای کم‌درآمد و یا متوسط از لحاظ اقتصادی می‌باشد و طبق پیش‌بینی سازمان بهداشت جهانی آمار مبتلایان به دیابت تا ۱۵ سال دیگر دو برابر می‌شود.

رابطه چاقی و دیابت نوع ۲ چیست؟

relationship-between-obesity-and-diabetes

عوامل زیادی وجود دارند که احتمال ابتلا به دیابت را افزایش می‌دهند. سن، نژاد، بارداری، استرس، برخی داروها، ژنتیک و سابقه‌ی خانوادگی، کلسترول و چاقی از این عوامل هستند. در میان این عوامل، چاقی یا اضافه وزن بیش از بقیه خطر ابتلا به دیابت نوع دو را افزایش می‌دهد. بیش از ۹۰ درصد افرادی که از دیابت نوع دو رنج می‌برند، مشکل چاقی یا اضافه وزن دارند. با اضافه وزن یا چاقی به بدن فشار بیشتری برای استفاده از انسولین وارد می‌شود. نتیجه‌ی این امر افزایش خطر دیابت است. در ایالات متحده موارد ابتلای بزرگسالان به دیابت در دهه‌ی نود میلادی بیش از یک‌سوم افزایش داشته است و انتظار می‌رود این روند ادامه داشته باشد. به نظر می‌رسد این پدیده ناشی از افزایش چاقی در ایالات متحده باشد.

آسیب شناختی چاقی

به طور کلی وقتی که میزان دریافت انرژی بیشتر از میزان مصرف آن باشد مازاد انرژی دریافتی به صورت چربی در بدن ذخیره شده و کم کم باعث بروز چاقی می شود. حال باید علت این افزایش دریافت انرژی یا بالانس مثبت انرژی پرخوری یا استفاده از مواد غذایی پر انرژی است.

دومین علت عبارتست از : ژنتیک یا وراثت به نحوی که دیده می شود در یک خانواده بیش از یک نفر چاق وجود دارد ودر طی نسل های متوالی این عارضه از والدین به فرزندان انتقال می یابد.

عدم تحرک و زندگی ماشینی یکی دیگر از علل چاقی است و استفاده از غذاهای پرکالری و کنسانتره ها یکی از علل عمده چاقی است و به غیر از مطالب یاد شده باید علل متابولیکی چاقی را نیز مورد بررسی قرار داد. اکثر افراد چاق اعتقاد دارند که با وجود استفاده از غذای معمولی یا کمتر از افراد عادی آنها استعداد زیادی برای چاقی دارند و شاید به جهاتی این موضوع قابل تامل باشد ولی در بررسی ها متعدد انجام شده هنوز هیچ گونه تفاوتی بین فرآیند هضم و جذب انرژی زایی غذایی بین افرادچاق و افراد معمولی پیدا نشده است. هرچند لاغری افراد می تواند به دلیل وجود اشکالاتی در سیستم هضم و جذب و هورمون های مترشحه داخلی آنها باشد.

بیان برخی تئوری های مربوط به چاقی

یک تئوری در این راستا با عنوانlipophilia مطرح شده که این تئوری می گوید سلول های چربی افراد چاق در زمان نیاز به آزادسازی چربی های ذخیره شده خست به خرج داده و به اندازه افراد عادی چربی آزاد ننموده و بنابراین فرد دچار افزاییش میزان چربی و چاقی می شود. این تئوری می تواند توضیحی برای فرآیند وراثتی چاقی باشد.

با وجود اینکه تئوری lipophiliaمورد قبول همگان نیست ولی در عمل دیده می شود که افراد چاق نسبت به افراد عادی تحمل گرسنگی کمتری داشته و زودتر دچار افت انرژی و بی حالی می شوند.

عدم تحمل گرسنگی و بیحالی زودرس در بیماران چاق اینگونه توجیه شده که پس از اتمام گلیکوژن ذخیره زمانیکه می بایست سلول های چربی شروع به آزادسازی ذخیره چربی نموده و منبع انرژی ذخیره ای را در اختیار بدن قرار دهند کند عمل نموده و در آزاد سازی چربی ذخیره تعلل نموده و بنابراین فرد چاق دچار ضعف و بی حالی می شود.

از طرف دیگر مطالعات نشان داده متابولیسم هورمون انسولین در بدن افراد چاق با افراد عادی متفاوت است. به نحوی که در افراد چاق انسولین از پروتئین C زودتر جدا شده و این انسولین آزاد باعث افزایش رسوب چربی در بافت های مزانشینمال فرد چاق می شود. این فرضیه یعنی اختلال در سلول های چربی افرادچاق به طریق دیگری نیز به اثبات رسیده به نحوی که پس از تجویز چربی های نشان دار شده با کربن رادیو اکتیو دیده شده که میزان کربن رادیو اکتیو در سلول های چربی افراد چاق بیشتر از افراد عادی است.

