ما در این مطلب قصد داریم شما را با شاخص های رشد نوزادان و کودکان آشنا کنیم. با ما تا پایان این مطلب همراه باشید.
شانس زنده ماندن نوزاد با وزن رابطه مستقیم دارد و بیماری زایی رابطه عکس با وزن دارد، شناسای نوزادان در معرض خطر که شاخص های رشدی خوبی ندارند و اصلاح و توجه به رشد این نوزادان باعث پیشگیری از مشکلات رفتاری و رشدی ـ شناختی در آینده میِشود.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، اطلاع از سلامت نوزادان و کودکان مستلزم دانستن شاخصهای رشدی آن ها براساس نژاد، شرایط محیطی و اقتصادی آن جامعه است و برای قضاوت در مورد رشد مناسب کودکان لازم است معیارهایی برای سنجش این رشد داشته باشیم.
اندازهگیری وزن، قد و دور سر میتواند در این مورد کمک کننده باشند. ترکیب هر یک از این ها با سن یا قد شاخص هایی را میسازند که شاخص های تن سنجی نامیده میشوند.
نحوه اندازه گیری وزن در کودکان :
اندازه گیری وزن بهترین شاخص رشد جسمی است ،اولین توزین باید بلافاصله بعد از تولد صورت گیرد. معمولاّ برای وزن کردن کودکان از سه نوع ترازو استفاده می شود.
-ترازوی ثابت یا رو میزی
-آویزی
-عقربه ای یا کفی
در اندازه گیری وزن کودکان با ترازوی رو میزی به نکات زیر باید توجه داشت :
– ترازو در روی میز و محل مطمئنی قرار داده شود.
– از مادر بخواهید لباس های کودک را کم کند و چنانچه اتاق سرد باشد در بیرون آوردن لباس های کودک باید احتیاط کرد چون ممکن است سرما بخورد.
– پارچه تمیز ونرم و یا کاغذ تمیزی را روی کفه ترازو قرار دهید و کودک را روی آن بخوابانید.
–از تعادل ترازو مطمئن شوید وزنه باید روی عدد صفر قرار گیرد ،اغلب ترازوها دگمه با پیچی دارند که با آن ترازو را تنظیم می کنند.
– کودک را به کمک مادر و به آهستگی و با احتیاط بر روی ترازو قرار دهید و از مادر بخواهید که کاملاّ نزدیک کودک ایستاده و با او مشغول صحبت شود چون نوزادان و اطفال تحرک زیادی دارند مواظب باشید که از روی ترازو به خارج پرت نشوید.
*توجه :
در این مرحله به منظور دقت در توزین کودک توجه داشته باشید که ترازو به محلی تکیه نداشته باشد و بهورز یا مادر برای ثابت نگه داشتن کودک با دست به ترازو فشار نیاورند.
-با حرکت دادن وزن به طرف چپ و راست تعادل را بدست آورید . بعضی از ترازو های اطفال رومیزی عقربه ای هستند که عقربه در روی وزن کودک ثابت می ماند . بعد از متوقف شدن حرکات کودک وزن را بخوانید و یادداشت کنید.
-هنگام خواندن وزن ،پاها یا قسمت های بدن طفل نباید به زمین یا محل دیگری بخورد.
-در پوشاندن لباس کودک به مادر کمک کنید.
– ترازو را برای استفاده بعدی آماده کنید و در بین دو وزن کردن میله مدرج را روی صفر قرار داده و ترازو را قفل کنید.
*طرز کار با ترازوی آویزان :
-ترازو را از میله فلزی یا شاخه محکم درختی آویزان کنید.
-از مادر خواهش کنید لباس های کودک را تا حد امکان کم نمائید.
-از مادر بخواهید کودک را در محل توزین بگذارد و یا خود این کار را انجام دهید.
– کودک را در حالی که در شلوارک است از قلاب مخصوص آویزان کنید.
– وزن را بخوانید و یادداشت نمائید.
طرز کار با ترازوی کفی یا عقربه ای :
-ترازو در محل صافی قرار گرفته باشد.
-عقربه روی نقطه مربوط به صفر باشد.
-کاغذ و یا پارچه تمیزی را روی آن قرار دهید.
-کفش کودک را در آورید.
-موقع خواندن وزن کودک بطور مستقیم نگاه کنید تا وزن را درست بخوانید و سپس یادداشت کنید.
