کودکتان بیقرار شده بی دلیل جیغ میزند و گریه میکند, اسهال گرفته یا دور دهانش جوش زده و زخم است و… همه اینها میتواند علایم دندان درآوردن باشد و معمولا همه شان هم به محض اینکه دندان ها نیش زدند، برطرف میشوند. با ما تا پایان این مطلب همراه باشید.
رویش دندانهای شیری دوره سختی است و با مشکلات و علایمی همراه است که برای هریک راه حل های بجا و نابجایی وجود دارد.
هنگامی که نوزاد شروع به درآوردن دندان میکند، لثه های نوزاد درد میگیرد و این درد همراه با تب و آبریزش دهان است. البته هنگامی که نوزاد دندان درمیآورد و تب میکند، تب دندان درآوردن نوزاد، به دلیل این نیست که نوزاد میخواهد دندان درآورد بلکه هنگامی که دندان میخواهد از لثه بیرون بزند، لثه شکافته میشود و نوزاد هنگامی که دست خود را در دهان خود میبرد آلودگی و میکروب ها را وارد دهان خود میکند و در نتیجهی آن، نوزاد به بیماری های ویروسی و در ادامهی آن به تب دچار میشود.
علائم و نشانه های دندان درآوردن
نوزادان و کودکان با علائم متفاوتی دندان درمیآورند. میزان درد دندان درآوردن نیز در آن ها متفاوت است. این علائم چند روز ادامه دارند. برخی کودکان خوش شانس هستند که به هنگام دندان درآوردن رنج و عذاب زیادی متحمل نمیشوند.
یک سوم از کودکان آب دهانشان سرازیر میشود، یک سوم دیگر از کودکان کج خلق و تند مزاج میشوند و یک سوم مابقی نیز دچار مشکلات مربوط به خواب میشوند.
بیرون زدن نوک دندان از زیر لثه
تورم لثه
تلاش کودک برای جویدن و مکیدن هر چیزی که در دست دارد
سرازیر شدن آب دهان
کج خلقی
مالیدن صورت
مشکلات مربوط به خواب (بدخوابی)
امتناع از غذا خوردن
مالیدن گوشها
تورم لثه
تلاش کودک برای جویدن و مکیدن هر چیزی که در دست دارد
سرازیر شدن آب دهان
کج خلقی
مالیدن صورت
مشکلات مربوط به خواب (بدخوابی)
امتناع از غذا خوردن
مالیدن گوشها
اگر متوجه چند نشانه از نشانهای فوق در کودکتان شدید، احتمالاً به زودی متوجه دندان درآوردن او نیز خواهید شد. اگر کودکتان طی این روزها دچار اسهال، تب و آبریزش بینی شده است، آن را نشانه خاص دندان درآوردن قلمداد نکنید؛ به خصوص اگر این موارد بیشتر از ۲۴ ساعت ادامه یابد؛ چرا که دندان درآوردن باعث اسهال و تب نمیشود.
با این وجود اغلب والدین میگویند که دندان درآوردن کودک شان به صورت مستقیم با این نشانه همراه بوده است؛ ولی هنوز هیچگونه دلیل علمی این ادعا را اثبات نکرده است. در صورت بروز این علائم، کودک خود را نزد پزشک ببرید.
راه های کاهش درد دندان درآوردن
لثه های کوچک و نرم کودک تحمل درد زیاد دندان درآوردن را ندارد و به همین دلیل، این فرشتههای کوچک همیشه با بی قراری و گریه و مریض شدن این دوران را سپری میکنند. برای اینکه بتوانید تا حدی این دردها را از وجود فرزند دلبند خود دور کنید، بد نیست راهکار های زیر را نیز امتحان کنید.
-از کمپرس سرد استفاده کنید
کمپرس سرد فقط برای رگ به رگ شدن پا و کاهش تورم و درد مناسب نیست، بلکه میتوان از آن برای کاهش درد های دهان و دندان نیز استفاده کرد. یک تکه پارچه تمیز و خیس را داخل یک کیسه نایلونی بگذارید و به مدت یک ساعت داخل فریزر قرار دهید.برای نرمتر شدن آن میتوانید پارچه را در ظرف حاوی چای بابونه غوطه ور کنید. چای بابونه هم به آرام شدن کودک کمک میکند و هم باعث میشود تا راحتتر بخوابد.
وقتی که پارچه را از داخل کیسه درآوردید، کودکتان از جویدن آن و فشار دادنش در بین لثهها لذت میبرد، چرا که پارچه را به اطراف لثه هایش ماساژ میدهد و سردی آن باعث کرختی لثه و کاهش احساس درد میشود.
