دلایل زیادی وجود دارد که ما از یک فنجان چای داغ لذت ببریم. ما عطر گونه های مختلف چای را دوست داریم، در دست گرفتن یک لیوان چای داغ در یک صبح سرد زمستانی و گرم شدن دست ها دلنشین است و مزه مزه کردن چای در مقابل شومینه یک راه عالی برای رسیدن به آرامش است و مهم تر این که پس از گذراندن یک روز پر دغدغه بهترین معجون برای رفع خستگی و تجدید قوای جسمی است.
در بین چای ها خصوصا برای ما ایرانی ها به طور کلی می توان گفت نوشیدن چای معمولی طرفداران زیادی دارد. اما به جز چای معمولی چای های گیاهی دیگری هم هستند که جنبه دارویی دارند و خواص آن ها درمان بیماری های متعددی را موجب می شوند. با ما همراه باشید تا با این چای ها و خواص آن ها آشنا شوید.
چای گل گاو زبان و سنبل طیب (طبیعت گرم و تر) 
خواص: آرام بخش اعصاب، خواب آور، ضد سردردهای عصبی، ضد سودا و صفرا، ضد قولنج و اسپاسم، ضد تشنج و صرع، تقویت کننده قوای جنسی
طرز تهیّه: ۴ قاشق چای خوری گل گاوزبان یا ۱ قاشق سنبل طیب به علاوه ۱ عدد لیموعمانی
چای بادرنجبویه (طبیعت بسیار گرم)
خواص: در بعضی مزاج ها بالا برنده فشار خون، مقوی قلب و اعصاب خون ساز، تقویت کننده سلول هـای مغزی، خـواب آور، آرام بخش، نشاط آور، ضد بوی بد دهان (گیاه مورد علاقه حضرت علی (ع))
طرز تهیه: یک قاشق غذاخوری + ۲ لیوان آب جوش + نبات
تذکر: افرادی که دچار فشار خون هستند با احتیاط مصرف کنند.
چای دارچین (طبیعت گرم و خشک)
خواص: محّرک اعصاب، ضد وسواس و جنون، مؤثر در درمان ناراحتی های گوارشی، دیابت، دردهای استخوانی و سردی بدن، مفرّح و تقویت امور جنسی، تقویت کبد و معده
طرز تهیّه: چند قلم دارچین + ۲ لیوان آب چوش + نبات
چای زنجبیل (طبیعت گرم و خشک)
خواص: بالا برنده فشارخون، ضد ضعف اعصاب، تقویت حافظه، ضد درد مفاصل، تقویت کننده قوای جنسی، مقوی معده، خون ساز، ضد سم غذایی
طرز تهیّه: یک قاشق چای خوری کوبیده زنجبیل + ۲ لیوان آب جوش + نبات 
چای اسطو خودوس (طبیعت گرم و خشک)
خواص: آرام بخش اعصاب، تقویت کننده سلول های مغزی، ضد میگـرن، ضد زکام و آسم و برونشیت، ضد اگزما، مؤثر در درمان روماتسیم
طرز تهیّه: یک قاشق غذاخوری + ۲ لیوان آب جوش + نبات
چای آویش (طبیعت معتدل)
خواص: بالا برنده فشار خون، تقویت اعصاب، رفع کولیت های مزمن، مدر ( ادرارآور)، ضد انگل و رطوبت بدن، ضد صفرا، مؤثر در درمان زکام ، سرفه و آسم، اشتهـا آور، کاهش دهنده غلظت خون، مقوی جهاز هاضمه ( گوارش )، تقویت بینایی
طرز تهیّه: یک قاشق غذاخوری + ۲ لیوان آب جوش + نبات
چای نعنا یا پونه (طبیعت گرم)
خواص: ضداسهال و استفراغ، ضد نفخ، مقوی معده، خوش بوکننده دهان، رفع خستگی، مؤثردردرمان بیماری های ریوی از جمله تنگی تنفس آسم، سرفه، مقوی قلب ، مؤثردر درمان سرماخوردگی
طرز تهیّه: یک قاشق غذاخوری + ۲ لیوان آب جوش + نبات
