پیشگیری از پوکی استخوان با مصرف منظم لبنیات و غلات
پوکی استخوان باعث ضعیف و شکننده شدن استخوانها میگردد.بهترین مواد غذایی برای پیشگیری و بهبود پوکی استخوان مصرف منظم لبنیات و ویتامین D است.
- کمردرد، مخصوصا ناشی از شکستگی
- کاهش قد در طول زمان
- شکستگی استخوان که آسانتر از حد انتظار صورت میگیرد
خوراکیهای مفید در پیشگیری از پوکی استخوان
برای مقابله با این بیماری باید به هوش بود و با مصرف مواد غذایی سرشار از کلسیم و ویتامین D و … از بروز آن پیشگیری کرد. مواد غذایی زیر تا حد زیادی در پیشگیری و بهبود این بیماری موثر هستند:
غلات
غلات سرشار از پروتئینهای گیاهیاند که از ضعیف شدن استخوانها پیشگیری میکنند. غلات حاوی ۸ الی ۱۴ درصد پروتئین هستند. درواقع ارزش پروتئینی غلات به گوشت قرمز نزدیک است. توصیه میکنیم که تنها به نان، برنج و … بسنده نکرده و جوانه گندم یا سبزیجات خشکی که سرشار از پروتئین هستند را در برنامه غذایی خود بگنجانید. باید بدانید که ۱۰۰ گرم جوانه گندم حاوی ۲۶ گرم پروتئین و همین میزان بلغور جو دو سر حاوی ۱۴ گرم پروتئین است.
لبنیات
بهترین مواد غذایی برای پیشگیری از پوکی استخوان مصرف محصولات لبنی است. نوجوانان و بزرگسالان تا ۲۴ سال و زنان شیرده باید ۴-۳ وعده (هر وعده معادل یک لیوان) در روز شیر بخورند. اگر شیر را تحمل نمیکنید ، ماست و پنیر جایگزینهای خوبیاند. یک ظرف کوچک ماست و دو قطعه پنیر (اندازه دو قوطی کبریت) تقریباً معادل یک لیوان شیر ، کلسیم دارند.
ماهی آزاد
ماهی آزاد سرشار از ویتامین D است. ویتامین D باعث جذب کلسیم میشود. با وجود این که این ویتامین از طریق تأثیر نور خورشید در پوست سنتز میشود اما بدن نیاز دارد ویتامین D را از مواد غذایی نیز جذب کند. از سن پنجاه سالگی بدن ما روزانه به ۱۰ میکروگرم ویتامین D نیاز دارد. توصیه میکنیم که در هفته دو بار ماهی آزاد میل کنید. این ماهی حاوی امگا۳ نیز هست که برای حفظ سلامت قلبتان نیز مفید است.
میوه و سبزی
اگر یک عدد سیب ، یک عدد موز ، یک بشقاب از میوههایی مانند توت یا انگور را یک وعده میوه حساب کنیم باید روزانه ۲-۳ وعده میوه مصرف کرد . میوههای خام بهترند. یک وعده از سبزیها ، به اندازه ۱۰۰ گرم سبزی خام یا ۲۰۰-۱۵۰ گرم سبزی پخته ،۵۰ گرم کاهو یا ۱۰۰ گرم سالاد مخلوط است. سعی کنید روزانه ۴-۳ وعده سبزی بخورید و حداقل یکی از این وعدهها به صورت خام باشد. همچنین کلم حاوی ویتامین K است که برای سلامت استخوانها مفید است و از شکستگی استخوانها پیشگیری میکند. توصیه میکنیم کلم زیادی مصرف کنید. ۱۰۰ گرم کلم حاوی ۰.۲ میلیگرم ویتامین K میباشد.
سویا
سویا برای سلامت استخوانها مفید است زیرا این ماده غذایی حاوی استروژن گیاهی است. در زنان، تغییرات تراکم استخوانها ارتباط تنگاتنگی با هورمونها دارد و کاهش ترشح هورمونهای استروژن بعد از یائسگی به پوکی استخوانها منجر میشود. البته توجه داشته باشید که مصرف این مواد نباید بیش از حد مجاز باشد. به عنوان مثال برای زنی که ۶۰ کیلوگرم وزن دارد میزان مصرف این مواد نباید بیشتر از ۶۰ میلیگرم در روز باشد.
