انواع سرطان تخمدان، حتما بخوانید
تحقیقات جاری پیشنهاد می کنند که سرطان تخمدان در لوله های فالوپ آغاز می شود و به سمت تخمدانها حرکت می کند، دو اندامی که در زنان تخمک تولید میکند و منبع اصلی هورمون زنانه استروژن و پروژسترون. در سالهای اخیر درمان سرطان تخمدان بسیار موثرتر شده است، زمانیکه در یافته های اخیر نتایج خوبی دیده شده است.
نشانه ها شامل :
نفخ یا فشار در شکم
درد در ناحیه شکم و لگنچه
احساس پری در هنگام غذا خوردن
تکرر ادرار
ممکن است این علایم ناشی از بیماری های دیگری غیر از سرطان باشد. اگر برای بیشتر از یک هفته باقی بمانند، ان را به تیم کارشناسان سلامتی خود اطلاع دهید.
رشد عجیب سرطان تخمدان در زنان زمانیکه اقوام نزدیک آنها سرطانهای تخمدان، پستان و یا روده بزرگ داشته باشند، بیشتر است. تحقیقات ثابت کرده اند که تغییرات ژنتیکی ارثی حدود ۱۰% سرطانهای تخمدان میباشد. اینها شامل موتاسیون BRCA1 و BRCA2 میباشد که به سرطان تخمدان ارتباط دارند. زنهایی که با سابقه خانوادگی قوی باید با پزشک جهت انجام درمانهای پیگیرانه مشورت نمایید.
بیشترین عامل خطرساز سرطان تخمدان سن است. زنانی که دچار یائسگی می شوند بیشتر به این بیماری دچار می شوند. استفاده از درمان هورمونی پس از یائسگی ممکن است که ریسک ابتلا را افزایش دهد. بنظر میرسد که این ارتباط در زنانی که بمدت ۵ تا ۱۰ سال از استروژن بدون پروژسترون استفاده میکنند قویتر است. پزشکان از اینکه ترکیبی از استروژن و پروژسترون چگونه ریسک سرطان را افزایش میدهد اطمیان ندارند.
زنان چاق ریسک بالاتری نسبت به دیگر زنان، در ابتلا به سرطان تخمدان دارند. و نرخ مرگ بر اثر سرطان تخمدان در زنان چاق نسبت به زنان غیر چاق، بیشتر است. بنظر میرسد که زنان چاقتر ریسک بالاتری دارند.
تستهای غربالگری سرطان تخمدان
اگر نشانه های سرطان بروز نکند، هیچ راه مطمئنی برای تشخیص این سرطان وجود ندارد. بهرحال، دو روش برای غربالگری سرطان تخمدان در طول تستهای زنان و زایمان وجود دارد. یک راه، تست خون برای سطح افزایش یافته یک نوع پروتئین بنام CA-125 میباشد.روش دیگر سونوگرافی تخمدانها میباشد. متاسفانه، هیچ تکنیکی برای نجات زندگی زنان با ریسک متوسط وجود ندارد. به همین علل، غربالگری تنها روش توصیه شده برای زنان با ریسک بالاست.
تشخیص سرطان تخمدان
تستهای تصویربرداری، مانند سونوگرافی و یا CT اسکن، میتوانند یک جرم تخمدان را ظاهر کنند. اما این تستها نمی توانند مشخص کنند که این حالت غیرنرمال سرطان است. اگر مشکوک به سرطان باشد، مرحله بعدی معمولا جراحی و برداشتن بافت سرطانی است. سپس نمونه به آزمایشگاه فرستاده می شود تا آزمایشات بیشتری بر روی آن انجام شود. این عمل بیوپسی نامیده میشود.
مراحل سرطان تخمدان
جراحی ابتدایی برای سرطان تخمدان می تواند مقدار گسترش سرطان را نیز مشخص نماید، که با مراحل زیر مشخص می شود:
مرحله ۱: محدود به یک یا هر دو تخمدان
مرحله ۲: گسترش به رحم یا ارگانهای نزدیک
مرحله ۳: گسترش به غدد لنفاوی و خطوط شکمی
مرحله ۴: گسترش به ارگانهای دورتر مانند ریه یا کبد
انواع سرطان تخمدان
شایعترین سرطان تخمدان نوع مخاطی آن است. اینها تومورهای بدخیمی هستند که از سلولهای روی سطح تخمدان بوجود می آیند. اغلب تومورهای مخاطی بطور واضح و روشنی سرطانی نسیتند. اینها بعنوان تومورهای با پتانسیل بدخیمی پایین (LMP) شناخته می شوند. تومورهای LMP بسیار کندتر رشد می کنند و بسیار کم خطرتر از دیگر اشکال سرطان تخمدان می باشند.
