عفونت های مننگوکک را بشناسید

عفونت های مننگوکک را بشناسید

آرتریت Arthritis به معنای التهاب مفصل است و آرتریت عفونی Septic arthritis یا آرتریت چرکی به معنای التهاب مفصل به علت عفونت یا به زبان دیگر به معنای عفونت مفصل است. مشخصه عفونت مفصل درد شدید مفصل همراه با تب است. این بیماری نیاز به درمان اورژانس داشته و در صورت تاخیر در درمان میتواند عواقب وخیمی را بدنبال داشته باشد.
عفونت چرکی مفصل در بچه ها شایعتر از بزرگسالان است.

 
عفونت مفصل چگونه ایجاد میشود

هر گاه میکروب ها بتوانند خود را به طریقی به مفصل رسانده و در آنجا تکثیر یابند میتوانند ایجاد عفونت مفصل کنند. راه های رسیدن میکروب ها به مفصل عبارتند از

وقتی نقطه ای از بدن عفونت فعال دارد مانند عفونت چرکی در گلو و یا عفونت پوستی، میکروب ها میتوانند از این مناطق به داخل جریان خون رفته و از آن طریق خود را به مفصل برسانند. گاهی حتی بدون وجود یک کانون عفونی میکروب ها میتوانند از راه روده و یا بینی به جریان خون راه پیدا کنند

    گاهی اوقات اجسام برنده و نافذ به مفصل میتوانند میکروب ها مستقیما با خود به درون مفصل ببرند و یا ممکن است پارگی بافت های روی مفصل موجب ورود مستقیم میکروب ها از فضای بیرون به داخل مفصل شود

    عفونت بافت های نزدیک مفصل و یا استئومیلیت نزدیک مفصل (عفونت استخوان نزدیک مفصل) میتواند موجب سرایت میکروب ها به درون آن شود

    اعمال جراحی مفصلی و یا آرتروسکوپی ممکن است موجب انتقال میکروب به درون مفصل و عفونت آن شوند

 
عفونت چرکی مفصل در چه مفاصلی بیشتر دیده میشود

نیمی از موارد عفونت مفصل در زانو است و ۲۰ درصد عفونت های مفصلی در مفصل ران اتفاق میفتد. مفاصل شانه، آرنج، مچ دست و مچ پا هم میتوانند دچار عفونت شوند.

 
عفونت مفصل بر اثر چه میکروب هایی ایجاد میشود

شایعترین میکروب مولد آرتریت چرکی یا عفونت چرکی مفصل باکتری به نام استافیلوکک طلایی است. باکتری های استرپتوکک، مننگوکک، هموفیلوس آنفلوانزا و ای کولای هم میتوانند این عفونت ها را ایجاد کنند.

 
التهاب و عفونت چگونه در مفصل ایجاد میشود

همانطور که گفته شد در ایجاد عفونت مفصل، راه انتقال میکروب ها به مفصل بیشتر از راه جریان خون است. میکروب بعد از رسیدن به مفصل در بافت سینوویال آن که پرخون تر از مناطق دیگر است جاگیر شده و رشد و تکثیر پیدا میکند.

بدنبال آن گلبول های سفید بدن برای دفاع به آن نقطه میروند. باکتری ها و گلبول های سفید از خود مواد سمی ترشح میکنند تا یکدیگر را از پای درآورند ولی این مواد به فضای مفصل هم راه پیدا کرده و موجب تخریب غضروف مفصلی میشود. باکتری ها و گلبول های سفید و سلول های بافت های مرده مفصل ماده ای را ایجاد میکنند که به آن چرک میگویند.

این چرک در فضای مفصلی جمع شده و خواص آن را تغییر میدهد. در نتیجه، تغذیه غضروف که از راه مایع مفصلی است دچار اختلال میشود. به علت تجمع مواد چرکی در درون فضای بسته مفصلفشار درون آن بالا رفته و این فشار بالا موجب بسته شدن عروق خونی مفصل میشود. در مفصل ران با بسته شدن عروق خونی سر استخوان ران ممکن است این قسمت از استخوان دچار نکروز شده و بمیرد. در همین مفصل افزایش فشار داخلی مفصل میتواند موجب دررفتگی آن شود.

یکی از پاسخ های بدن به التهاب ایجاد بافت تازه فیبرو است. این بافت قابلیت ارتجاعی خوبی ندارد. در عفونت چرکی مفصل و با تشکیل این بافت در کپسول مفصلی این کپسول هم قابلیت انعطاف خود را از دست میدهد که نتیجه آن خشکی مفصلی و کاهش دامنه حرکتی در آن است.

در صورتی که عفونت مفصل درمان نشود مواد چرکی کپسول مفصل را پاره کرده و از راه پوست خود را به فضای بیرون میرسانند. در این حالت عفونت سر باز کرده و ترشحات چرکی به بیرون میریزند. گاهی هم عفونت به استخوان مجاور مفصل منتشر شده و موجب عفونت استخوان یا استئومیلیت در آن میشود.

 تاریخچه عفونت های مننگوکک

مننژیت که شناخته ترین شکل عفونت مننگوکک است اولین بار در سال ۱۸۰۵ میلادی توسط Vieusseux در ژنو و در سال ۱۸۰۶ توسط Danielson و Mann در ماساچوست شرح داده شد . Weichselbaum در سال ۱۸۸۷ ثابت کرد که مننگوککها ایجاد مننژیت می کنند .