چای اکلیل کوهی (طبیعت گرم و معتدل)
خواص: گیاه معجزه گر، مقوی اعصاب، مدر (ادرارآور)، ضد عفونت کلیه، ضد صفرا، ضد دلهره و اضطراب، ضد زکام و سرما خوردگی، آسم، سیاه سرفه تقویت کننده بدن، مقوی معده، ضد دردهای روماتیسمی، استخوان و کمر، مؤثر در دفع سنگ های کلیه و کیسه صفرا
طرز تهیّه: ۲ قاشق غذاخوری + ۲ لیوان آب جوش + نبات 
چای مرزنجوش (طبیعت گرم)
خواص: آرام بخش، بهترین داروی میگرن کهنه و سر دردهای، ضد نفخ، ضد سرماخوردگی، ضد اسهال، خلط آور، تب بر، اشتها آور
طرز تهیّه: ۱قاشق غذاخوری + ۲ لیوان آب جوش + نبات
چای بهار نارنج (طبیعت گرم)
خواص: آرام بخش، تقویت کننده قلب و اعصاب، مفرح و نشاط آور
طرز تهیّه: یک قاشق غذاخوری + ۲ لیوان آب جوش + نبات
چای گلپر (طبیعت گرم و خشک)
خواص: تقویت کننده قوی حافظه، ضد فراموشی، ضد صرع، کمک به درمان اسهال، تقویت کننده قوه جنسی کمک به هضم غذا، اشتهاآور، ضد جوش و دُمل
طرز تهیّه: یک قاشق غذاخوری + ۲ لیوان آب جوش + نبات
چای آلبالو (دم کرده میوه آلبالو)
خواص: اشتهاآور، کمک به هضم غذا، پایین آورنده فشارخون
طرز تهیّه: آلبالو رسیده بدون دم ۲۰۰ گرم + ۴ لیوان آب جوش + نبات 
چای دارچین و زنجبیل
خواص: این نوشیدنی برای تسکین دردهای دوران پریود خانم ها بسیار مفید است.
طرز تهیّه: چوب دارچین خرد شده یک قاشق غذاخوری + زنجبیل به اندازه یک بند انگشت یا یک قاشق چایخوری پودر آن + ۳ لیوان آب جوش ۳۰ دقیقه روی حرارت ملایم دم بکشد، در زمان مصرف بهتر است با کمی عسل شیرین شود.
چای پونه کوهی و آویش
خواص: این نوشیدنی برای فصل پاییز و زمستان بسیار مناسب بوده و خاصیّت ضد عفونی کننده دارد، برای سرماخوردگی و دردهای پریود خانم ها بسیار مناسب است.
طرز تهیّه: یک قاشق غذاخوری آویش + یک قاشق غذاخوری پونه + ۳ لیوان آب جوش (بهتر است در زمان مصرف با عسل شیرین شود)
چای میوه گل نسترن (طبیعت گرم)
خواص: پایین آورنده فشار خون و قند خون، سرشار ویتامین ث، ضد سرما خوردگی، مقوی معده، ضد اسهال
طرز تهیّه: میوه گل نسترن (۱۵ عدد) در یک قوری (۲ لیوان آب جوش) به همراه مقداری نبات دم کرد میل شود.
چای به لیمو
خواص: این چای آرام بخش، طبیعتی گرم دارد و مناسب برای درمان بی خوابی های شبانه، میگرن، سردرد، طپش قلب و آسم بوده؛ ضمن تقویت معده و آثار ضدّ نفخ، حافظه را نیز بهبود می بخشد.
طرز تهیٌه: ۱ قاشق غذاخوری
چای زیرفون
خواص: طبیعت زیرفون، گرم است و مصرف زیاد آن می تواند فشارخون را کاهش دهد. این چای در درمان ناراحتی های عصبی وتشنّج ها، مـیـگـرن های مزمن، بی خوابی، سردرد، بیماری های ریوی و زکام، غلظت خون، استفراغ، روماتیسم، آرتروز، نقرس و دردهای سیاتیکی کاربرد دارد. باز هم باید یادآوری کنیم که مصرف زیرفون برای خانم های باردار ممنوع است.
