سرطان سینه، رشد بدخیم سلول های سرطانی در بافت پستان است.سرطان پستان یکی از سرطان های شایع در بین زنان می باشد. هر چقدر سرطان پستان زودتر تشخیص داده شود، درمان آن آسان تر و موفقیت آمیز تر است. به همین دلیل لازم است بانوان جهت حفظ سلامت خود، حقایقی را در مورد این بیماری بدانند. جهت آشنایی با سرطان پستان در زنان، نکاتی که باید بدانید در این مقاله آمده است. عوامل خطر، علائم، روش های تشخیص، توصیه هایی مفید درمورد سرطان سینه و نکاتی لرای بازماندگان سرطان پستان مطالب ارائه شده در این مقاله می باشد.
سلول های سرطانی در صورت انتشار، معمولاً در غدد لنفاوی نزدیک پستان یافت می شوند. سرطان پستان هم تقریباً به تمام نقاط دیگر بدن منتشر می شود. رایج ترین نقاط عبارت اند از استخوان ها، کبد، ریه ها، و مغز. تومور جدید هم همان سلول های غیرعادی و همان نام تومور اولیه را دارد. مثلاً اگر سرطان پستان به استخوان ها سرایت کند، سلول های سرطانی داخل استخوان در واقع سلول های سرطان پستان هستند. نام بیماری هم سرطان متاستاتیک پستان است، نه سرطان استخوان؛ به همین دلیل درمان آن هم ماننددرمان سرطان پستان است، نه سرطان استخوان. پزشکان این نوع سرطان جدید را تومور «دوردست» یا بیماری متاستاتیک می نامند.
اگر درد سینه دارید
در مراحل اولیه سرطان سینه ممکن است هیچ دردی و یا ناراحتی نداشته باشید. توسط ماموگرافی و آزمایشات منظم سینه، می توانید تغییرات سینه خود را متوجه شوید. خودتان نیز می توانید هر ماه، پستان خود را معاینه کنید و تغییرات را بفهمید.
به یاد داشته باشید، بسیاری از برآمدگی ها و جوش ها، خوش خیم می باشند و سرطانی نیستند و به خوبی با درمان مناسب بهبود می یابند.
اگر شما هر نشانه غیرطبیعی را در سینه خود مشاهده کردید، به پزشک مراجعه کنید. تشخیص و درمان به موقع سرطان سینه، شانس زندگی فرد را بیشتر می کند.
عوامل خطرزا درسرطان پستان
کسی علت دقیق سرطان پستان را نمی داند. پزشک ها هم معمولاً نمی توانند توضیح دهند که چرا زنی به سرطان پستان مبتلا می شود و زن دیگری نمی شود. آنها فقط می دانند که ضربه خوردن، کبود شدن، یا لمس پستان باعث بروز سرطان پستان نمی شود، و دیگر اینکه سرطان پستان مُـسری نیست یعنی کسی از کسی سرطان پستان نمی گیرد.
بنا بر تحقیقات، احتمال ابتلا به سرطان پستان در زنانی که بعضی عوامل خطرزا را دارند، بیش تر از زنان دیگر است.
سن:
احتمال ابتلا به سرطان پستان با بالا رفتن سن زن بیش تر می شود. بیش تر موارد ابتلا به سرطان پستان در زنان بالای ۶۰ سال پیش می آید. این بیماری قبل از یائسگی رایج نیست.
سابقهٔ فردیِ ابتلا به سرطان پستان:
زنی که پیش از این در یک پستان سرطان داشته، برای ابتلا به سرطان در پستان دیگر خطر بیش تری او را تهدید می کند.
سابقهٔ خانوادگی:
اگر مادر، خواهر، و یا دختر زنی در گذشته سرطان پستان داشته باشد، خطر ابتلای وی به سرطان پستان بیش تر است. این خطر در صورتی که آن عضو خانواده پیش از چهل سالگی به سرطان پستان مبتلا شده باشد بیش تر است. سابقهٔ سرطان پستان در سایر افراد فامیل (چه خانواده مادری و چه خانواده پدری) هم، خطر ابتلای زن را بالا می برد.