*توجه :
وزن طبیعی نوزاد بین ۲۵۰۰ تا ۴۵۰۰ گرم است و معمو لاّ در هفته اول کمی از وزن نوزاد کاسته میشود زیرا شیر کافی نمی خورد و از طرفی ادرار و مدفوع می کند و چنانچه نوزاد شیر کافی بخورد تا روز دهم به وزن زمان تولد خود میرسد و بعد از آن مرتباّبه وزنش اضافه می شود.
بطوری که در ۶ ماهگی به دو برابر وزن زمان تولد و در یکسالگی به ۳ برابر و در ۲ سالگی به ۴ برابر وزن زمان تولد خود میرسد.
نحوه اندازه گیری قد در کودکان :
در هر بار مراقبت از زمان تولد تا ۶ سالگی باید قد کودک را اندازه گیری نمائید. اندازه گیری قد کودکان را در حالت خوابیده یا در حال ایستاده میتوانید انجام دهید.
الف- روش اندازه گیری قد در حال خوابیده :
-از مادر کودک بخواهید کلاه یا روسری کودک را باز کند و پتوی کودک را در آورد بطوری که سر وکف پای کودک آزاد و مشخص باشد.
-طفل را در روی میز قد سنج بخوابانید بطوری که سر طفل را با احتیاط به قطعه چوبی که روی صفر خط کش بطور عمود نصب شده است تکیه دهید.
-قسمت متحرک خط کش را حرکت دهید بطوری که با کف پای طفل تماس پیدا کند.
-قد کودک را بخوا نید و یادداشت کنید.
اگر میز قد سنج در اختیار ندارید می توانید متر پارچه ای را روی میز معمولی که در کنار دیوار و محل مطمئنی قرار داده شده بچسبانید. بعد یک صفحه صاف را در قسمت بالای سر کودک و عمود بر قسمت بالای میز و مقابل عدد صفر قرار دهید و بعد از ثابت نگهداشتن کودک عددی را که پاشنه پای کودک در مقابل آن قرار گرفته است بخوانید.
ب-روش اندازه گیری قد در حال ایستاده :
در کودکان زیر ۶ سال اندازه گیری قد در حالت خوابیده دقیق تر است ،اما در کودکانی که به راحتی و بدون کمک می ایستند می توان در حال ایستاده قد را اندازه گیر ی کرد.
اندازه گیری قد در این روش در حالی انجام می پذیرد که کودک ایستاده و پاشنه های پا و سرین و قسمت فوقانی پشت و ناحیه پس سری وی به دیوار و پاشنه ها بهم چسبیده و بازو ها بطور طبیعی در کنار بدن آویزان باشند ، در این حال می توانید از متری که به دیوار چسبانده شده استفاده کنید و یا با متر پارچه ای از فرق سر تا کف پای کودک را اندازه بگیرید.
اندازه طبیعی قد در نوزادان ۵۵-۴۴ سانتیمتر است و در پایان یکسالگی حدود ۲۵ سانتیمتر به قد طفل اضافه می شود و در سال دوم ۱۲ سانتیمتر و در سال سوم ۸-۶ سانتیمتر به قد کودک اضافه میشود.
نحوه اندازه گیری دور سر :
به منظور بررسی رشد طبیعی دور سر لازم است که تا پایان ۲ سالگی بطور مرتب در مراقبت ها دور سر کودک اندازه گیری شود.
برای اندازه گیری دور سر کودک می توانید از متر پارچه ای استفاده نمائید بهتر است برای اندازه گیری دور سر طفل در حالت خوابیده به پشت باشد.
سپس مراحل زیر را انجام دهید :
-از مادر بخواهید کلاه یا روسری کودک را در آورد.
– دور سر کودک را بر جسته ترین نقطه پشت سر تا بر جسته ترین نقطه روی پیشانی اندازه بگیرید ، بطوریکه متر در قسمت جلو روی برآمدگی ابرو ها قرار گیرد. اندازه بدست آمده را بخوانید و یادداشت نمائید.
اندازه طبیعی دور سر در موقع تولد ۳۷-۳۵ سانتیمتر است در موقع معاینه نوزاد اگر اندازه دور سر بیش از حد معمول و یا کوچکتر از حد طبیعی بود ارجاع به پزشک لازم است.
تا پایان ۳ ماهگی هر ماه ۲ سانتیمتر و از ۴ ماهگی تا پایان ۶ ماهگی هر ماه ۱ سانتیمتر و از ۷ ماهگی تا پایان یکسالگی هر ماه نیم سانتیمتر به دور سر کودک اضافه میشود.
هر بار که کودک را مراقبت می کنید به افزایش دور او توجه کنید و در صورت اضافه شدن اندازه دور سر یا افزایش غیر طبیعی کودک را ارجاع فوری دهید.
ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻛﻮﺩﻙ
ﻫﺮ ﻧﻮﻉ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﻬﺪﺍﺷﺘﻲ ﻛﻮﺩﻛﺎﻥ ﺍﺭﺗﻘﺎﻱ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻛﻮﺩﻙ ﺳﺎﻟﻢ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﺑﺮﻣﻲﮔﻴﺮﺩ؛ ﺩﺭﻙ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻛﻮﺩﻛﺎﻥ ﻭ ﺍﺻﻮﻝ ﺁﻥ، ﻣﺮﺍﻗﺒﺖ ﻛﻮﺩﻙ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﺰﺭﮔﺴﺎﻝ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﺑﺮﺭﺳﻲ ﺭﻭﻧﺪ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻛﻮﺩﻙ ﺑﺮﺍﻱ ﻛﺴﺐ ﺳﻼﻣﺖ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻫﻴﺠﺎﻧﻲ ﻭ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﻭ ﺟﺴﻤﻲ ﺍﻭ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﺑﺴﺰﺍﻳﻲ ﺩﺍﺭﺩ. ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺭﺯﻳﺎﺑﻲ ﺭﻭﻧﺪ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻛﻮﺩﻙ ﻣﻲﺗﻮﺍﻥ ﺍﺯ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎﻱ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﻫﺮ ﺳﻦ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻛﺮﺩ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻛﻠﻴﺪﻱ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﻋﺪﻡ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻮﺩﻙ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﻳﻚ ﻧﮕﺮﺍﻧﻲ ﻣﺤﺴﻮﺏ ﺷﻮﺩ.
ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎﻱ ﻛﻠﻴﺪﻱ ﺩﺭ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﺳﻨﻴﻦ ﺩﺭ ﺯﻳﺮ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ:
ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎﻱ ﻣﻬﻢ ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ ﺩﺭ ﻛﻮﺩﻛﺎﻥ ﺗﺎ ۸ ﺳﺎﻟﮕﻲ
۳۰ ﺭﻭﺯﮔﻲ:
ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ، ﺩﺭﺁﻭﺭﺩﻥ ﺻﺪﺍﻱ ﺁﺭﺍﻡ، ﺍﮔﺮ ﺑﻪ ﺷﻜﻢ ﺑﺨﻮﺍﺑﺪ ﭼﺎﻧﻪ ﺭﺍ ﺑﺎﻻ ﻧﮕﻪ ﻣﻲﺩﺍﺭﺩ، ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺑﻴﻨﺎﻳﻲ ﺷﻲ ﻣﺘﺤﺮﻙ ﺭﺍ ﺗﺎ ۹۰ ﺩﺭﺟﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻣﻲﻛﻨﺪ، ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻟﺒﺨﻨﺪ ﻣﻲ ﺯﻧﺪ.
۴ ﻣﺎﻫﮕﻲ:
ﻧﮕﻪ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﺳﺮ ﺩﺭ ﺧﻂ ﻭﺳﻂ، ﺩﺭﺍﺯ ﻛﺮﺩﻥ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺍﺷﻴﺎء ﻭ ﺑﻪ ﺩﻫﺎﻥ ﺑﺮﺩﻥ ﺁﻥ ﻫﺎ، ﺑﻠﻨﺪ ﻣﻲﺧﻨﺪﺩ، ﺟﻴﻎ ﻣﻲ ﻛﺸﺪ ﻭ ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ ﻣﻲﺷﻮﺩ.
۹ ﻣﺎﻫﮕﻲ:
ﺧﻮﺩﺵ ﻏﺬﺍ ﻣﻰﺧﻮﺭﺩ، ﺑﺎﺑﺎ ﻭ ﻣﺎﻣﺎﻥ ﻧﺎﻣﻔﻬﻮﻡ.