طرز تهیٌه: ۱ قاشق غذاخوری
چای فلوس
خواص: طبیعت فلوس، معتدل و ضدّ صفراست و به عنوان یک ملیّن و مسهل قوی(امّا با عملکردی ملایم و بی آزار)، یبوست های مقاوم به درمان و مـزمـن را درمان می کند و بـه تـدریج، تورّم امعاء و احشاء را تـسـکیـن می دهد. فلوس، همچنین، پایین آورنده فشارخون و درمان کننده برفک دهان است.
طرز تهیٌه: مغز فلوس ۱ قاشق غذاخوری
چای زعفران
خواص: زعفران، طبیعتی گرم و خشک دارد و مقوی قلب، محرک قوای مغزی، شادی بخش، خنده آور، ضّ کرم خوردگی دندان، شستشو دهنده کلیه، مقوّی معده، ضد سرفه، ضد حساسیت و خلط آور است. در هنگام زایمان برای تسهیل و تسریع روند زایمان می توان یک مثقال آن را دم کرده میل نمود امّا در دوران بارداری بهتر است از مصرف زیاد آن خودداری کرد.
طرز تهیٌه: زعفران کوبیده ۱ قاشق مرباخوری
چای چلتوک برنج
خواص: چلتوک برنج، طبیعتی گرم دارد و سرشار از ویتامین های گروه «ب» است، از سفید شدن و ریزش موی سر پیشگیری می کند(به صورت خوراکی و ماساژ روی مو و پوست سر) و یبوسـت هـای مزمن را درمـان می کند. استفاده از این چای برای خانم های باردار ممنوع است.
طرز تهیٌه: ۱ قاشق غذاخوری
چای زیره سیاه
خواص: طبیعت بسیار گرم زیره، چـربی اضافه بدن را می سوزاند و چاقی را بر طرف می کند؛ فشار خون را افزایش می دهد و علاوه بر تصفیه خون، تقویت قلب وعروق و شـسـتـشـوی کـلـیـه، ضد زردی پوست، افزایش دهنده شیر مادر، ضد نفخ و مقوی معده می باشد.
طرز تهیٌه: ۱ قاشق غذاخوری
چای ترش(چای مکّه یا چای گُجرات)
خواص: مصرف این چای، باعث کاهش تدریجی فشار و چربی خون خواهد شد. مصرف این چای در بعضی افراد؛ ممکن است باعث کاهش شدید فشار خون و عوارضی مثل سرگیجه شود؛ لذا این چای را با مقادیر بیشتری نبات؛ یا همراه با نوشیدنی هایی که باعث افزایش فشار خون می شوند؛ مصرف نمایید.
طرز تهیٌه: ۱ قاشق غذاخوری
چای گل سرخ (گل محمّدی)
خواص: این چای، طبیعتی معتدل با گرایش به سمت سرما و خشکی دارد و بسیار شادی بخش، مقوی قلب و ضد صفرا و بلغم می باشد.گل سرخ، ملین بسیار خوبی بوده؛ در درمان یبوست های تازه و کهنه ، تقویت لثه و ترمیم زخم های آن مفید است.
طرز تهیٌه: گل سرخ تازه یا خشک شده ۲ قاشق غذاخوری
چای زرشک
خواص: زرشک، طبیعتی سرد و خشک دارد و ضد صفرا، تقویت کننده معده، کبد و قلب، خنثی کننده سموم، بر طرف کننده عطش و گرمازدگی(و تهوع و استفراغ ناشی از آن) و بی اشتهایی است. زرشک، ضمن تصفیه خون، درمان بـسـیار خوبی برای فـشـار خـون بـالا(در افراد گرم مزاج) می باشد.
طرز تهیٌه: زرشک اب گیری ۲ قاشق غذاخوری
چای قره قات(قراقات)
خواص: قره قات، میوه درختی است که در جنگل های شمال ایران می روید و به لحاظ خواص دارویی، بسیار شبیه زرشک می باشد. این میوه یکی از بهترین داروها در تصفیه خون و کاهش فشار آن می باشد و علاوه بر درمان اسهال، در کاهش میزان قند خون نیز موثر است.
طرز تهیٌه: ۱ قاشق غذاخوری
چای غوره
خواص: غوره با طبع سرد و خشک خود، ضد صفرا و بلغم، بر طرف کننده تشنگی و مقوی کبد است و باعث کاهش فشار خون در افراد گرم مزاج می شود؛ امّا برای زخم های معده و اثنی عشر مضر است.