نرخ رهایی از سرطان تخمدان
سرطان تخمدان میتواند یک تشخیص ترسناک شود، با نرخ رهایی پنج ساله که از ۸۹% تا ۱۸% سرطان تخمدان مخاطی، بسته به مرحله ای که سرطان پیدا شود. برای تومورهای LMP نرخ رهایی مرتبط با ۵ سال در محدوده ۹۹ تا ۷۷ % قرار می گیرد.
جراحی سرطان تخمدان
جراحی برای تشخیص و تعیین مرحله سرطان تخمدان استفاده می شود، اما در حقیقت می تواند اولین مرحله درمان باشد. هدف برداشتن سرطان تا حد ممکن میباشد. کعه این ممکن است شامل یک تخمدان و بافتهای نزدیک آن در مرحله اول باشد. در مراحل پیشرفته تر، ممکن است برداشتن هر دو آنها الزامی باشد، به همراه بافتهای رحم و اطراف آن.
شیمی درمانی
در تمام مراحل سرطان تخمدان، معمولا شیمی درمانی پس از جراحی انجام می شود. در این فاز درمان از داروهایی استفاده میشود که سرطان باقیمانده در بدن را هدفگیری نموده و میکشند. ممکن است که داروها ماهیانه، از طریق تزریق وریدی و یا بطور مستقیم درون شکم (شیمی درمانی داخل صفاقی) دریافت شوند. زنانی که تومورهای LMP دارند معمولا نیاز به شیمی درمانی ندارند مگر اینکه پس از جراحی تومورها عود کنند.
درمان های با هدف
محققان بر روی درمانهایی کار میکنند که در انها تا روشی که سرطان تخمدان رشد میکنند را مورد هدف قرار میدهند. یک فرآیند بنام angiogenesis شامل شکل گیری رگهای خونی جدید برای تغذیه تومورهاست. یک دارویی بنام Avastin میتواند از بروز این این واقعه جلوگیری کند که موجب میشود تومورها کوچک شده و رشد آن متوقف شود. Avastin برای سرطانهای دیگر تایید شده است اما محققان سرطان تخمدان همچنان بر روی این درمان کار میکنند که می تواند عوارض جانبی جدی داشته باشند.یمی درمانی ندارند مگر اینکه پس از جراحی تومورها عود کنند.
پس از درمان
اوایل یائسگی
زمانیکه دو تخمدان زنان برداشته می شود، انها دیگر نمی توانند استروژن تولید کنند. این موجب یائسگی میشود، بدون توجه به جوانی بیمار. کاهش سطح هورمونها میتواند خطر شرایط پزشکی معین مانند پوکی استخوان را افزایش میدهد. برای زنانی که تحت درمان سرطان تخمدان قرار گرفته اند مراقبت های پیگیرانه منظم بسیار حیاتی است.
ادامه حرکت
ممکن است که زنان دریابند که بازیابی انرژی آنها پس از اتمام درمانشان بسیار سخت باشند. خستگی شایعترین مشکل پس از درمان سرطان است. شروع یک فعالیت ورزشی ملایم یک روش موثر برای بازیابی انرژی و بهبود شرایط احساسی است.در مورد فعالیتهایی که برای شما مفید می باشد با تیم درمانی خود صحبت نمایید.
کم کننده های ریسک
زایمان
زنانی که بچه های بیولوژیکی دارند نسبت به زنانی که هیچوقت بچه بدنیا نیاورده اند، کمتر به این سرطان ابتلا می شوند. بنظر میرسد که با هر زایمان ریسک ابتلا کاهش می آبد و ممکن است شیردهی نیز محافظت بیشتری ایجاد نماید.
قرص
همچنین سرطان تخمدان در زنانی که بطور مرتب از قرصهای ضد بارداری استفاده می کنند. زنانی که حداقل ۵ سال از این قرصه استفاده کرده اند تقریبا ریسک ابتلای آنها نصف زنانی است که هیچوقت قرص استفاده نکرده اند. همانند بارداری، قرص های ضد بارداری مانع تخمک گذاری می شوند. برخی محققان اعتقاد دارند که تخمک گذاری کمتر منجر به محافظت علیه سرطان تخمدان می شود.
