افسردگی پس از زایمان چیست

غم زایمان و افسردگی پس از زایمان

علائم افسردگی پس از زایمان بسیار شدید تر از غم زایمان است و مدت زمان بیشتری طول می‌کشد. حدود ۱۵ درصد مادران چه آن‌ هایی که برای اولین بار است بچه دار می‌شوند و چه کسانی که قبلا هم بچه دار شده‌اند به این افسردگی شدید دچار می‌شوند. این بیماری باعث ایجاد نوسانات شدید عصبی، خستگی زیاد و حس ناامیدی شدید در مادران می‌شود.

شدت این احساسات باعث می‌شود که مادران گیج شوند و ندانند از خودشان مراقبت کنند یا از نوزادشان. افسردگی پس از زایمان را کاملا باید جدی گرفت چرا که یک اختلال جدی است اما می‌تواند به وسیله درمان بهبود یابد.

دلایل ایجاد افسردگی پس از زایمان

فاکتور های بسیار زیادی می‌تواند باعث ایجاد افسردگی پس از زایمان شود. عموما خانم‌ هایی که سابقه افسردگی دارند بیشتر در معرض این خطر قرار دارند.

موارد زیر نیز در تشدید این اختلال تأثیر گذارند:

• تغییرات هورمونی پس از زایمان
• عوامل استرس‌ زای عاطفی مانند آسیب‌ های مالی، تغییر شغل، مریضی و یا از دست دادن یک عزیز
• تغییرات در روابط اجتماعی و یا عدم وجود یک شبکه دوستان اجتماعی
• فکر بیش از حد به چالش‌ های پیش رو برای رشد کودک
• وجود سابقه مشکلات مرتبط با سلامت ذهنی در خانواده

گر چه برخی از زنان مستعد افسردگی پس از زایمان هستند، اما این افسردگی می‌تواند برای همه خانم‌ هایی که حتی یک زایمان عادی و معمولی و بدون مشکل را تجربه کرده‌اند نیز به وجود آید. از آنجایی که سابقه وجود افسردگی در ایجاد اختلال افسردگی پس از زایمان موثر است باید در هنگام ملاقات با پزشکتان آن را مطرح نمایید.

علائم اختلال افسردگی پس از زایمان چیست؟

احساس خستگی و عصبانیت بعد از به دنیا آوردن نوزاد طبیعی است اما افسردگی پس از زایمان پارا فراتر می‌گذارد. علائم افسردگی شدید است و می‌تواند در زندگی روزانه‌تان اختلال جدی ایجاد کند. علائم این اختلال نفر به نفر و حتی روز تا روز متفاوت است. اگر شما نیز تجربه این نوع افسردگی را دارید احتمالا با این نشانه‌ ها آشنا هستید.

• احساس ناراحتی می‌کنید و به شدت گریان می‌شوید حتی گاهی اوقات دلیلش را هم نمی‌دانید.
• در عین خستگی زیاد خوابتان نمی‌برد و نمی‌توانید استراحت کنید و یا بالعکس زیاد می‌خوابید.
• نمی‌توانید از خوردن دست بکشید و یا بالعکس هیچ اشتهایی ندارید.
• شما بدون دلیل دچار دردها، جراحات و مریضی‌های گوناگون می‌شوید.
• نمی‌دانید چرا زودرنج، مضطرب و یا عصبانی هستید.
• حالاتتان به صورت ناگهانی تغییر می‌کند.
• احساس می‌کنید کنترل اوضاع از دستتان خارج شده است.
• دچار فراموشی می‌شوید.
• تمرکز ندارید و نمی‌توانید تصمیماتی هرچند ساده بگیرید.
• به چیزهایی که قبلا علاقه شدیدی داشتید، علاقه‌ای نشان نمی‌دهید.
• احساس می‌کنید نمی‌توانید با نوزادتان ارتباط برقرار کنید و تعجب می‌کنید که چگونه ذوق و شوق پیش از زایمان را برای نوزادتان ندارید.
• همه چیز برایتان کسل کننده و نا امید کننده است.
• در برابر این افکار احساس حقارت و گناه می‌کنید
• احساس می‌کنید که نمی‌توانید درباره شرایطتان با کسی صحبت کنید چرا که آن‌ها ممکن است فکر کنند که چه مادر ناتوانی هستید و نوزادتان را از شما بگیرند.
• می‌خواهید از همه چیز و همه کس فرار کنید.
• فکر های ناگهانی برای صدمه زدن به خودتان و کودکتان به سرتان می‌زند.

علائم این اختلال پس از چند هفته به وجود می‌آید اما گاهی اوقات تا یک ماه بعد از زایمان علائم آن ظاهر می‌شود. اگر به علائم آن توجه نشود و درمان نگردد می‌تواند بدتر شود.

انواع افسردگی و علائم آن

افسردگی دو نوع است:

یک قطبی و دو قطبی

در نوع دوم ( دو قطبی ) علاوه بر احساسغم و اندوه ، با علائمی چون پرحرفی ، فعالیت زیاد و تحریک پذیری نیز رو به رو خواهیم بود. زنان کمتر از مردان به نوع دوم ( دو قطبی) افسردگی مبتلا می شوند.

علائم افسردگی عبارتند از:

۱) اندوه ، اضطراب ، احساس پوچی و بی ارزشی.

۲) کاهش سطح هیجانات.

