دیاپر راش (حساسیت پوست ناحیه پوشک)
تقریبا همه کودکان قبل از اینکه از پوشک گرفته شوند، حداقل برای یکبار دچار دچار «دیاپر راش» یا التهاب پوست ناحیه پوشک شدهاند. شایعترین عامل ایجاد دیاپر راش، تحریک پوست کودک در اثر تماس با ادرار و مدفوع است. علاوه بر تحریک پوستی علل شایع دیگری نیز برای دیاپر راش وجود دارند که عبارتند از عفونتهای قارچی و درماتیت سبورئیک (Seborrheic Dermatitis). عفونت میکروبی، یک علت کمتر شایع دیاپر راش محسوب میشود.
انواع دیاپر راش
- درماتیت تماسی یا تحریکی
- عفونت قارچی (کاندیدا)
- درماتیت سبورئیک
- عفونت میکروبی (استافیلوکوک\ استرپتوکوک)
دیاپر راش نیازمند درمان اورژانسی نیست، هرچند درمان در مراحل اولیه همراه با تعویض مرتب پوشک و استفاه از کرمهای محافظ پوست نقش اساسی در جلوگیری از تشدید راش دارند. هر دیاپر راشی که بعد از سه روز اقدامات اولیه شامل تعویض مکرر پوشک و استفاده از کرمهای محافظ پوست مثل زینک اکساید ویا وازلین بهبود نیابد، نیازمند مراجعه به پزشک است.
| علت | توضیحات | علائم | درمان |
| درماتیت تماسی یا تحریکی | – پوست پس از تماس طولانی با ادرار یا مدفوع اسیدی ملتهب میشود.
– با خیس یا کثیف ماندن پوشک ویا پوشکهای بدون جذب کننده مناسب بدتر میشود. – در کودکان مبتلا به اسهال شایعتر است. |
– قرمزی در ناحیه مقعد و واژن، اما چینهای پوستی درگیر نیستند.
– قرمزی ممکن است به زخمهای سطحی دردناک تبدیل شود. |
– پوشک کودک را مرتب عوض کنید تا از تماس پوست با ادرار و مدفوع جلوگیری شود. هر زمان که ممکن است کودک را باز بگذارید تا پوست با هوا تماس داشته باشد.
– پس از هربار تعویض کودک لایه ضخیمی از کرم زینک اکساید یا وازلین بهعنوان محافظ روی پوست کودک بمالید. – هنگام پاک کردن کرمها در تعویض پوشک بعدی از سریع و محکم پاک کردن پوست پرهیز کنید چون ممکن است سبب آسیب بیشتر پوست شوید. به آرامی پوشک کثیف را بردارید و محافظ بیشتری روی محافظ قبلی بمالید. در صورت امکان از دستمالی گرم و مرطوب استفاده نمایید. – در موارد شدید تنها با تجویز پزشک از کرمهای کورتیکواستروئید خفیف استفاده نمایید. |
| عفونت قارچی | – عفونت پوست با قارچهایی که معمولا در دستگاه گوارش وجود دارند.
– بهطور شایع هنگامی رخ میدهد که پوست از قبل بهواسطه دیاپر راش تحریکی آسیب دیده است. – قارچها بهویژه در نواحی گرم و مرطوب مانند چینهای پوستی رشد میکنند. – عوامل خطر بروز عفونت قارچی شامل مصرف اخیر آنتیبیوتیک و یا بیماری اسهالی اخیر هستند. |
– قرمزی به با لبههای سفید و پوسته پوسته که معمولا از ناحیه مقعد شروع میشود.
– ضایعات کوچکتر اقماری معمولا در نواحی دور از ناحیه پوشک ممکن است دیده شود. |
– هر دیاپر راشی که بعد از سه روز تعویض مکرر پوشک و استفاده از کرمهای محافظ پوست بهبود نیابد باید توسط پزشک ارزیابی شود.
– پزشک ممکن است داروهای ضد قارچ موضعی با یا بدون کرمهای کورتیکواستروئیدی تجویز نماید. |
| درماتیت سبورئیک | – التهاب غدد ترشح کننده چربی در پوست | -پوستههای زرد و چرب بههمراه برجستگیهای قرمز پوستی | – پزشک ممکن است کرمهای استروئیدی خفیف تجویز کند. |
| عفونت میکروبی | – برهم خوردن تعادل طبیعی میکروبهای موجود در پوست، بهطوری که بعضی باکتریهای خاص چندین برابر و منجر به عفونتمیشوند.
– معمولا هنگامی دیده میشود که آسیب پوست ناشی از دیاپر راش تحریکی قبلا رخ داده است. |
– ضایعات جوش مانند کوچک با پس زمینه قرمز که گهگاه ممکن است به تاولهای بزرگ تبدیل شوند.
– تاولها ممکن است پاره شده و به شکل ضایعاتی قرمز رنگ درآیند. |
– عفونتهای میکروبی جدیتر از دیاپر راش ساده هستند. آنتیبیوتیکهای موضعی ممکن است کمک کننده باشند.