-دندونی
برای کودکانی که از درد لثه رنج میبرند، میتوانید دندونی های لرزان خریداری کنید. انواعی از دندونی وجود دارند که با گاز گرفتن کودک، شروع به لرزش میکنند و این مساله بسیار برای کودک خوشایند و دوستداشتنی است. برای اینکه باعث تسکین دردش هم بشود، آن را در یخچال قرار دهید تا سرد شود.
-استفاده از دندان گیر
میتوانید یک دندان گیر یا پستانک را نیز در یخچال بگذارید تا کاملاً خنک شود؛ اما دندان گیر را اصلا در فریزر نگذارید، چرا که به شدت سفت و سخت میشود و میتواند به دهان کودک آسیب برساند. اگر کودکتان شروع به خوردن مواد غذایی جامد نموده است، میتوانید برخی میوه های فریز شده را به اشکال مختلف و متنوع درآورید و به دست کودک خود بدهید.
مثلا یک تکه بزرگ هویج فریز شده انتخاب خوبی است، زیرا کودکتان هم میتواند به راحتی آن را در دست بگیرد و هم سردی هویج به کاهش درد لثههایش کمک میکند.
اغلب والدین سعی میکنند در اینگونه مواقع از داروهای بیحس کننده (ژل بی حسی یا کرم بی حسی) استفاده کنند تا درد دندان درآوردن تقلیل یابد. هنگام خرید این داروها دقت کنید انواع بدون بنزوکائین را تهیه نمایید، زیرا وجود بنزوکائین در این محصولات بیحس کننده میتواند برای کودک خطرناک باشد.
بنزوکائین باعث ایجاد شرایطی میشود که در آن میزان اکسیژن خون به شدت کاهش مییابد. بنزوکائین را نباید به هیچ وجه برای کودکان زیر دو سال استفاده کرد. یک خطر دیگر در مورد مصرف این نوع داروها این است که شما نمیتوانید دارو را درست در محل مورد نظر بمالید و حتماً به سایر بخشها نیز مالیده میشود.
حتی نوزاد بخشی از آن را قورت میدهد (از طریق بزاق دهان) و از این راه گلوی او بیحس میشود و سختتر میتواند شیر بنوشد، آب دهانش را قورت بدهد و حتی غذا بخورد.
مسکنها
اگر هیچ یک از این موارد در مورد کودک شما کارساز نبود، نیاز به یک کاهش دهنده درد (مسکن) دارید. معمولاً پزشکان مصرف داروهایی مثل استامینوفن را توصیه میکنند، اما دقت داشته باشید که هیچ گاه به شیرخواران زیر سه ماه بدون تجویز پزشک هیچ دارویی ندهید.
در مورد نوزادان شش ماهه، میتوانید با نظر پزشک مسکن دیگری استفاده کنید. به خاطر داشته باشید که این داروها میتوانند معده را تحریک کنند و مشکلاتی را به وجود آورد؛ مثل بالا آوردن غذا و شیری که نوزاد خورده است.
آسپرین یکی دیگر از مسکنهاست، اما نباید کودکان، نوجوانان و جوانان زیر ۱۹ سال به طور سر خود از آن استفاده کنند. آسپیرین را به کودک خود ندهید و آن را روی لثهاش نمالید، چرا که ممکن است باعث بروز یک بیماری خطرناک (سندرم ری) شود و زندگیاش را تهدید کند.
درمان های دارویی
برخی روش های درمانی خانگی تاثیر زیادی در کاهش التهاب و درد ناشی از دندان درآوردن در کودکان میشوند، اما بیشتر متخصصان معتقدند این روشهای درمانی علاوه بر تمام مزایایی که دارند، گاهی اوقات خطراتی نیز خواهند داشت.
این داروها باید در بستهبندی های سالم و مطمئن نگهداری شوند و کاملاً سالم و بی خطر باشند. قبل از آن که مصرف دارو را شروع کنید، موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
برخی از محققین استفاده از ژل دندان را که به دلیل تسکین درد دندان نوزاد به کار میرود، بدون ضرر میدانند. ژل دندان کودک به دلیل اینکه از ترکیبات مسکندار تهیه شده است برای تسکین درد بر روی لثههای نوزاد مالیده میشود.
مقدار مصرف ژل دندان باید بسیار کم باشد. مقدار مصرف این ژل را به اندازهی یک نخود عنوان میکنند و در روز ۲ تا ۳ بار بر روی محل رویش دندان پیشنهاد میکنند.
توجه کنید قبل از اینکه ژل دندان کودک را استفاده کنید، دهان نوزاد را کاملاً خشک کنید.