۱۰ ﻣﺎﻫﮕﻲ:
ﻧﺸﺴﺘﻦ ﺑﺪﻭﻥ ﺩﺳﺖ، ﺑﺎﺑﺎ ﻭ ﻣﺎﻣﺎﻥ ﮔﻔﺘﻦ
۱۵ ﻣﺎﻫﮕﻲ:
ﺗﻮپ ﺑﺎﺯﻱ، ﺗﻠﻔﻆ ﺣﺪﺍﻗﻞ ﻳﻚ ﻳﺎ ﺩﻭ ﻛﻠﻤﻪ
۱۸ ﻣﺎﻫﮕﻲ:
ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻏﺬﺍ ﺧﻮﺭﺩﻥ
۲ ﺳﺎﻟﮕﻲ:
ﺩﺭﺁﻭﺭﺩﻥ ﻟﺒﺎﺱ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ، ﺟﻤﻠﻪ ﺳﺎﺯﻯ، ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻥ ﺷﺶ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺪﻥ
۴ ﺳﺎﻟﮕﻲ:
ﭘﻮﺷﻴﺪﻥ ﻟﺒﺎﺱ ﺑﺪﻭﻥ ﻛﻤﻚ، ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﺗﻮﺍﻟﺖ ﺭﻓﺘﻦ، ﻣﻔﻬﻮﻡ ﺑﻮﺩﻥ ﺗﻤﺎﻡ ﺻﺤﺒﺖﻫﺎﻳﺶ، ﻗﺼﻪ ﮔﻔﺘﻦ، ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺳﻪ ﺷﻲ، ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻥ ﺣﺪﺍﻗﻞ ﺩﻭ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﺭﻭﻱ ﻳﻚ ﭘﺎ.
۶ ﺳﺎﻟﮕﻲ:
ﺷﻴﺮﻳﻦ ﻛﺮﺩﻥ ﭼﺎﻱ، ﺷﻤﺎﺭﺵ ﭘﻨﺞ ﺷﻲ، ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺘﻀﺎﺩ ﺩﻭ ﻣﻮﺭﺩ، ﻛﺸﻴﺪﻥ ﻣﺮﺑﻊ ﺍﺯ ﺭﻭﻱ ﺁﻥ، ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻥ ﺣﺪﺍﻗﻞ ﭼﻬﺎﺭ ﺛﺎﻧﻴﻪ ﺭﻭﻱ ﻳﻚ ﭘﺎ، ﻳﺎﺩﮔﻴﺮﻱ ﻣﻬﺎﺭﺕﻫﺎﻱ ﭘﻴﺶ ﺩﺑﺴﺘﺎﻧﻲ ﻭ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻛﺎﺭﻫﺎ ﻣﺜﻞ ﻫﻤﺴﺎﻻﻥ
۷ ﻭ ۸ ﺳﺎﻟﮕﻲ:
ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻛﻮﺩﻙ ﻣﺜﻞ ﻫﻤﺴﺎﻻﻥ ، ﻋﺪﻡ ﻧﮕﺮﺍﻧﻲ ﺍﺯ ﻧﺤﻮﻩ ﺣﺮﻑ ﺯﺩﻥ ﻭ ﻧﺤﻮﻩ ﻓﻬﻤﻴﺪﻥ ﭼﻴﺰﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮﺩ، ﻋﺪﻡ ﻧﮕﺮﺍﻧﻲ ﺍﺯ ﻧﺤﻮﻩ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺩﺳﺖﻫﺎ ﭘﺎﻫﺎ ﺍﻧﮕﺸﺘﺎﻥ ﻭ ﺑﺎﺯﻭﻫﺎﻳﺶ ﻭ ﻳﺎﺩﮔﻴﺮﻱ ﻣﻬﺎﺭﺕ ﻫﺎﻱ ﭘﻴﺶ ﺩﺑﺴﺘﺎﻧﻲ ﻭ ﺩﺑﺴﺘﺎﻧﻲ.
ﻋﻮﺍﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﺭﺷﺪ ﻭ ﻧﻤﻮ ﻛﻮﺩﻛﺎﻥ
ﻋﻮﺍﻣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺑﺮ ﺭﻭﻧﺪ ﺭﺷﺪ ﻭ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻛﻮﺩﻛﺎﻥ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻲ ﮔﺬﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﺷﺮﺡ ﺫﻳﻞ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻛﺮﺩ:
ﺻﻔﺎﺕ ﺍﺭﺛﻲ ﻭ ژﻧﺘﻴﻜﻲ:
ﻋﻮﺍﻣﻞ ژﻧﺘﻴﻜﻲ ﺑﺮ ﺭﺷﺪ ﻭ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻭ ﺑﻪ ﻭﻳﮋ ﻩ ﻗﺪ، ﻭﺯﻥ ﻭ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻭ ﻋﻘﻼﻧﻲ ﻭ ﺷﺨﺼﻴﺘﻲ ﻣﻮﺛﺮ ﺍﺳﺖ.
ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺭﺷﺪ:
ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺟﻨﻴﻨﻲ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ﺍﻭﻝ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺑﻠﻮﻍ ﺳﺮﻋﺖ ﺯﻳﺎﺩﺗﺮﻱ ﺩﺍﺭﺩ.