تغییرات ویژه در پستان:
بعضی از زنان سلول هایی در پستان خود دارند که زیر میکروسکوپ غیرعادی به نظر می آیند. داشتن انواع خاصی از این موارد غیرعادی هایپرپلازی آتیپیک (Atypical Hyperplasia) و کارسینوم درجای لوبولار (Lobular Carcinoma In Situ:LCIS) خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش می دهند.
تغییرات در ژن:
تغییرات در بعضی ژن های خاص خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش می دهد. این ژن ها عبارت اند از BRCA1، BRCA2، و چند ژن دیگر. در برخی موارد آزمایش ها تغییرات ژن های خاصی را، در خانواده هایی که سابقهٔ ابتلا به سرطان پستان دارند، مشخص می کنند. ارائه دهندگان خدمات پزشکی معمولاً برای کاهش خطر ابتلا به سرطان پستان و یا برای شناسایی این بیماری، در زنانی که این تغییرات در ژن های آنها مشاهده شده است، راه هایی را پیشنهاد می دهند.
سابقهٔ باروری و یائسگی:
هر چقدر سن زن هنگام زایمان اول بالاتر باشد، احتمال ابتلای وی به سرطان پستان هم بیش تر است. زنانی که اولین بار قبل از دوازده سالگی قاعده شده باشند برای ابتلا به سرطان پستان در معرض خطر بیش تری هستند.
زنانی که بالاتر از سن ۵۵ سالگی یائسه می شوند خطر ابتلا به سرطان پستان بیش تر است. در زنانی که هرگز بچه دار نشده اند خطر ابتلا به سرطان پستان بیش تر است.
زنانی که پس از یائسگی تحت هورمون درمانی یائسگی با استروژن به علاوه پروژستین باشند، در معرض خطر بیش تری هستند. بنا بر مطالعات گسترده، هیچ ارتباطی بین سقط جنین یا حاملگی ناموفق با سرطان پستان وجود ندارد.
نژاد:
بروز سرطان پستان در زنان سفیدپوست بیش تر از زنان لاتین تبار، آسیایی، یا آفریقایی است.
پرتودرمانی قفسهٔ سینه:
زنانی که زیر سی سالگی در قفسهٔ سینه پرتودرمانی شده اند (از جمله خود پستان ها) در معرض خطر بیش تری هستند. این مورد شامل زنانی هم می شود که جهت لنفوم هوچکین پرتو درمانی شده اند.
تراکم پستان:
بافت پستان گاه متراکم و یا پرچربی است. زنان مسن تری که ماموگرام آنها تراکم بیش تری را نشان دهد، در معرض خطر بیش تری هستند. اضافه وزن یا چاقی مفرط پس از یائسگی، کم تحرکی و مصرف الکل از دیگر عوامل خطرزا می باشند.
علائم رایج سرطان پستان عبارت اند از:
تغییر در حس (لمس کردن) پستان یا نوک پستان
برآمدگی یا سفت شدن پستان یا نزدیک پستان و یا ناحیهٔ زیر بغل
حساسیت نوک پستان در لمس یا لطافت نوک پستان
تغییر در ظاهر پستان یا نوک پستان
تغییر در اندازه یا شکل پستان
فرو رفتگی نوک پستان به داخل
پوست پستان، هاله پستان، یا نوک پستان ممکن است متورم یا قرمز و یا پوسته پوسته شود. ممکن است مانند پوست پرتقال خلل و فرج پیدا کند.
ترشح (مایع) از نوک پستان
روش های تشخیص زودرس سرطان پستان
اگر علائمی دارید و یا نتیجهٔ آزمایش های غربالگری حاکی از سرطان است، پزشک باید بفهمد که این نتایج و علائم از سرطان است و یا از مشکلات دیگر ناشی می شود. پزشک شاید از شما دربارهٔ سابقهٔ پزشکی خود و خانواده تان بپرسد. یا معاینهٔ فیزیکی شوید. پزشک ممکن است شما را برای ماموگرام یا سایر عکس برداری ها بفرستد. در این آزمایش ها از بافت های داخل پستان عکس تهیه می کنند. پس از این آزمایش ها، پزشک شاید به این نتیجه برسد که نیازی به آزمایش های بیش تر نیست. پزشک شاید هم به این نتیجه برسد که باید معاینات بیش تری از شما بشود. یا شاید برای یافتن سلول های سرطانی نیاز به نمونه برداری داشته باشید.