– حتما کودک را نزد پزشک ببرید بهویژه اگر ناخوش بهنظر میرسد. – در موارد شدیدتر، درمان با آنتیبیوتیک خوراکی ممکن است ضروری باشد.
|
نحوه درمان دیاپر راش
نکته کلیدی در دیاپر راش تحریکی این است باید با اقدامات پیشگیرانه جلوی بروز آن را گرفت. اگر پوشکی وجود نداشته باشد، راشی هم وجود نخواهد داشت، اما متاسفانه عدم استفاده از پوشک راهی عملی نیست. لذا بهترین کار تعویض مکرر پوشک و استفاده روتین از عوامل محافظت کننده زینک اکساید و یا وازلین است.
- پوشک کودک را مرتب عوض کنید و ناحیه پوشک را خشک و تمیز نگه دارید.
- از لایه ضخیمی از کرم زینک اکساید ویا وازلین جهت محافظت پوست استفاده کنید.
- به منظور جلوگیری از تحریک پوست کودک از دستمالهای تمیز کننده معطر ویا حاوی الکل استفاده نکنید.
- پوشک را سفت نبندید. اگر از پوشکهای یکپارچه استفاده میکنید دقت کنید که تنگ و چسبنده نباشند.
- مطالعات اخیر نشان دادهاند از آنجا که پوشکهای دارای جذبکنندههای قوی مایع را از پوست دور کرده و در بافت ژلهای خود نگه میدارند، در پیشگیری از دیاپر راش مؤثر تر از پوشکهای معمولی ویا پارچهای هستند.
- اگر پزشک کرمهای حاوی استروئید برای کودک تجویز کرد از آن تنها به میزان توصیه شده استفاده کنید (معمولا دو بار در روز توصیه میشود) و تنها لایهای نازک از آن بر روی پوست کودک بمالید. توجه داشته باشید که کرمهای استروئیدی با نامهای متفاوت، قدرت متفاوتی دارند، لذا تنها از کرمی که برای کودک شما تجویز شده استفاده نمائید.
- هر زمان که مقدور است کودک را باز بگذارید تا پوست با هوا در تماس باشد.
- بعضی از کودکان به علت پوست فوقالعاده حساس خود حتی با بهترین مراقبها و اقدامات پیشگیرانه نیز دچار دیاپر راش میشوند، لذا خود را سرزنش نکنید و مطمئن باشید که این حالت با افزایش سن و گرفته شدن کودک از پوشک بهبود خواهد یافت.
کودک من ضایعه پوستی ناشی از پوشک دارد که از بین نمیرود. این میتواند یک عفونت قارچی باشد؟
دلایل زیادی برای ضایعات پوستی ناشی از پوشک در فرزندتان وجود دارد که شامل سایش پاها، حساسیت و رطوبت میشود. اما این ضایعات پوستی که علیرغم تلاشهای شما برای درمان آن (برای مثال خشک نگه داشتن باسن فرزندتان یا استفاده از کرم مخصوص پایعات پوستی) از بین نمیروند، ممکن است توسط یک عفونت قارچی ایجاد شده باشند.
هرکس مقدار بیضرری از قارچ (کاندیدا آلبیکانز) را درون و روی بدن خود دارد. درواقع این قارچی است که در جاهای گرم و مرطوب مانند دهان، روده، پوست و واژن رشد میکند. حتی اگر کودکتان پسر باشد، فضای مرطوب پوشک خیس او، به راحتی میتواند باعث ایجاد عفونت قارچی شود مخصوصا اگر تا آن زمان ضایعه پوستی او درمان نشده باشد.
نوزادانی که آنتیبیوتیک مصرف میکنند و شیرخوارانی که مادرانشان آنتیبیوتیک مصرف میکنند، بیشتر مستعد ابتلا به عفونتهای قارچی هستند. دلیل آن هم این است که آنتیبیوتیکها باکتریهای مفید بدن را که با قارچها مقابله میکنند، از بین میبرند. بدون وجود این باکتریها در آن اطراف، قارچها به مقدار زیادی رشد میکنند.
اگر کودکتان اخیرا برفک دهان گرفته است (یک نوع عفونت قارچی دهان)، ممکن است این عارضه به یک عفونت قارچی در ناحیه پوشکش ختم شود. قارچها از دستگاه گوارش کودکتان عبور میکنند و زمانی که او غذا میخورد تا تمام شدن آن و زمانی که به مدفوع تبدیل میشود، در نهایت درست در جوار پوست گرم و مرطوب او فرود میآیند.
چطور میتوانم مطمن شوم که ضایعه پوستی واقعا یک عفونت قارچی است؟
شما ممکن است نتوانید قارچ را از میان ضایعه پوستی خفیف تشخیص دهید، اما عفونت قارچی در همانبار اول خیلی برآمده و گسترده است. شما معمولا با خودتان میگویید آن چیست؟ چون تعریف ضایعه پوستی مشخص است و کمی قرمزی با مرزهای برجسته و زخمهای گرد است (ضایعات قرمز در فاصله کمی از ضایعه پوستی اصلی). همچنین پوست کودکتان ممکن است پوسته پوسته شود.
یکی دیگر از نشانهای بزرگ: یک ضایعه قارچی میل دارد بیشتر از دو روز به محیط اطرافش بچسبد و هیچ واکنشی به درمانهای ضایعات پوستی ناشی از پوشک نشان نمیدهد. همچنین این ضایعه معمولا در تای چینهای پوست ران دیده میشود.