متخصص کودکان استفاده از ژلهای دندان نوزادان را برای تسکین درد دندان موثر میدانند و بیان میکنند، بهتر است هنگامی که نوزاد دندان در میآورد و مبتلا به تب میشود از شربت استامینوفن به میزان یک قاشق مربا خوری هر ۶ ساعت استفاده کنید که مشکلی برای نوزاد ایجاد نخواهد کرد.
بهتر است از این ژلها برای کاهش درد و خارش لثه نوزادان استفاده نکنید، زیرا مصرف این نوع از ژلها، هنگام در آوردن دندان نوزاد به دلیل استفاده از ترکیبات بی حس کننده نظیر گیزیلوکائین قابلیت جذب بالایی در لثه دارد. ژل دندان، ممکن است باعث ایجاد اثرات منفی بر روی لثه نوزادان شود.
در برخی موارد نیز موجب تشنج کودک خواهد شد.والدین نباید در مورد درد دندان نوزاد خود نگران باشند.
نوزادان در سنهای پنج ماهگی تا یک سالگی شروع به در آوردن دندان میکنند. در آوردن دندان با خارش، درد و کمی آب ریزش دهان همراه است.
بهتر است که از ژلهای کاهش درد دندان برای نوزادان استفاده نکنید. این ژلها اصلاً به کودکان زیر دو سال توصیه نمیشود.
بی حسیهایی که درون این ژلها وجود دارد باعث میشود که دهان نوزاد کاملاً بی حس شود و در برخی موارد زبان خود را گاز بگیرد.
به غیر از ژل دندان نوزاد چه چیزی برای تسکین درد نوزاد میتوان استفاده کرد؟
بهتر است به جای استفاده از ژل دندان کودک، از دندانی های پلاستیکی استفاده کنید. در قدیم برای کاهش درد و خارش دندان در نوزادان قند بر روی لثه نوزاد میساییدند که یک راه بسیار غلط بود که موجب عفونت، زخم شدن و متورم شدن لثه میشد.
برخی از افراد هم گوشت را نیم پز میکردند و به دست نوزاد میدادند که به عنوان یک دندانی پلاستیکی عمل کند که این مورد نیز حاوی آلودگی های بسیاری بود.
دادن هویج نیز در برخی از خانواده ها مرسوم بود، که نوزاد را در خطر خفگی قرار میداد.
اما با پیشرفت علم این موارد کنار گذاشته شد و جای خود را به دندانیهای پلاستیکی داد. این نوع دندانیها استاندار بوده و از داروخانهها به راحتی تهیه میشوند.
بهتر است که دندانیها را با یک بند به دور گردن نوزاد ببندید تا از افتادن دندانی به زمین و آلوده شدن آن جلوگیری کنید.
نوعی از دندانیها وجود دارد که در یخچال قرار داده میشوند تا اثر بی حس کنندگی خفیفی داشته باشند.
چه زمانی دیر دندان درآوردن باید باعث نگرانی والدین شود؟
معمولاً نخستین دندان سفید و شیری کودک در ۱۰-۴ ماهگی بیرون میزند، اما اگر کمی هم دیرتر شد، جای هیچ گونه نگرانی نیست. اگر دندان های کودکتان بسیار کند و دیر به دیر ظاهر میشوند، اما رشد استخوانی، پوستی و موهای او کاملا طبیعی است، باز هم جای نگرانی نیست.
اگر کودکتان تولد یکسالگیاش را پشت سر گذاشته اما هنوز دندانی در نیاورده است، او را نزد پزشک ببرید. حتی گاهی اوقات دندانهای دائمی کودکان ۹-۸ ساله نیز میافتد.
در چنین مواقعی بهترین کار این است که به یک متخصص دندانپزشک و یا یک اُرتودنتیست مراجعه کنید. دیر دندان درآوردن در کودکانی که سیر طبیعی رشد خود را سپری میکنند، نشانه خطر نیست
در ضمن دندانهایی که دیرتر در میآیند، دیرتر پوسیده و خراب میشوند. بهترین کار مراجعه دندانپزشک از زمان رویش اولین دندان شیری یا یکسالگی است.
در هنگام دندان درآوردن نوزاد، نیازی به تغییر در رژیم غذایی نوزاد وجود ندارد. اما اگر نوزاد بسیار بی قراری میکند و گریه های طولانی دارد، به پزشک متخصص اطفال مراجعه نمایید تا از مشکلات دندان در آینده جلوگیری شود، زیرا ممکن است لثه نوزاد عفونت کرده باشد.