بستن لوله های رحمی
بستن لوله هایتان، ممکن است که محافظت علیه سرطان تخمدان در شما بوجود آورد. مانند هیسترکتومی / برداشتن رحم.
برداشتن تخمدان ها
برای زنانیکه بدلیل جهش ژنتیکی در زمره افراد با ریسک بالای ابتلا قرار دارند، برداشتن تخمدان یک گزینه میباشد. انجام هیسترکتومی در زنان بالای ۴۰ سال مورد توجه قرار گرفته است.
رژیم غذایی کم چرب
درحالیکه هیچ رژیم غذایی مشخصی برای پیشگیری از سرطان تخمدان وجود ندارد، شواهدی وجود دارد که چیزهایی که خورده میشود میتوانند تغییرات ایجاد نمایند. در یک مطالعه اخیر، زنانی که درگیر یک رژیم غذایی کم چربی برای حداقل چهار سال هستند، کمتر مبتلا به گسترش سرطان تخمدان شده اند. بسیاری از محققان گزارش کرده اند که سرطان در زنانی که مقدار زیادی سبزیجات استفاده میکنند نیز کمتر شایع است، اما مطالعات بیشتری مورد نیاز است.
– این سرطان سن و سال نمی شناسد
تخمدان یکی از بافت های خاص در بدن محسوب می شود چرا که سلول های آن مانند سلول های بنیادی بند ناف یا مغز استخوان ، قابلیت تبدیل شدن به بافت های مختلف را دارند. این امر باعث می شود سرطان های نشات گرفته از تخمدان شبیه به بافت های مختلف بدن باشند و تنوع زیادی هم داشته باشند. سرطان تخمدان دومین سرطان شایع دستگاه تناسلی زنان به حساب می آید و خطر مرگ و میر بر اثر آن از سایر سرطان های دستگاه تناسلی بیشتر است.
سن شیوع این سرطان نیز دو طیف مختلف دارد. در واقع برخلاف اغلب سرطان ها که بیشتر در سنین بالا بروز می کنند ، سرطان های تخمدان می توانند هم در سنین پایین و هر سنین بالا مشاهده شوند.
کیست های ساده ، کیست هایی هستند که داخل شان خون ریزی داشته و کیست های دو طبقه ( کیست هایی که یک بخش ساده و یک بخش خون ریزی دهنده دارند ) همگی از دسته کیست های بسیار شایع و خوش خیم تخمدان هستند. آندومتریوز نیز مانند کیست های خون ریزی دهنده جزو موارد خوش خیم به حساب می آید و معمولا هر ماه با قاعدگی تشدید می شود. کیست های خوش خیم دیواره خیلی مشخصی دارند و تک حفره ای هستند. در این کیست ها هیچ گونه جوانه ای از طرف دیواره به سمت داخل کیست وجود ندارد و داخل شان ماده جامد دیده نمی شود. در واقع تمامی این کیست ها ، فولیکول های حاوی مایع یا خون هستند و خطر بدخیمی ندارند. در مقابل، کیست های بدخیم معمولا چندحفره ای هستند و داخل شان جوانه و حتی عروق خونی وجود دارد. همچنین دیواره آن هم ضخیم و هم محتویات مایع و هم جامد دارند.
تمامی این کیست ها باید مشکوک تلقی شوند تا خلاف آن ثابت شود. لازم به ذکراست که کیست های خوش خیم معمولا با مصرف قرص ضد بارداری یا گذشتن چند سیکل ماهانه از بین می روند اما تومورهای بدخیم باید جراحی و شیمی درمانی شوند.
- وقتی شکم آب می آورد …
جمع شدن ما یع یا آب اضافی در پشت رحم و قسمت های دیگر به خصوص در زاویه کبدی می تواند نشانه این باشد که سرطان از تخمدان به قسمت های دیگر گسترش پیدا کرده است. این حالت معمولا با افزا یش قطر شکم نیز همراه است. در مراحل پیشرفته این بیماری ، توده تخمدانی بسیار بزرگ می شود و گاه سرطان به روده یا مثانه نیز گسترش پیدا می کند. در این صورت در مثانه و روده حالت جوانه زدن یا رسوب بافت سرطانی مشاهده می شود. گاهی اوقات هم در معاینه زنان ، سفتی یا توده خیلی بزرگ داخل شکم حس می شود. نامنظم شدن قاعدگی نیز می تواند از نشانه های این سرطان باشد اما علامت قطعی آن نیست.