۳) تحریک پذیری ، گریه ی زیاد ، بی قراری.

۴) احساس گناه ، ناامیدی ، ‌منفی گرایی.

۵) پُرخوابی ، کم خوابی و بیدار شدن زود هنگام.

۶) اشتهای زیاد ،‌ کاهش وزن ، پُرخوری ، کاهش اشتها.

۷) کاهش توان و انرژی فرد ، کم شدن احساسات.

۸) تفکر درباره ی مرگ و حتی خودکشی.

۹) دشواری در به یاد آوردن ، تمرکز پیدا کردن و تصمیم گرفتن.

۱۰) علائم فیزیکی ماندگار که به درمان پاسخ نمی دهند ،‌مانند سردرد ، درد های مزمن و اختلالات گوارشی.

درمان افسردگی پس از زایمان

اگر شما احساس می‌کنید که علائم افسردگی پس از زایمان در شما وجود دارد، با پزشکتان و یا یک روانشناس خوب صحبت نمایید. پزشک شما ممکن است شما را به یک مشاور معرفی نماید و یا برای شما داروی ضد افسردگی تجویز نماید. عموما هر دو نوع درمان‌ها توصیه می‌شوند. علائم این نوع افسردگی به مرور به کمک داروها و مشاوره از بین می‌روند.

تغییراتی در سبک زندگی نیز می‌تواند علائم این اختلال را کاهش دهد. استراتژی‌ های زیر می‌تواند به مدیریت و رفع اضطراب هایی که به پدران و مادران برای اولین فرزندشان وارد می‌شود کمک کند. در زمانی که تحت درمان پزشک و یا مشاور هستید می‌توانید علاوه بر آن، از روش‌های زیر نیز بهره گیرید.

۱- ارتباطات تان را افزایش دهید

سزارینی ها افسرده ترند؟

نه! درست نیست
دکتر رزاقی، روانشناس و مدرس دانشگاه آزاد:

اینکه افسردگی پس از زایمان در سزارین بیش از زایمان طبیعی دیده می شود، باید بگوییم که دلیل محکم تری از نشانه های پزشکی کلینیکی وجود دارد تا وقوع افسردگی پس از زایمان را در زنانی که به روش سزارین نوزادشان را به دنیا آورده اند، رد کنیم. زیرا اصطلاح و شناسایی افسردگی پس از زایمان، در گذشته و دورانی مطرح شده است که میزان زایمان طبیعی در زنان بیش از سزارین بود.

این در حالی است که امروزه زایمان سزارین در دو دهه گذشته شکل و رواج بیشتری به خود گرفته است. پس نتیجه می گیریم که احتمال بروز افسردگی در زنان سزارینی با دلایل محکم و قوی همراه نیست. از سوی دیگر هیچ ارتباط معناداری نیز بین خروج زود هنگام بچه از شکم در سزارین و بروز افسردگی در مادر وجود ندارد.

 

مادری که به روش طبیعی قرار است زایمان کند و ساعت هشت صبح می آید و در بیمارستان بستری شده و چهار بعد از ظهر نوزادش را به دنیا می آورد و مادری که تصمیم گرفته به روش سزارین زایمان کند و زایمانش مدت زمان کوتاهی طول می کشد، از نظر زمانی هیچ تفاوتی با هم ندارند. اما نکته مهمی که باید به آن توجه داشت وجود زمینه افسردگی در مادر است.

 

یعنی اگر زنی زمینه ارثی افسردگی دارد یا تجربه افسردگی در گذشته را داشته است، معمولا ما احتمال بیشتری می دهیم که پس از سزارین مبتلا به افسردگی شود یا افسردگی پنهانی که سال های سال به همراه داشته اما تا به حال فرصت ظهور پیدا نکرده است را نشان دهد.

 

هرگز فراموش نکنید!

دکترجعفریان، متخصص تغذیه :اگر تازه به جمع مادران وارد شده اید، با رعایت این توصیه ها از افسردگی پس از زایمان رها شوید.

امگا۳:

مصرف غذا های دریایی مثل ماهی های چرب، سالمون، قزل آلا و ماهی تن هم در حفظ سلامت روان تاثیر دارند.

ویتامین D:

قرار گرفتن در معرض نور خورشید و مصرف غذا های دریایی و لبنیات به دریافت بهتر ویتامین D کمک می کند.

ویتامین های گروه B:

مادران می توانند با مصرف گوشت قرمز و ماهی حال بهتری را در روزهای بعد از زایمان تجربه کنند.

مایعات:

مادر اگر به اندازه کافی نتواند شیر تولید کند، نگران شده و دچار افسردگی می شود، بنابراین توصیه می کنیم مادر با مصرف غذاهای آبکی، تولید شیر را بالا ببرد زیرا با افزایش شیر طبعا استرس او نیز کاهش پیدا می کند.

غلات:

توصیه می کنیم مادران از غلات سبوس دار استفاده کنند، زیرا شیر تولید شده منبع غنی از ویتامین های گروه B و املاح است.

سبزیجات:

مادری که به اندازه کافی سبزیجات برگ دار، اسفناج و کلم بروکلی مصرف می کند، ویتامین C ،A کلسیم و آهن بیشتری به بدنش می رساند.

آنتی اکسیدان ها:

این ماده را در میوه هایی همچون تمشک، انار، پرتقال، سبزیجات برگ دار و انواع توت ها می توان یافت.