نوشیدنی
روزانه حداقل حدود ۱٫۵ لیتر مایعات بنوشید (۷-۶ لیوان). ترجیحاًُ از نوشابههای غیرشیرین استفاده کنید. قهوه ، چای ، چای سیاه و نوشابههای کولا را خیلی نخورید. آب معدنی چنانچه از کلسیم غنی باشد نوشابه خوبی است.
پیشگیری
بهترنی مواد غذایی برای پیشگیری از این بیماری خوراکی های شامل کلسیم و ویتامین دی هستند. در صورتی که نمیتوانید با رژیم غذایی خود کلسیم مورد نیاز خود را تامین کنید، مکملهای کلسیم را مصرف کنید. ویتامین دی باعث بهبود توانایی بدن در جذب کلسیم میشود. بسیاری از افراد با قرار گرفتن در معرض نور خورشید ویتامین دی خود را تامین می کنند. علاوه بر این ورزش کردن باعث میشود که استخوانهای محکمتری داشته باشید و باعث جلوگیری از پوکی استخوان میشود. ورزش در هر سنی برای شما مفید است، اما اگر وقتی جوان هستید به صورت منظم ورزش کنید و در سراسر زندگی ورزش کردن را ادامه دهید، بیشتر برای شما کارایی دارد.
۱۰ نکته برای پیشگیری از ابتلا به پوکی استخوان
پوکی استخوان از بیماری هایی است که بدون علامت پیشرفت می کند، به همین دلیل به آن بیماری خاموش می گویند. این بیماری بر اثر از دست دادن کلسیم و سایر مواد معدنی استخوان ها به وجود می آید و شکنندگی استخوان ها را به دنبال دارد. البته رژیم غذایی می تواند از بروز این بیماری پیشگیری و در صورت ابتلا به کنترل آن کمک کند.
از آنجا که ۴٫۸ درصد مردان و ۷٫۷ درصد زنان ایرانی به پوکی استخوان مبتلا هستند و حدود ۲میلیون نفر از آنها در خطر شکستگی ناشی از پوکی استخوان قرار دارند، این مطلب را به عادت های غذایی پیشگیرانه از ابتلا به این بیماری اختصاص داده ایم.
دور سیگار و الکل خط بکشید
سیگار احتمال ابتلا به پوکی استخوان را افزایش می دهد. بنابراین اگر سیگاری هستید، این عادت را ترک کنید و تا جایی که می توانید از کشیدن قلیان بپرهیزید. الکل نیز زمینه ابتلا به پوکی استخوان را فراهم می کند و علاوه بر سایر مضراتش، احتمال پوکی و شکستگی زودرس استخوان را نیز افزایش می دهد.
شیر و ماست را در برنامه غذایی روزانه تان بگنجانید
دریافت به اندازه کلسیم به خصوص در دوران کودکی و نوجوانی از ابتلا به پوکی استخوان پیشگیری می کند. به همین دلیل توصیه می شود حداقل ۲ تا ۳ واحد در روز لبنیات کم چرب (شیر، ماست، پنیر و دوغ) مصرف کنید. البته در صورتی که مواد غذایی پرفیبر بیش از اندازه مصرف شوند، نیاز به کلسیم بالاتر می رود. بنابراین اگر گیاهخوار هستید و سهم زیادی از برنامه غذایی تان را مواد غذایی با منشاء گیاهی تشکیل می دهند، بهتر است مواد غذایی کلسیم دار را بیشتر مصرف کنید.
مرتب ورزش کنید
بررسی ها نشان داده اند افرادی که در هفته ورزش هایی مانند پیاده روی، تنیس، شنا، دوچرخه سواری و دویدن انجام می دهند، استخوان های محکم تری خواهند داشت. به همین دلیل توصیه می شود حداقل ۴ تا ۵ روز در هفته ورزش کنید.