طرز تهیٌه: ۲ قاشق غذاخوری
چای عناب:
خواص: عناب، طبیعتی معتدل دارد و ملیّن، تصفیه کننده خون، ضد سرفه و تنگی نفس، کاهش دهنده فشار خون، مفید در درمان بواسیر و بر طرف کننده خشونت سینه، حلق و گرفتگی صداست.
طرز تهیٌه: ۱۵ عدد
چای گل پنیرک
خواص: این چـای، دارای طبیعتی سـرد و تر، ملین، خلط آور، شستشو دهنده کلیه، ضد درد کلیه و سوزش مثانه، درمان کننده زخم های گوارشی و یکی از بهترین داروها در درمان سینه درد ها و ورم حلق و گلو است.
طرز تهیٌه: ۲ قاشق غذاخوری
چای سبز
خواص: ضد سرطان، محرک سیستم ایمنی بدن، کاهش پر فشاری خون، ضد افسردگی، سبب پایین آمدن خطر بیماری انسداد شریان ها می شود، خطر لخته شدن خون و سکته ها را کاهش می دهد.
تذکّر: در اصل گیاه چای سبز و سیاه یکی است. در صورتی که برگ تازه چای را به سرعت خشک کنند چای سبز به دست می آید ولی زمانی که برگ چای مورد تخمیر قرار گیرد تغییراتی در رنگ و بـو، مزه و مواد و اثرات آن نسبت به چای سبز ایجاد می شود و چای سیـاه به دست می آید. 
چای سیاه (چای معمولی)
خواص: خواص چای سیاه یا همان چای معمولی کمتر از چای سبز است.
عوارض چای سیاه:
۱٫ افزایش ترشح اسید معده که باعث تشدید ناراحتی های معده می شود.
۲٫ چای سیاه مانع از جذب آهن شده و کم خونی ناشی از فقر آهن را تشدید می کند.
۳٫ کافئین موجود در چای سیاه احتمال ایجاد بیماری سیستیت در پستان خانم ها را افزایش می دهد.
۴٫ از نظر طب اسلامی و سنتی چای سیاه باعث افزایش تولید خلط سودا در بدن می شود.
تذکرات در مورد چگونگی دم کردن چای های گیاهی :
۱٫ برای دم کردنی های گیاهی بهتر است از قوری های چینی یا شیشه ای استفاده شود.
۲٫ قوری را روی حرارت غیر مستقیم کتـری یـا سمـاور قرار دهیم.
۳٫ برای دم کشیدن ۱۵ دقیقه کافی است امّا هر چه بیشتر دم بکشد بهتر است.
۴٫ چای را صاف نموده و میل نمائید.
۵٫ دم کشیده و صاف کرده این چای ها تا چند روز قابل مصرف است.
توصیه ها در مورد نوشیدن انواع چای
۱٫ زیاده روی در مصرف هیچکدام از چای ها مفید نیست ولی آنچه شامل همه ی آن ها می شود این است که انواع چای ها خاصیت ضد پیری دارند.
۲٫ بهتر است از چـای هایی استفاده شود که بدون مـواد افزونی همچون رنگ دهنده و طعم دهنده ها باشد.
۳٫ جهت کاهش مضرات چای بهتر است با مصلح آن مصرف شود مصلح چای دارچین و یا هل است
۴٫ هرگز فراموش نکنید که مصرف یک نوع چای گیاهی به طور مداوم باعث بروز عوارض زیادی می شود. از این رو پیشنهاد می شود در طول هفته چای های گیاهی مختلفی که برای شما مفید هستند را بنوشید تا دچار عوارض ناشی از مصرف زیاد آن نشوید.
به طور مثال: خوردن چای معمولی به طور مداوم باعث خشکی روده و معده، خشکی سر و سرد شدن مغز، بیماریه ای کبدی، استسقاء، گرفتگی عضلات و کمبود آهن می شود. خوردن قهوه به طور مداوم باعث اعتیاد به کافئین، نا آرامی، سردرد، بیماری های کبدی می شود. خوردن گل گاو زبان به طور مداوم باعث تپش قلب، کم شدن سوی چشم می شود.
