گل مژه چشم چیست ودرمان آن
گل مژه یکی از بیماریهای شایع پلک است که می تواند افراد را در سنین مختلف گرفتار کند. گل مژه به صورت یک توده متورم، حساس و دردناک و قرمز رنگ درلبه یا نزدیکی لبه پلک تظاهر می کند. این توده در حقیقت یک آبسه کوچک است که در اثر عفونت یا التهاب ریشه مژه ها یا غدد ترشح کننده چربی پلک ایجاد می شود. تماس دست آلوده با چشم (به خصوص اگر با ترشحات بینی آلوده شده باشد) و التهاب لبه پلک (بلفاریت) از عوامل مهمی هستند که باعث بروز گل مژه می شوند.
علایم و نشانه های گل مژه
- احساس سنگینی و درد پلک
- ایجاد یک توده برجسته قرمز رنگ دردناک در لبه یا نزدیکی لبه پلک
- سوزش و خارش و اشکریزش
- گاهی خروج ترشحات چرکی از ضایعه
- تاری دید: تاری دید از علایم معمول گل مژه نیست اما اگر گل مژه نسبتاً بزرگ باشد با مسدود کردن مسیر دید یا با فشار روی قرنیه و ایجاد آستیگماتیسم باعث تاری دید می شود.
درمان گل مژه
اکثر گل مژه ها ظرف چند روز به تدریج بهبود می یابند و مشکل خاصی ایجاد نمی کنند. در چند روز اول، استفاده از کمپرس گرم باعث تسکین درد می شود و ممکن است به سرباز کردن گل مژه و تخلیه ترشحات چرکی کمک کند. برای این منظور یک حوله تمیز را با آب جوشیده گرم (نه داغ!) مرطوب کنید و برای مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی چشم مبتلا قرار دهید. ماساژ ملایم هم به تسکین درد و تخلیه ترشحات کمک می کند. ماساژ کمپرس گرم را می توان روزی ۴-۳ بار انحام داد تا ترشحات تخلیه شود و گل مژه بهبود پیدا کند. هرگز سعی نکنید گل مژه را بترکانید یا به زور تخلیه کنید، این کار می تواند باعث گسترش عفونت به بافت های مجاور و یا حتی ورود عفونت به مغز شود. اگر پس از چند روز گل مژه بهبود پیدا نکرد حتماً به چشم پزشک مراجعه کنیدکه در صورت لزوم با تجویز دارو یا یک جراحی کوچک مشکل حل شود. جراحی با بی حسی موضعی با استفاده از قطره بی حس کننده انجام می شود و گل مژه از سمت پشت پلک تخلیه می شود.
در گل مژه های معمولی استفاده از قطره های آنتی بیوتیک یا آنتی بیوتیک خوراکی تاثیر چندانی ندارد. اما در کودکان کم سن یا افرادی که گل مژه های شدیداً ملتهب دارند ممکن است لازم باشد با نظر چشم پزشک آنتی بیوتیک موضعی یا خوراکی برای جلوگیری از گسترش عفونت به بقیه پلک و قسمت های مجاور استفاده شود.
پیشگیری از گل مژه
در برخی از افراد گل مژه مکرراً عود می کند. برای پیشگیری از عود گل مژه به نکته های زیر توجه کنید:
از تماس دست آلوده با چشم جلوگیری کنید.
بهداشت پلک را رعایت کنید. شستشوی منظم پلک ها با آب ولرم یا شستشو و ماساژ لبه پلکها با شامپو بچه رقیق شده می تواند به جلوگیری از عود گل مژه کمک کند.
در صورت بروز گل مژه های مکرر حتماً به چشم پزشک مراجعه کنید. گاهی اوقات مشکلات زمینه ای چشمها مثل بلفاریت (التهاب لبه پلک) یا مشکلات غدد ترشح کننده چربی باعث بروز گل مژه مکرر می شود که تشخیص و درمان این بیماری ها توسط چشم پزشک باعث جلوگیری از عود گل مژه می شود. به علاوه گاهی اوقات بعضی از بیماری های جدی پلک ها (مثلاً تومورها) ممکن است به صورت گل مژه های مکرر تظاهر کند که در این موارد معاینه توسط چشم پزشک راهگشاست.
