علت قرمزی چشم و درمان آن
اگر دارای چشمانی قرمز و متورم هستید و در آنها احساس خارش میکنید باید حتما نسبت به درمان آنها اقدام کنید. قرمزی چشم میتواند علت های متفاوتی داشته باشد. در این مقاله شما را با علتهای متفاوت قرمزی چشم و راههای درمان آنها آشنا میکنیم.
قرمزی چشم میتواند از مشکلاتی مانند خشکی چشم، خواب بسیارکم یا مصرف بیرویه قطره چشم باشد.
در این مقاله شما را ۱۰ علت قرمزی چشم آشنا میکنیم و راه حل آن را برایتان شرح میدهیم.
وقتی چشمهایتان خشک شود
، کمی متورم شده و میسوزد. همین التهاب موجب قرمزی چشم میشود. خشکی چشم در افراد بالای ۵۰ سال بیشتر رایج است اما شاهد قرمزی چشم میان جوانانی که زیاد به صفحه رایانه نگاه میکنند نیز هستیم. دکتر هولزمن میگوید: هنگام مشاهده مانیتور، به اندازه کافی پلک نمیزنیم که این کار موجب خشکی چشم میشود.»
راهحل: استفاده از قطره اشک مصنوعی میتواند موجب مرطوب شدن چشمها شود که کاهش التهاب و قرمزی چشم را به همراه دارد. ضمنا هنگام کار با رایانه یا گوشی تلفن همراه سعی کنید بیشتر پلک بزنید. مثلا میتوانید هر ۲۰ دقیقه، به مدت ۲۰ ثانیه به چند متر آنطرفتر نگاه کنید.
حساسیت فصلی
مواد آلرژیزا (آلرژن) مانند گرده و چمن میتوانند موجب تورم و التهاب چشمها و در نهایت قرمزی چشم شوند. زیرا آلرژیها موجب خارش چشم شده و شما را مجبور به مالیدن آنها میکند.
راهحل: از طریق اعمال کمپرس سرد به مدت ۱۵ دقیقه در روز بر روی چشمها، قرمزی و التهاب چشم را کم کنید. سپس با پزشک معالج خود در مورد بهترین روش کنترل آلرژیتان مشورت کنید. وی احتمالا به شما آنتی هیستامین توصیه میکند که موجب کاهش واکنش بدن به آلرژنها میشود. اما از آنجایی که آنتی هیستامینها موجب خشکی چشم میشوند، بهتر است از قطره مصنوعی چشم برای مرطوب کردن آن استفاده کنید.
داروهای خاصی مصرف کنید
فقط آنتی هیستامینها نیستند که موجب قرمزی چشمها میشوند. دکتر جفری آنشل میگوید که قرصهای خوابآور، داروهای ضد اضطراب و حتی مسکنهایی مانند ایبوپروفن میتوانند با کاهش گردش خون در بافت چشم و اطراف آن موجب خشکی و قرمزی چشم شوند.
راهحل: به کمک اشک مصنوعی میتوانید قرمزی و خشکی چشمهایتان را برطرف کنید. اما برای یافتن راهحلی درازمدت بهتر است با پزشک خود مشورت کنید تا یا میزان آن داروی را تنظیم کنید و یا اینکه از داروی جایگزین به جای آن استفاده کنید.
خواب کافی ندارید
فرقی نمیکنید به چه دلیلی شب قبل تا دیروقت بیدار ماندهاید: کار اضافی، تماشای فیلم یا مطالعه. چشمها باید برای مدت طولانی بسته باشند تا لایههای اشک مجددا تولید شده و پر شوند. خواب ناکافی موجب قرمزی چشم میشود.
راهحل: باز هم استفاده از قطره اشک مصنوعی میتواند با مرطوب کردن چشمها آن را مرطوب کند. اما فراموش نکنید که ۷ تا ۸ ساعت خواب شبانه برای بدنتان ضروری است.
مصرف مشروبات الکلی
دکتر آنشل میگوید: «الکل موجب کاهش گردش خون در رگها شده که سپس باعث افزایش خون ورودی به رگهای چشم میشود. به همین دلیل آنها قرمز به نظر میرسند.»
راهحل: سعی کنید مصرف مشروبات الکلی را ترک کنید. استفاده از قطره چشم نیز مناسب است.