نوشابه های گازدار را کنار بگذارید
این نوشیدنی ها دارای مقادیر فراوانی اسید فسفریک هستند و باعث دفع کلسیم از ادرار می شوند. به این ترتیب، مصرف مرتبشان زمینه بروز این بیماری را افزایش می دهد. به همین دلیل مصرف نکردن انواع نوشابه های گازدار به خصوص به افراد مستعد ابتلا به پوکی استخوان توصیه می شود.
– در مصرف قهوه زیاده روی نکنید
قهوه به دلیل داشتن کافئین (ترکیبی که در بدن به کلسیم متصل و مانع جذب آن می شود)، خطر بروز پوکی استخوان را افزایش می دهد. زیاده روی در مصرف این نوشیدنی به خصوص برای خانم ها و در سنین بالاتر (به دلیل آنکه مستعد ابتلا به این بیماری هستند)، توصیه نمی شود.
مصرف نمک را به حداقل برسانید
بررسی ها نشان داده اند دریافت سدیم بیش از ۲۳۰۰ میلی گرم (به اندازه یک قاشق چای خوری نمک) در روز باعث دفع ۴۰ میلی گرمی کلسیم از بدن می شود. به همین دلیل غذاهایتان را با حداقل نمک تهیه کنید و از آوردن نمک سر میز غذا خودداری کنید.
-رژیم غذایی تان را متنوع کنید
دریافت مواد معدنی مانند منیزیم، روی، پتاسیم و فسفر به استحکام استخوان ها کمک می کند. به علاوه، دریافت منظم ویتامین هایی مانند A، B2 و B12 هم زمینه ابتلا به پوکی استخوان را کاهش می دهد به همین دلیل برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری برنامه غذایی متنوع، متعادل و متناسب شامل منابع غذایی مواد مغذی یادشده داشته باشید.
از مصرف منابع پروتئین غافل نشوید
مصرف پروتئین های حیوانی به دلیل داشتن تمام اسیدهای آمینه ضروری بدن، به عنوان یک عادت پیشگیرانه توصیه می شود زیرا ۵۰ درصد از بافت استخوان ها را پروتئین ها تشکیل می دهد. به همین دلیل خوردن انواع گوشت های قرمز و سفید (البته بدون چربی های مرئی شان) به تمام افراد مستعد توصیه می شود.
مصرف خوراکی های دارای سدیم پنهان را کاهش دهید
پیشتر گفتیم که مصرف بیش از حد نمک (منبع عمده سدیم) زمینه ابتلا به پوکی استخوان را فراهم می کند اما مواد غذایی دیگری نیز دارای مقداری سدیم پنهان هستند و برای کاهش دریافت این ماده معدنی باید مصرفشان را به حداقل رساند. انواع فست فودها (فرآورده های گوشتی، همبرگر، پیتزا و…)، کنسروها، آب سبزی های بسته بندی شده و سوپ های آماده، انواع غلات صبحانه ای و حتی نان ها دارای سدیم پنهان هستند که زیاده روی در مصرفشان احتمال ابتلا به پوکی استخوان را افزایش می دهد.
به اندازه کافی ویتامین ِD و کلسیم دریافت کنید
داشتن این عادت از بروز این بیماری پیشگیری می کند. به همین دلیل با انجام آزمایشی که میزان این ویتامین را در بدن می سنجد، مقدار آن را در بدنتان کنترل و در صورت کمبود (زیر نظر متخصص) مکمل ویتامین D مصرف کنید. علاوه بر اینها، مواد غذایی ای که با این ویتامین غنی شده اند، یعنی زرده تخم مرغ، جگر و ماهی هایی که با استخوان مصرف می شوند (نظیر کیلکا و ساردین) را در رژیم غذایی تان بگنجانید. علاوه بر لبنیات مواد غذایی نظیر بادام، انجیر، انواع لوبیاها و اسفناج منبع کلسیم هستند که توصیه می شود در برنامه غذایی افراد مستعد ابتلا به این بیماری گنجانده شوند.
