بیرونزدگی یا پارگی دیسک بین مهرههای ستون فقرات مثل مهره های کمر، میتواند باعث درد و بی حسی شدید شود.
دیسکها بالشتکهای نرم و لاستیکی هستند که میان مهرههای ستون فقرات قرار دارند و به عنوان ضربه گیر عمل میکنند.
هنگامی که این دیسکها بیش از حد تحت فشار یا استرس قرار بگیرند، بخش مرکزی دیسک از بین مهره ها بیرون میزند و بر روی اعصاب خروجی از نخاع که در مجاورت آن قرار دارند، فشار میآورد. در حالت شدیدتر حلقه بیرونی دیسک پاره میشود.
عوامل خطرساز
عوامل خطرساز رایج برای بیرونزدگی یا پارگی دیسک این ها هستند:
– بلند کردن اشیا به شیوه ی غلط
– سیگار کشیدن
– داشتن اضافه وزن که باعث ایجاد فشار بر روی ستون فقرات میشود.
– فشار یا ضربهها ممکن است باعث فتق(بیرونزدگی) دیسکهای بین مهرههای ستون فقرات شوند.
در حالات فوق، دیسکها از جای خود بیرون میزنند و بر روی اعصاب اطراف ستون فقرات فشار میآورند.
علائم
بسته به محل بیرونزدگی یا پارگی دیسک، علائم متفاوت خواهد بود. شایعترین محل این عارضه در مهرههای کمری است و در این صورت، علائم زیر بروز خواهد کرد:
کمردرد
درد باسن که سمت ران یا هر دو ساق پا تیر میکشد.
دردی که در ضمن فعالیت بدتر و با استراحت بهتر میشود.
دردی که با سرفه، عطسه، نشستن، رانندگیکردن یا به جلو خمشدن بدتر میشود.
راه ها و روش های درمان
درمان دیسک کمر بستگی به علائم آن دارد. با توجه به اینکه اکثر موارد فتق دیسک کمر با استفاده از روش های درمان بدون جراحی دیسک کمر درمان می شوند، پزشک در ابتدا ممکن است به شما پیشنهاد دهد وضعیت خود را بطور دقیق تحت کنترل و نظارت داشته باشید. در صورتی که با استفاده از درمان دیسک بدون جراحی و روش های درمانی محافظه کارانه علائم مشکل بهبود پیدا کردند، آنگاه ممکن است نیازی به استفاده از سایر روش های درمانی نباشد. به هر حال، اگر با وجود استفاده از این روش ها علائم دیسک کمر تشدید شدند، احتمالا پزشک به شما پیشنهاد می دهد از عمل جراحی برای رفع مشکل خود استفاده کنید.
دارو درمانی
داروهای مسکن درد می توانند یک راهکار درمانی موثر و کوتاه مدت برای مدیریت علائمی باشند که معمولاً با مشکل فتق دیسک در فرد مشاهده می شوند. در بسیاری از موارد،داروی دیسک کمر شامل داروهای استامینوفن یا داروهای ضد التهاب غیر استروئید (NSAIDs) می توانند تحت نظر پزشک و با توجه به دستور العمل وی برای شما مفید باشند. علاوه بر این، بعضی بیماران ممکن است از داروهایی مثل کورتیکو استروئید، اپیوئید و داروهای ضد افسردگی طبق تجویز و نسخه پزشک برای درمان دیسک کمر خود استفاده کنند.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی اغلب دارای نقش با اهمیت در ریکاوری فتق دیسک و درمان دیسک بین مهرهای L5–S1 است. این روش ها نه تنها می تواند باعث کاهش درد شود، بلکه علاوه بر این نقش کلیدی در آشنایی با شرایطی دارد که می تواند از شکل گیری آسیب دیدگی های بعدی جلوگیری کند. امروزه تکنیک های مختلفی برای فیزیوتراپی وجود دارد. در روش های انفعالی بدن ریلکس می شود و از ماساژ عمیق بافت، گرما و سرما درمانی، تحریک الکتریکی (TENS)، و آب درمانی برای رفع مشکل بیمار استفاده می شود.
درمان دستی
درمان دستی یک روش درمان دیسک کمر بدون جراحی برای مشکل فتق دیسک است. درمان دستی می تواند به کاهش درد کمر و سایر علائم دیسک مزمن کمک کند. در جلسه اول، متخصص درمان دستی سابقه بیماری شما را بررسی کرده و از معاینات فیزیکی استفاده می کند. در این زمان از آزمایش های ارتوپدی و عصبی برای بیمار استفاده می شود.
تزریق دیسکوژل
یکی از آخرین پیشرفت های ایجاد شده در درمان دیسک کمر بدون جراحی روش درمانی مشخصی است که در آن از تزریق دیسکوژل به داخل دیسک برای درمان بیمار استفاده می شود. این روش درمانی، از ترکیب الکل با یک ماده مخصوص و تزریق آن بطور مستقیم از طریق یک لوله کوچک به دیسک های بین مهره ها استفاده می کند. نتایج ترکیبی این روش درمانی باعث از بین رفتن فضای ذخیره آب در دیسک های بین مهره ای با تغییر حالت الکلی ساختار پروتو گلیکان هسته پولپی آن می شود. انجام این کار می تواند باعث ایجاد شرایط کاهش فشار بر اعصاب آسیب دیده ستون فقرات در ظرف چند ساعت تا چند روز شود.
روش درمان بدون جراحی دیسک کمر بین مهره ای را می توان به صورت سر پایی و با استفاده از بی حسی موضعی و بدون درد بر روی بیمار انجام داد. نسبت موفقیت این روش درمانی بین ۸۰ تا ۹۰% در بین همه بیماران است و در این حالت هیچ عوارضی برای بیمار ایجاد نشده و بدون ایجاد مشکل نتایج درمان تا سه ماه ماندگاری دارد.
شکل به ترتیب از سمت چپ:
الف) فتق دیسک همراه با وارد شدن فشار به ریشه عصب.
ب) تزریق دیسکوژل به هسته پولپی دیسک دچار مشکل.
ج) شروع انقباض هسته پولپی و فتق دیسک با کاهش تدریجی فشار وارد شده به ریشه عصب که کاهش درد را برای بیمار به همراه دارد.
د) تکمیل فرآیند انقباضی دیسک دارای مشکل همراه با آزاد شدن کامل ریشه عصب