مصرف سیگار
دود سیگار موجب انقباض رگهای چشم شده که خشکی سطح چشم را نیز در پی دارد. زمانی که بدن متوجه خشکی و عدم گردش خون کافی در چشم میشود، تلاش میکند تا از طریق گشاد کردن رگهای خونی جبران کند. این اتفاق در نهایت موجب قرمزی و احتمالا خشکی چشم خواهد شد.
راهحل: سعی کنید مصرف سیگار را ترک کنید. در غیر این صورت، یک ساعت در هوای آزاد بمانید تا قرمز چشمهایتان برطرف شود.
چشمهای صورتی دارید!
التهاب ملتحمه یا کنژنکتیویت موجب صورتی یا قرمز شدن چشمها میشنود. کنژنکتیویت آلودگی باکتریایی یا ویروسی است که به یک یا هر دو چشم هجوم میبرد. این ویروس به شدت واگیردار بوده و میتواند تنها از طریق مالش چشمها از چشمی به چشم دیگر منتقل شود. این آلودگی موجب التهاب در بافت چشمی و اطراف آن میشود که قرمزی و تورم چشمها را در پی دارد. خارش، سوزش، ترشحات مخاط مانند چشم و حساست به نور از جمله علائم دیگر کنژنکتیویت است.
راهحل: در ابتدا حتما با یک چشم پزشک مشورت کنید تا ببینید کنژنکتیویت شما از نوع باکتریایی است یا ویروسی. اگر ویروسی است که باید بین ۲ تا ۳ هفته با آن مدارا کنید. (قطره چشم استروئید میتواند موجب کاهش قرمزی و تورم چشم شود.) اگر هم باکتریایی باشد، میتوانید از قطره چشم آنتی بیوتیک استفاده کنید.
شنا در استخر
ترکیبات کلر موجود در استخر موجب کشته شدن باکتریهای مفید چشم میشود که قرمزی و سوزش را به دنبال دارد.
راهحل: شستشوی چشم با محلول آب و نمک و یا اشک مصنوعی میتواند به کمکتان بیاید. اگر هم در طول شنا از لنز طبی استفاده کردید، بلافاصله پس از پایان شنا آنها را دربیاورید. در ضمن، سعی کنید که از عینک شنا برای دفعات بعدی استفاده کنید.
پاره شدن رگ خونی
رگهای خونی چشم میتواند در نتیجه فشار زیاد مانند سرفههای شدید، خوابیدن در حالتی که به چشمهایتان فشار بیاید و یا آسیب دیدن چشمها مانند مشت خوردن در چشم یا بر اثر تصادف پاره شوند. هنگامی که یک رگ خونی پاره شود، خون زیر سطح چشم جمع میشود. به همین دلیل ممکن است سفیدی چشم به طور کامل یا ناقص قرمز شود. دکتر هولزمن میگوید که این اتفاق چندان جدی نیست و فقط خطرناک به نظر میرسند.
راهحل: متاسفانه در این مورد هیچ کاری از دستتان برنمیآید و فقط باید یک هفته منتظر بمانید تا برطرف شود.
استفاده بیش از حد قطره چشم
مصرف بیش از حد قطره چشم میشوند مشکل قرمزی چشم را به شکلی عجیب بدتر کند. دلیلش نیز این است که قطره چشم از طریق انقباض رگهای خونی و کاهش گردش خون اثر میگذارد.
راهحل: اگر به میزان بسیار کمی از قطره چشم استفاده میکنید، مثلا هفتهای یک بار)، مشکلی نیست. اما اگر روزانه به مدت یک یا دو هفته مجبور به استفاده از قطره چشم و اشک مصنوعی شدید، بهتر است آن را با یک چشم پزشک در میان بگذارید تا ببینید علت ریشهای قرمزی چشمهایتان چیست. زمانی که مشکل ریشهای را حل کردید، دیگر مجبور به استفاده بیش از حد قطره چشم نیستید.