به طور کلی ازدیاد انسولین باعث افزایش متابولیسم کربو هیدرات شده و میزان ذخایر چربی را هم افزایس می دهد. در مقابل زمانی که کربو هیدرات ها قابل استفاده یا در دسترس نباشند مثل دیابت ، بیماری کبدی و گرسنگی طولانی سرعت آزادسازی اسیدهای چرب از بافت چربی افزایش یافته و ذخایر چربی کاهش پیدا می کند.

از علل دیگر چاقی می توان به فعالیت دینامیک ویژه متابولیسم اشاره کرد بعد از مصرف غذا به هر طریق مقداری انرژی و حرارت تولید می شود به این حرارت و انرژی آزاد شده فعالیت ویژه متابولیک گفته می شود.

در افراد چاق دیده شده که این انرژی آزاد شده کمتر از افراد عادی است و میتوان چنین نتیجه گرفت این مقدار انرژی در افراد چاق به صورت چربی ذخیره شده در حالیکه در افراد عادی به صورت حرارت ازاد شده و ذخیره نمی شود.

یکی دیگر از عوامل مهم در ایجاد چاقی رابطه بین میزان مصرف غذا و تحرک فرد است. قدر مسم این است که افراد چاق بسیار بیشتر از افراد عادی و بیشتر از نیاز خودشان غذا مصرف کرده و انرژی دریافت می کنند و همچنین از طرف دیگر این افراد تحرک کمتری هم دارند.

با طبع تحرک کمتر باعث کاهش مصرف گلوکز در کل بدن و از جمله مرکز سیری در مغز شده و فردچاق نه تنها مقدار بیشتری انرژی دریافت می کند بلکه مرکز سیری وی نیز تحریک نشده بنابراین اشتهای بسیار زیادی برای خوردن هرچه بیشتر غذا دارد.

علل هورمونی چاقی یا چاقی آندو ژن

هورمون های زیادی بر متابولیسم چربی و چاقی و لاغری فرد تاثیر دارند. آسیب هیپوفیز و هیپوتالاموس و یا کم کاری این غذه می تواند باعث چاقی شود. پرکاری غدد فوق کلیوری و هورمون های ترشح کننده باعث چاقی تنه ای و سر و گردن می شود. کم کاری تیروئید نیز باعث چاقی می شود با وجود باورهای قبلی چاقی باعث بروز دیابت نشده و دیابت هم باعث چاقی نمی شود بلکه باید توجه کرد که چاقی و دیابت هر دو منشا مشترکی داشته و هر دو در اثر اختلال متابولیسم انسولین به وجود می آیند.

برای پیشگیری از دیابت چه اقداماتی می‌توان انجام داد؟

relationship-between-obesity-and-diabetes

دیابت نوع دو تا حد زیادی قابل پیشگیری است. مطالعات نشان می‌دهند تغییر در سبک زندگی یا کاهش وزن (حتی بین ۵ تا ۱۰ درصد) می‌تواند از بروز دیابت نوع دو جلوگیری کند یا حداقل روند ابتلا به آن را به تأخیر بیندازد. در طول مطالعات برای کاهش وزن، تغییراتی در سبک زندگی شرکت‌کنندگان اعمال شد. این تغییرات شامل رژیم غذایی مناسب و تمرینات ورزشی (۱۵۰ دقیقه پیاده‌روی در هفته) بود. این تغییرات در سبک زندگی توانست سرعت ظهور بیماری را ۴۰ تا ۶۰ درصد کاهش دهد. تمرینات ورزشی، رژیم غذایی و در نتیجه کاهش وزن‌ می‌تواند تأثیر چشمگیری در پیشگیری از دیابت یا به تأخیر انداختن آن داشته باشد. در میان تمام عواملی که در ابتلا به دیابت دخیل‌اند، وزن مهم‌ترین عامل قابل کنترل است.

اگر مبتلا به دیابت هستید، چه کاری می‌توانید انجام دهید؟

relationship-between-obesity-and-diabetes

اگر اکنون که این مقاله را می‌خوانید به دیابت مبتلا هستید، داشتن رژیم غذایی مناسب، تمرینات ورزشیمنظم، کاهش استرس، تغییرات ملایم در سبک زندگی و استفاده از دارو، بهترین راه‌های کنترل قند خون‌تان است. افرادی که به دیابت نوع یک مبتلا هستند، باید برای کنترل قند خون‌شان به بدن خود انسولین برسانند. در دیابت نوع دو نیز قند خون از طریق دریافت انسولین یا دارو قابل کنترل است. انسولین و داروهایی که افراد دیابتی مصرف می‌کنند، می‌توانند خطرناک باشند. در صورت استفاده‌ی نامناسب از این داروها، قند خون فرد بیش از اندازه کاهش می‌یابد. در این مواقع امکان بروز تشنج، بیهوشی یا مرگ وجود دارد. کاهش وزن (حتی تا ۵ کیلوگرم) می‌تواند نیاز به این داروها را کاهش دهد. با تغذیه‌ی مناسب، تمرینات ورزشی و کنترل قند خون‌تان می‌توانید سرعت پیشرفت بیماری و عوارض ناشی از آن را کاهش دهید.

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

− 1 = 2