درمان خانگی گل مژه
به طور کلی اکثر گل مژههای ایجاد شده بر روی چشم افراد، اغلب بدون درمان و در مدت چند روز به طور خود به خود برطرف میشود، لیکن برخی راه های درمان سریع گل مژه در خانه عبارتند از:
- بهترین و اولین راهکار درمان خانگی گل مژه برای بهبود سریعتر و کاهش درد و علائم ظاهری آن، قرار دادن کمپرس آب گرم بر روی چشم است، به این منظور بایستی روزانه چند مرتبه و در هر بار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه کمپرس آب گرم را بر روی لبه پلک قرار داد که این کار موجب میشود تا گرفتگی غدد چربی باز شده و التهاب چشم کاهش یابد.
- انجام ماساژ ملایم چشم، به تسکین درد و تخلیه ترشحات چرکی کمک میکند.
- شستشوی چشم با آب و شامپو بچه رقیق شده نیز به پاکسازی و درمان گل مژه کمک میکند. به این منظور روزی دو مرتبه صبح و شب چشم را با مقداری شامپو بچه رقیق شده با آب ولرم شستشو دهید. چند قطره شامپو بچه ملایم را در یک فنجان آب گرم بریزد و چشم خود را در آن باز و بسته کنید و یا اینکه چشمان خود را ببندید و با استفاده از یک تکه اسفنج یا دستمال تمیز به آرامی این محلول را بر روی ریشه مژههای خود بمالید. توصیه میشود هرگز گل مژه را فشار ندهید، زیرا این کار موجب سرایت گل مژه به سایر نقاط پلک میشود. بنابراین بعد از شستشو، باید صبر کرد تا کم کم چشم خشک شود.
- یکی دیگر از راههای درمان خانگی گل مژه، استفاده از کمپرس چای کیسهای است. به این منظور میتوانید از کیسههای چای سبز استفاده کنید، زیرا مواد موجو ددر چای سبز، به کاهش تورم کمک میکند و خواص ضد باکتریایی دارد. جوشاندن چای کیسهای و سپس سرد کردن آن و قرار دادنش روی چشم برای ۵ تا ۱۰ دقیقه توصیه میشود. دقت شود که برای هر چشم باید از کیسههای چای جداگانه استفاده شود.
درمان خانگی گل مژه در طب سنتی
یکی از راهکارهای درمان بیماری گل مژه در طب سنتی، استفاده از برخی گیاهان دارویی مفید در این زمینه است. برخی نسخه های درمانی گل مژه در طب سنتی عبارتند از:
- مقداری گل ختمی + آویشن + اسفرزه + شیر داغ یا آب جوش را با هم مخلوط کرده و به صورت خمیر درآورید و سپس آن را روی پلکی که به آن گل مژه زده شده است، قرار دهید، لازم است روی آن را بسته و نرم نگه دارید تا سر باز کند و سپس با دم کرده آویشن چشم را شستشو دهید.
- راه دیگر درمان گل مژه در طب سنتی انجام حجامت است، به این منظور در یک جلسه، حجامت ناحیه گیجگاهی کافی است یا اینکه میتوان دو عدد زالو کنار چشم یا زیر پلک توسط افراد متخصص انداخته شود.
- کمپرس آب گرم همراه با ضمادهایی از برگهای بخار داده شده و تازه کلم پیچ یا نان که در شیر داغ فرو برده شده و یا سیب زمینی خام رنده شده، خیلی مفید بوده و باعث میشود تا آبسه ایجاد شده باز و پاره شود.
- استفاده از تخم گیاه گشنیز نیز در درمان گل مژه بسیار موثر است. به این منظور، مقداری از تخم گشنیز را در آب جوش بریزید و سپس دانهها را دور ریخته و از آب آن برای شستشوی چشم استفاده کنید و به مدت چند بار در روز این کار را انجام دهید.