عفونتهای چشم
معمولاً عفونتهای چشم (کونژونکتیویتها) علاوه بر قرمزی چشم علایم دیگری مانند ترشحات چرکی، چسبندگی پلکها، اشکریزش و سوزش چشمها دارند. در بعضی موارد به خصوص در عفونتهای ویروسی چشم (کونژونکتیویتهای ویروسی) ممکن است تب، گلودرد و علایم سرماخوردگی نیز همراه این نشانهها باشد. در این موارد همان ویروسی که باعث سرماخوردگی شده، چشم را نیز درگیر کرده است. درمان عفونتهای چشم معمولاً قطره یا پماد آنتیبیوتیک موضعی مثل قطره کلرامفنیکل یا پماد ارتیرومایسین است. شست وشوی چشم با چای سرد نیز برای تسکین علایم و کاهش ترشحات مفید است.
باید دانست که رعایت بهداشت در موارد کونژونکتیویت بسیار مهم است چون این عفونتها واگیر داشته و به راحتی از فرد مبتلا قابل سرایت به افراد سالم میباشند. از جمله راههای سرایت، دست دادن و روبوسی با افراد مبتلا و استفاده از حوله مشترک است. لازم به یادآوری است که نباید انتظار داشت که با شروع درمان با قطره یا پماد آنتیبیوتیک بلافاصله عفونت بهبود یابد و معمولاً این بیماری باید سیر خود را طی کرده و به تدریج بهبود یابد. در بعضی موارد مانند عفونتهای چشمی کودکان زیر ۵ سال با بعضی باکتریها مثل هموفیلوس یا میکروب سوزاک علاوه بر درمان موضعی باید درمان با آنتی بیوتیک خوراکی یا تزریقی نیز انجام شود.
خراشها و زخمهای سطح قرنیه
باید به خاطر داشت که سطح قرنیه چشم از نظر عصبگیری حس درد غنیترین نقطه بدن میباشد و خراشهای سطحی که در نقاط دیگر بدن ممکن است هیچ علامتی را ایجاد نکنند، در سطح قرنیه با علایم فراوانی مانند قرمزی، سوزش، اشکریزش و احساس جسم خارجی در پشت پلک خود را نشان می دهند. پس احساس جسم خارجی لزوماً به معنای وجود جسم خارجی در چشم نیست و گاهی به خاطر خراشهای سطح قرنیه میباشد. در مورد خراشهای قرنیه پس از معاینه چشم و اطمینان از وجود نداشتن جسم خارجی معمولاً پانسمان چشم و استفاده از یک آنتیبیوتیک موضعی برای جلوگیری از عفونت باعث بهبود علایم میشود. پانسمان به صورت خارجی یا به صورت لنز پانسمانی بوده و معمولاً پس از یکی دو روز برداشته میشود.
اجسام خارجی سطح چشم
اجسام خارجی چشم نیز باعث ایجاد علایمی شبیه خراشهای قرنیه یعنی قرمزی، سوزش، آب ریزش و احساس جسم خارجی میشوند. در این موارد باید ابتدا چشم با آب شست شو داده شود و اگر جسم خارج نشد کوشش بیشتری برای خروج آن انجام نشود چون باعث آسیب بیشتر میگردد و لازم است به چشم پزشک مراجعه شود. چشم پزشک زیر میکروسکوپ (Slit lamp) اقدام به معاینه چشم و در آوردن جسم خارجی کرده و پس از آن معمولاً چشم پانسمان شده و آنتیبیوتیک موضعی تجویز میگردد.
قرمزی چشم به دنبال جوشکاری (UV Keratitis)
این حالت معمولاً چند ساعت پس از جوشکاری بدون داشتن عینک محافظ یا پس از کار در محیطهای پر از اشعه ماورای بنفش یا اسکی بدون عینک در محیطهای برفی که بازتاب زیادی از اشعه ماورای بنفش دارد ایجاد میگردد. علایم به صورت سوزش، قرمزی، درد و آب ریزش شدید چشمها و ترس از نور میباشد. آسیب سلولهای سطحی قرنیه در اثر اشعه ماورای بنفش علت ایجاد عارضه است. درمان شامل پانسمان چشم پس از ریختن قطره آنتیبیوتیک و گشادکننده مردمک است. پانسمان معمولاً باید حدود ۲۴ ساعت باقی بماند تا سلولهای آسیبدیده مجدداً ترمیم شوند و علایم بهبود یابند. استفاده از قطرههای بیحس کننده به صورت مداوم و یا بعضی درمانهای متداول بین افراد غیر متخصص مثل گذاشتن سیبزمینی بیفایده و حتی خطرناک است.
