تیک های عصبی که به دلیل استرس و فشارهای کاری و خانوادگی ایجاد می شود باعث اختلال در حرکت قسمتی از بدن می شود، در این مقاله به بررسی روش های درمان تیک های عصبی می پردازد.
تیک عصبی حرکات سریع و تکراری ماهیچههاست که باعث اختلال در اعمال حرکتی بدن میشود. در سال های ابتدایی زندگی هر انسان تا حدود ۵ سالگی، این موضوع عادی است و به ندرت در بزرگ سالی رخ می دهد. تیک مشکلی جدی است و در طول زمان گسترش می یابد. تیک عصبی می تواند باعث اختلال در فعالیتهای روزانه بشود. سندروم تورِت نیز نوعی از تیک است که باید جداگانه به درمان و رفع آن پرداخت. این بیماری با طولانی شدن تیک بیش از یک سال ایجاد میشود.
انواع مختلفی تیک عصبی وجود دارد. برخی از آنها حرکات بدن را تحت تأثیر زیادی قرار میدهد.
به این تیکها، تیک عصبی حرکتی گفته میشود. برخی دیگر نیز روی صدای افراد تأثیر میگذارند. از انواع تیک عصبی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
چشمک زدن و به هم خوردن پلک ها، اخم غیرارادی و چروک شدن مدام بینی؛
تکان های سریع ناحیهی سر؛
تماس انگشتها به حالتی شبیه بشکن زدن؛
لمس غیرارادی اجسام و افراد؛
آب بینی را بالا کشیدن و خرخر کردن؛
تکرار حرف یا عبارتها که گاهی آزاردهنده و از نظر دیگران توهین آمیز تلقی میشود.
تیک عصبی میتواند به دلایل مختلفی نظیر استرس، اضطراب، خستگی، هیجان یا حتی شادی رخ بدهد. اگر روی این مشکل متمرکز شویم و مدام دربارهی آن صحبت کنیم، حتی وخیم تر نیز خواهد شد
این مشکل معمولا با احساسی ناخوشایند در بدن آغاز میشود. این احساس ناخوشایند در بدن ادامه دارد تا به تیک منجر میشود.
مراجعه به پزشک
در بسیاری از موارد تیک عصبی چندان مشکل جدی و خطرناکی نیست و موجب تخریب مغز نمیشود. در مواقعی که این مسئله زیاد جدی نباشد، به همان سرعتی که رخ داده است، از بین خواهد رفت.
اما در بعضی موارد که علائم آزار دهنده و جدی تر هستند، یا فرزندتان دچار چنین مشکلی میشود، بهتر است به پزشک مراجعه کنید:
شدت دفعات وقوع تیک عصبی در شما زیاد و رو به افزایش است.
وجود تیک عصبی باعث مشکلات اجتماعی و عاطفی مانند طرد شدن، انزوا و آزار دیدن بشود.
بعضی از انواع تیک باعث میشود تا فرد ناخواسته به خودش آسیب جسمی بزند.
فعالیتهای روزانه به خاطر تیک با اختلال و مشکل روبهرو بشوند.
اگر تیک منجر به ایجاد سایر احساسات و عوارض منفی مانند افسردگی، عصبانیت، خود آزاری و… بشود.
پزشک معالج برای تشخیص نوع و علت تیک عصبی باید مریض را به دقت معاینه کند و اگر بتواند وقوع تیک را ببیند، کمک شایانی به تشخیص و درمان خواهد کرد.
اگر تیک عصبی مرتب رخ نمیدهد، مریض میتواند با تصویربرداری از آن بدون اغراق و تمرکز بیش ازحد در هنگام فیلم برداری این موضوع را دقیق تر به پزشک نشان بدهد.
درمان تیک عصبی
اگر تیک عصبی چندان جدی و شدید نباشد، میتوان با درمانهای خانگی آن را رفع کرد. مثلا تلاش برای کاهش استرس و خستگیها باعث میشود تا این مشکل تا حدود زیادی رفع بشود و از بین برود.
اما در صورتی که تیک عصبی زندگی عادی و روزمره تان را دچار اختلال کند، حتما باید به درمان های جدی تر فکر کنید. از میان درمان ها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
درمان با ایجاد عادات معکوس: در این روش باید با شکل گیری عادتهای حرکتی در فرد، حرکتهای ناشی از تیک عصبی خنثی شوند. با تقویت عادتهای حرکتی جدید و خنثیکننده، تیکهای عصبی به مرور از بین خواهند رفت.
ERP نیز روش دیگری است که به معنای قرارگیری در حالت تیک با عادتکردن به آن است. یعنی فرد درگیر تیک عصبی به نوعی وقوع تیک را پیش بینی میکند و میتواند آن را کنترل کند.
روشهای درمان دارویی نیز وجود دارد که در کنار روشهای روان درمانی و… استفاده میشوند یا اگر بقیهی روشهای باعث بهبودی نشوند، از این درمان استفاده میشود.
این مشکل چقدر طول میکشد؟
با گذشت زمان، بعضی تیکها کاملا از بین می روند و بعضی دیگر شدیدتر میشوند. گاهی اوقات این تیکها چند ماه طول میکشد ولی در بیشتر مواقع فرد را حدود چند سال درگیر خود میکند. این مشکل از حوالی ۸ سالگی تا بلوغ شکل میگیرد و معمولا بعد از بلوغ حادتر نیز میشود.
پژوهشها نشان میدهد که:
از هر ۳ نفر، ۱ نفر در بزرگسالی تیک عصبی را تجربه نخواهد کرد.
از هر ۳ نفر، ۱ نفر در بزرگسالی فقط تا حدی خفیف، تیک عصبی را تجربه میکند.
از هر ۳ نفر، ۱ نفر در بزرگسالی در صورت وقوع تیک عصبی شدت مشکل برای او حاد خواهد بود.
دلایل تیک عصبی
علت تیک عصبی دقیقا مشخص نیست. این مشکل ریشه در تغییرات بخشهایی از مغز دارد که کنترل حرکات را برعهده دارند.
به نظر میرسد که این مسئله بیشتر ریشه ی ارثی و خانوادگی دارد و گاهی نیز به عنوان عوارضی از مشکلات دیگر مانند اختلال وسواس و بیشفعالی است.
بیماریهای مانند هانتینگتون و اختلالات مغزی نیز میتواند موجب تیک عصبی بشود. در ضمن، مصرف بعضی مواد مخدر نظیر کوکائین و آمفتامین نیز باعث تیک عصبی در مصرف کننده میشود.