عوارض عفونت های مننگوکک

لوکالیزاسیون متاستاتیک عفونت ، آسیب های دائمی سیستم عصبی مرکزی و عفونت های انترکوران عوارض اشکال مختلف عفونت های عفونت های مننگوکک را تشکیل می دهند که ممکن است در مرحله حاد بیماری یا بعد از آن ظاهر شوند . در صورت تشخیص به موقع و درمان مناسب می توان از بروز آنها جلوگیری کرده یا از میزان آنها کاست .

کونژونکتیویت پان افتالمیت و اوتیت ممکنست در اثر مننگوکک ایجاد کردند . مننگوکک یکی از علل نادر سینوزیت است . پنومونی ناشی از این میکروب را قبلا از تظاهرات نادر به حساب می آورند ولی در یک گزارش ۶۸ درصد سربازان مبتلا به پنتومونی در اثر مننگوکک گروه Y بوده اند . پلورزی نیز گزارش شده است .

آندوکاردیت باکتریال ، پریکاردیت و میوکاردیت ممکن است حاصل شود . پریکاردیت مننگوککی معمولا در دوران قبل از کشف آنتی بیوتیک ها به دنبال یک عفونت مننگوککی یا مننگوکوکسمی حاصل می گردد .

در سال های اخیر یک شکل اولیه از این پریکاردیت PMP نیز تشخیص داده شده است که اغلب ناشی از مننگوکک گروه C و عمدتا یک بیماری بالغین است که با درمان مناسب عاقبت آن خوب است . به ندرت تامپوناد قلبی به دنبال این عارضه گزارش می شود ، تغییرات EKG از نشانه های زودرس بیماری بوده و به تشخیص کمک می کند .

این عارضه را بر اساس زمان بروز ، خصوصیات پاتولوزیک ، افوزیون و نتایج کشت میکروبی در دو گروه با اتیولوژی عفونی و ایمونولوژیک قرار می دهند .

عفونت های حاصل از مننگوکک در دستگاه ادراری تناسلی نظیر اورکیت ، اپیدیدیمیت ، آلبومینوری و هماتوری گذرا گزارش می شود و از نظر بالینی از بیماری گونوککی قابل تشخیص نمی باشند . نیسریا مننژیتیدیس را در موارد قابل توجهی از مجرای ادرار و مقعد بیماران و افراد به ظاهر سالم جدا کرده اند .

منوآرتریت یا پلی آرترتریت چرکی ، استئومیلیت ، خونریزی و نکروز غدد سورنال ف ایکترو بالاخره نارسائی هپاتورنال ثبت شده است .

عفونت سیستم عصبی مرکزی ممکن است منجر به تشنج ، فلج موقت یا دائمی ، همی پلژی ، آنسفالیت و آنسفالومیلیت ، نوروپاتی محیطی ، اختلالات عمل مغز ، ترومبوز و آبسه مغزی و هیدروسفالی گردد . در نوزادان و اطفال خردسال افوزیون سودورال گزارش می شود .

تقریبا هر عارضه ای ممکن است ایجاد یادگاری های دائمی کند که شایع ترین آنها کری ، فلج اعصاب چشمی ، کوری ، هیدروسفالی ، عقب افتادگی ذهنی و پسیکوز می باشد . مننژیت شناخته ترین نوع عفونت های مننگوکک است .

تشخیص عفونت های مننگوکک

تشخیص قطعی عفونت های مننگوکک بر اساس یافتن میکروب است . عفونت های مننگوکک را می توان به اسانی در کشت خون ، مایع نخاع و گاهی مواد آسپیره شده از بثورات پوستی یا مفاصل بدست آورد . با استفاده از روش buffy coat می توان مننگوکک را در خون مبتلایان به مننگوکوکسمی مشاهده کرد . بدست آوردن مننگوکک از نازوفارنکس به تنهایی تشخیص بیماری را اثبات نمی کند .

فشار مایع مغزی نخاعی افزایش یافته و ممکن است شفاف یا کاملا چرکی باشد . تعداد سلول ها و اغلب چند هزار در میلی متر مکعب می باشد که اکثر آنها را نوتروفیل ها تشکیل می دهد . در اسمیر رنگ آمیزی شده سدیمان مایع نخاع ، می توان دیپلوکوک های گرم منفی داخل یا خارج سلولی را به تعداد متغیر مشاهده نمود . پروتئین مایع نخاع افزایش یافته و قند آن معمولا پایین است . به گزارش اسان طب  با استفاده از روش های مناسب می توان عفونت های مننگوکک را در کشت مایع نخاع بدست آورد . در اوایل بیماری که مایع نخاع تغییر سلولی و شیمیایی عمده ای را نشان نمی دهد کشت اغلب مثبت است . در صورت امکان ، استفاده از کانترایمونوالکتروفورز حتی درصورت عدم مشاهده ارگانیسم ها در اسمیر ، اغلب موفقیت آمیز است .

الکتروفورز مایع نخاع با روش های خاص می توانند به تشخیص مننگوککهای گروه A یا C کمک کند . ولی با این روش نمی توان آنتی ژن میکروب های گروه B یا سایر سروتیپ ها را شناسایی کرد .