بالا رفتن فشار داخل چشمی به صورت حاد (گلوکوم حاد زاویه بسته)
بالا رفتن فشار چشم به صورت حاد (گلوکوم حاد زاویه بسته) باعث ایجاد درد و قرمزی چشم همراه با تاری دید و نیز در بعضی موارد سردرد و تهوع و استفراغ میشود. این حالت معمولاً در حوالی غروب در خانمهای میان سال ایجاد میگردد. در این بیماری که آب سیاه حاد نیز نامیده میشود به خاطر بسته شدن راه خروجی مایع زلالیه در چشم و تجمع آن، فشار چشم ناگهان بالا میرود که این بالا رفتن فشار باعث ایجاد درد و قرمزی چشم، تاری دید و دیدن هاله اطراف اشیاء و نیز سردرد و تهوع و استفراغ میگردد. در این بیماری باید با استفاده از داروهای موضعی و خوراکی و تزریقی فشار چشم پایین آورده شده و سپس برای جلوگیری از ایجاد حمله مجدد برای بیمار لیزردرمانی برای هر دو چشم (YAG Laser PI) انجام شود.
بالا ماندن فشار چشم برای مدت طولانی باعث ایجاد صدمه به عصب بینایی و خود چشم و کمبینایی و نابینایی دائمی میگردد. البته باید دانست که سردرد در اکثر موارد علت چشمی ندارد و بیشتر به خاطر مشکلات مغز و اعصاب (نورولوژیک) میباشد. حتی در یک مورد سردرد که سردرد خوشهای (Cluster Headache)نامیده میشود، سردرد یک طرفه همراه با قرمزی و اشکریزش چشم همان طرف میباشد که این مورد نباید با مشکلات چشمی اشتباه شود. این را نیز باید به خاطر داشت که بیماری گلوکوم (آب سیاه) همیشه با سردرد همراه نیست و نوع مزمن آن در مراحل اولیه هیچ علامتی برای بیمار ایجاد نمیکند و تنها در موارد پیشرفته است که باعث اختلال در میدان بینایی و کاهش بینایی میشود. در نوع مزمن آب سیاه که اتفاقاً شایعترین نوع آن میباشد، فقط معاینه توسط چشم پزشک میتواند به تشخیص بیماری کمک کند. درمان بیماری گلوکوم (آب سیاه) با داروهای کاهنده فشار چشم در مراحل اولیه میتواند از آسیبهای بیشتر به چشم و عصب بینایی جلوگیری کرده و فرد زندگی و بینایی طبیعی داشته باشد. باز هم یادآوری میشود که افزایش فشار چشم در نوع مزمن بیماری آب سیاه (گلوکوم) در مراحل اولیه برای بیمار هیچ علامتی ایجاد نمیکند وبیمار سردرد، قرمزی چشم و یا سایر علائم چشمی ندارد.
مشکلات پلکها
مشکلات پلکها مثل بلفاریت (عفونت و التهاب لبههای پلک) میتواند باعث سوزش، قرمزی چشم و احساس جسم خارجی شود. در بلفاریت التهاب و عفونت لبههای پلک وجود دارد. در مواردی شورههای ریزی به لبههای پلک و ریشه مژهها میچسبد. التهاب پلک در موارد شدید با چشم غیرمسلح نیز به صورت قرمزی و ضخیمشدگی لبه پلکها وکم پشت شدن مژهها قابل مشاهده است. در این موارد معمولاً قرمزی چشم نیز وجود دارد. درمان اکثر موارد بلفاریت (عفونت و التهاب لبه پلک) شامل بهداشت لبه پلک میباشد. بهداشت لبه پلک شامل شستشوی لبه پلک و ریشه مژهها با کف شامپو بچه و ماساژ پلکها، حوله گرم (کمپرس گرم پلکها) میباشد.
در موارد شدید نیاز به درمان دارویی موضعی و خوراکی است.در بعضی موارد قرمزی چشم به خاطر مشکلات در محل رویش مژهها به صورت مژههای نابجا یا به داخل برجسته شدن مژهها (تریکیاز) و یا به داخل برگشتن لبه پلک (آنتروپیون) است. گاهی هم به خاطر بیماری قبلی مثل تراخم و … نامنظمی در لبه پلک وجود دارد که باعث ایجاد مشکل میشود. در این موارد در صورتی که علایم با درمانهایی مثل اشک مصنوعی و پمادهای نرمکننده بهبود نیابد، معمولاً نیاز به جراحی برای اصلاح وضعیت غیرطبیعی پیدا میشود.