- عامل خطر ١ : ژنتیک
در مورد سرطان ها یی که در سنین جوانی رخ می دهند عوامل خطر مشخصی وجود ندارد اما در مورد سرطان های تخمدان در سنین بالا مهم ترین عامل خطر، ژنتیک و سابقه خانوادگی است. بنابراین اگر در اعضای فامیل درجه یک تان سابقه سرطان هایی مثل سرطان تخمدان، رحم، سینه، پروستات، روده و معده وجود دارد باید بیشتر مراقب خود باشید.
- عامل خطر ٢ : تغذیه و دخانیات
عوامل خارجی از جمله تغذیه نامناسب ، مصرف چربی زیاد ، نیترات ها و نیتریت ها ، سوسیس و کالباس و فست فودها از فاکتورهای خطرساز این سرطان به حساب می آیند. افراد چاق به طورکلی بیشتر در معرض خطر سرطان های رحم، تخمدان و سینه قرار دارند زیرا بافت های چربی ذخیره کننده هورمون های استروئیدی زنانه و مردانه هستند و هر چقدر مقدار آن ها بیشتر باشد سطح این هورمون ها به مدت طولانی تری در بدن بالا می ماند.
استفاده از دخانیات و مواد مخدر نیز خطر ابتلا به سرطان تخمدان را بالا می برد
سرطان های تخمدان در ٧٠ تا ٨٠ درصد موارد در سنین بالای ۵٠ سال رخ می دهند. با این حال از زمان تولد یک خانوم بابد مراقب علائم این سرطان باشیم چرا که حتی کودکات و دختران نوجوان در سنین بلوغ هم می توانند به سرطان بدخیم تخمدان مبتلا شوند.
- عامل خطر ۳ : سن بالا و آندومتریوز
بالارفتن سن از دیگر عوامل خطرساز این سرطان محسوب می شود. در واقع ٧٠ تا ٨٠ درصد از سرطان های تخمدان درسنین بالای ٩٠ سال اتفاق می افتند. بیماری آندومتریوز نیز به میزان کمی احتمال ابتلا به سرطان تخمدان را بالا می برد اما این سرطان نخمدان چه علائمی دارد ؟
گروهی از علائم سرطان تخمدان موضعی هستند. به این ترتیب که بیمار ممکن است در ناحیه کف لگن درد داشته باشد و دچار تکرر ادرار و اشکال در اجابت مزاج شود. در نهایت هم ممکن است با تجمع آب در شکم و یا کاهش وزن همراه شود. در صورت وجود هر یک از این علائم باید حتما سونوگرافی ( سونوگرافی واژینال در خانم های متاهل و سونوگرافی شکم درخانم های مجرد ) انجام شود. سپس اگر توده ای در تخمدان ها مشاهده شود باید با در نظرگرفتن ویژگی های آن، مشخص کنیم آیاخوش خیم است یا بدخیم.
موضوع نباید باعث نگرانی مبتلایان به آندومتریوز شود زیرا این بیماری مانند فیبروم به ندرت تبدیل به سرطان می شود. با این حال همیشه باید محتاط بود و چکاپ های دوره ای را انجام داد.
– عامل خطر۴ : عدم بارداری و هورمون درمانی
خانم هایی که هرگز حامله نشده اند بیشتر از کسانی که زایمان کرده اند در معرض خطر این سرطان قرار دارند. هورمون درمانی و مصرف بیش از حد داروهای محرک تخمک گذاری نیز خطر این بیماری را بالا می برند.
- شاید بتوان باروری را حفظ کرد
سرطان هایی که در سنین پایین رخ می دهند بسیار خطرناک و کشنده هستند اما اگر در مراحل ابتدایی تشخیص داده شوند درمان پذیرند. حتی در مراحل ١ و ٢ سرطان نیز اگر بیماری خیلی پیشرفته نباشد می توان قدرت باروری را حفظ کرد. برای این منظور فقط یکی از تخمدان ها خارج شده و از تخمدان دیگر بیوپسی گرفته می شود! بنابراین بیمار می تواند باردار شود. اما در مراحل پیشرفته سرطان هر دو تخمدان باید خارج شوند. در این صورت بیمار یاثسه شده و دیگر نمی تواند با تخمک خودش باردار شود.
* نفس کشیدن به صورت آهسته و عمیق ، اکسیژن را جایگزین دی اکسیدکربن می کند و آن را به سلول ها می رساند و از این طریق ، در سلول ها انرژی تولید می شود. اگر بدن ما به میزان کافی اکسیژن دریافت کند ، به سبب افزایش میزان دی اکسیدکربن ، خسته ، بد خلق و بی حوصله می شویم.