ﺟﻨﺲ:
ﺟﻬﺶ ﺭﺷﺪﻱ ﺩﺧﺘﺮﺍﻥ ﻭ ﭘﺴﺮﺍﻥ ﻣﻲﺗﻮﺍﻧﺪ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺑﺎﺷﺪ.
ﺗﻐﺬﻳﻪ:
ﻭﺿﻌﻴﺖ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﭘﻴﺶ ﺍﺯ ﺑﺎﺭﺩﺍﺭﻱ، ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺑﺎﺭﺩﺍﺭﻱ ﻭﭘﺲ ﺍﺯ ﺯﺍﻳﻤﺎﻥ ﻭ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻣﻜﻤﻞ ﻫﺎ ﻭ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺍﻧﺤﺼﺎﺭﻱ ﺣﺪﺍﻛﺜﺮ ﺗﺎ ۶ ﻣﺎﻩ ﻭ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ ﺗﺎ ۲ ﺳﺎﻝ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺴﺰﺍﻳﻲ ﺩﺭ ﺭﺷﺪ ﻭ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻛﻮﺩﻙ ﺩﺍﺭﺩ.
ﻣﺤﻴﻂ ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ:
ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭﻱ ﺍﺯ ﻧﻮﺭ ﺁﻓﺘﺎﺏ، ﺗﻐﺬﻳﻪ ﺧﻮﺏ، ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻲ ﻭ ﺗﻬﻮﻳﻪ ﺍﺯ ﺩﻳﮕﺮ ﻋﻮﺍﻣﻞ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬﺍﺭ ﺑﺮ ﺭﻭﻧﺪ ﺭﺷﺪ ﻛﻮﺩﻛﺎﻥ ﺍﺳﺖ.
ﻋﻮﺍﻣﻞ ﺭﻭﺍﻥ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ:
ﻋﺸﻖ ﻭ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻣﺮﺍﻗﺒﺖ ﻭ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻴﻦ ﻭﺍﻟﺪﻳﻦ ﻭ ﻛﻮﺩﻙ ﻭﺣﻀﻮﺭ ﻳﻚ ﻳﺎ ﻫﺮ ﺩﻭ ﻭﺍﻟﺪ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻛﻮﺩﻙ، ﺁﺭﺍﻣﺶ ﻭ ﻳﺎ ﺍﺳﺘﺮﺱ ﻫﺎﻱ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﻲ ﺑﺮ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻋﺎﻃﻔﻲ ﻭ ﻫﻮﺷﻲ ﻛﻮﺩﻛﺎﻥ ﺍﺛﺮ ﮔﺬﺍﺭ ﺍﺳﺖ.
ﺑﻴﻤﺎﺭﻱﻫﺎ:
ﻭﺟﻮﺩ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎﻱ ﻣﺎﺩﺭ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺑﺎﺭﺩﺍﺭﻱ، ﭘﺲ ﺍﺯ ﺯﺍﻳﻤﺎﻥ ﻭ ﺍﺑﺘﻼﻱ ﻛﻮﺩﻙ ﺑﻪ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻫﺎ ﻭ ﺍﻧﮕﻞ ﻫﺎ ﻭ ﺑﺮﺧﻲ ﺑﻴﻤﺎﺭﻱ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻫﻮﺭﻣﻮﻥ ﻫﺎﻱ ﻧﻮﺯﺍﺩ ﻣﻲﺷﻮﺩ، ﻧﻴﺰ ﻣﻲﺗﻮﺍﻧﺪ ﻣﺎﻧﻊ ﺍﺯ ﺭﺷﺪ ﻭ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻛﻮﺩﻙ ﺷﻮﺩ.
عوامل اقتصادی – فرهنگی :
ﻋﻮﺍﻣﻞ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﺎ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﺭﺷﺪ ﻭ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻛﻮﺩﻛﺎﻥ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺗﻨﮕﺎﺗﻨﮕﻲ ﺩﺍﺭﺩ.
ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮﺍﻣﻞ:
ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺗﻮﻟﺪ ﻛﻮﺩﻙ، ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﻮﻟﺪ ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﻛﻮﺩﻛﺎﻥ، ﻭﺯﻥ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺗﻮﻟﺪ، ﭼﻨﺪ ﻗﻠﻮﻳﻲ ﻭ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭﻱ ﺍﺯ ﻣﺮﺍﻗﺒﺖ ﻣﻄﻠﻮﺏ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺩﺭ ﺭﺷﺪ ﻭ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﻛﻮﺩﻙ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬﺍﺭ ﺑﺎﺷﺪ.