مشکلات سطحی کره چشم
بعضی مشکلات مربوط به سطح کره چشم مثل نامنظمی سطح قرنیه، ناخنک، شل بودن ملتحمه و … میتوانند باعث قرمزی چشم و ناراحتی چشم شوند که درمان بسته به مورد با قطره و پمادهای موضعی نرمکننده و اشک مصنوعی و کورتوندار و در موارد شدیدتر جراحی میباشد.
التهابهای سطحی کره چشم
در التهابهای سطحی کره چشم مثل اسکلریت و اپیاسکلریت معمولاً قرمزی همراه با حساسیت ودرد در لمس کره چشم وجود دارد. درمان در موارد خفیف با قطرههای کورتوندار موضعی است و در موارد شدیدتر نیاز به درمانهای خوراکی است.
التهابهای داخل کره چشم
التهابهای داخلی چشم مثل یووئیت باعث ایجاد قرمزی ودرد چشم همراه با ترس از نور میشوند. در بعضی موارد کاهش دید نیز وجود دارد. این التهابها (یووئیتها) معمولاً به صورت عودکننده میباشند و در بعضی از موارد همراه با یک بیماری التهابی بدن مانند بیماریهای روماتیسمی و خودایمنی هستند. به همین خاطر بیمار باید علایم دیگر مثل سابقه درد مفاصل، کمردرد یا آفت دهانی را به پزشک بگوید. درمان معمولاً با قطرههای کورتوندار موضعی و قطرههای گشادکننده مردمک است و در بعضی موارد نیاز به درمانهای دیگر مثل داروهای خوراکی و تزریقات اطراف چشم نیز پیدا میشود. در این جا ضمن درمان مشکل چشمی باید بررسی سایر اعضای بدن از نظر بیماری زمینهای اصلی نیز انجام شود. چرا که درمان اصلی درمان بیماری زمینهای است و درمان چشم فقط به صورت علامتی است. در التهاب داخل چشمی ناشی از انگل گربه (توکسوپلاسما) التهاب داخل چشمی شدید ایجاد میشود که همراه با کاهش دید است. در این بیماری حتماً باید درمان آنتیبیوتیک علیه انگل گربه (توکسوپلاسما) نیز انجام گیرد وگرنه کاهش بینایی به صورت دائمی به جای خواهد ماند.
مشکلات عروقی
در بعضی بیماریهای عروقی ناحیه سر و صورت و گردن مثل ارتباط نابجای سرخرگ با سیاهرگ (فیستول کاروتید به کاورنو) یا بیماری Sturge-Weber به خاطر ارتباطات نابهجای عروقی و برگشت خون به داخل سیاه رگها و تجمع خون در بافتها و قرمزی چشم داریم که این قرمزی بدون احساس درد یا جسم خارجی و یا سایر علایم میباشد. درمان در این موارد درمان بیماری زمینهای با جراحی و یا سایر اقدامات است و درمان قرمزی چشم به تنهایی لازم نیست.
خون ریزی روی سفیدی چشم (خون ریزی زیر ملتحمه)
خون ریزی زیر ملتحمه یک حالت شایع به خصوص در افراد مسن و افرادی که سابقه فشار خون بالا دارند است. قرمزی (خون ریزی) معمولاً به دنبال عطسه یا سرفه یا زور زدن یا عصبانیت و در اکثر موارد به صورت خود به خود به وجود میآید. این قرمزی بدون هیچ علامت همراه دیگری مثل سوزش، احساس جسم خارجی ،کاهش دید، درد یا … میباشد و فرد هنگام نگاه کردن در آینه یا به وسیله سایر افراد از آن مطلع میشود. این خون ریزی هیچگونه خطری برای چشم ندارد و هیچ مشکلی هم در آینده ایجاد نخواهد کرد و ارتباطی هم با فشار چشم ندارد ولی فرد مبتلا باید از لحاظ فشار خون و بیماریهای همراه بررسی شود. این خون ریزی در ابتدا کمی پخشتر شده و سپس به تدریج کم رنگتر شده و کمکم در عرض یکی دو هفته جذب میشود و اثری از آن به جا نمیماند.