معاینهٔ شخصی پستان
برای بررسی هرگونه تغییرات در پستان ها بهتر است خودتان پستان ها را به طور ماهیانه معاینه کنید. لازم به ذکر است که با بالا رفتن سن، عادت ماهانه، حاملگی، یائسگی، یا استفاده از قرص ضد حاملگی یا سایر هورمون ها هم بعید نیست تغییراتی به وجود آید. احساس کمی برآمدگی یا غیر هموار بودن طبیعی است. همچنین تورم و حساسیت به لمس درست پیش از شروع و در طول عادت ماهانه هم رایج است.
معاینهٔ بالینی پستان
ارائه دهندهٔ خدمات پزشکی پستان ها را لمس می کند و به دنبال سایر علائم می گردد. اگر برآمدگی وجود داشته باشد، پزشک اندازه، شکل، و جنس آن را حس (لمس) می کند. وی همچنین باید ببیند که این توده به آسانی حرکت می کند یا خیر. توده های خوش خیم معمولاً حس متفاوتی از توده های سرطانی دارند. توده های نرم، گرد، و متحرک احتمالاً خوش خیم هستند. توده های سفت با شکل عجیب که به نظر می آید به داخل پستان چسبیده اند بیش تر احتمال دارد که سرطان باشند.
ماموگرافی
ماموگرافی، عکس برداری از پستان به وسیله اشعه ایکس است. در صورتی که خانمی مشکلی در پستان نداشته باشد، جهت تشخیص زودرس اولین ماموگرافی در سنین ۳۹-۳۵ سالگی انجام می شود. هر چند در کشورهای غربی با توجه به شیوع بیماری و امکانات موجود، در ۴۹-۴۰ سالگی هر ۲-۱ سال و پس از آن تا سن ۶۵ سالگی و بسته به نظر پزشک بهتر است هر سال ماموگرافی انجام شود.
سونوگرافی
دستگاه سونوگرافی امواج صوتی ارسال می کند که انسان نمی شنود. این امواج به بافت ها می خورند و برمی گردند. کامپیوتر هم با استفاده از پژواک این امواج، عکسی را تهیه می کند. پزشک این عکس ها را در مانیتور می بیند. این عکس ها نشان می دهند که توده توپر یا پر از مایع یا ترکیبی از هردوست. به محفظهٔ کیسه مانندی که پر از مایع باشد کیست می گویند. کیست سرطان نیست. اما تودهٔ توپر شاید سرطان باشد. پزشک پس از آزمایش عکس ها را روی نوار ویدیویی ضبط می کند و یا آن ها را چاپ می کند. سونوگرافیرا می توان به همراه ماموگرام انجام داد.
تصویربرداری با تشدید مغناطیسی (ام.آر.آی)
در تصویربرداری با تشدید مغناطیسی (ام.آر.آی – MRI) از مغناطیس قوی استفاده می کنند که به کامپیوتر متصل است. ام.آر.آی تصاویر دقیق و با جزئیاتی از بافت پستان تهیه می کند. پزشک این تصاویر را روی مانیتور مشاهده می کند و یا آنها را روی فیلم چاپ می کند. از ام.آر.آی. می توان به همراه ماموگرام استفاده کرد.
نمونه برداری (بیوپسی)
پزشک شما را برای نمونه برداری به جراح و یا متخصص بیماری های پستان ارجاع می دهد. برای تشخیص سرطان، نمونه ای از مایع و یا بافت از پستان را برمی دارند.
بعضی از نقاط مشکوک معمولاً در ماموگرام دیده می شوند که در معاینهٔ بالینی پستان لمس نشده اند. پزشک می تواند با استفاده از عکس برداری این نواحی را ببیند و بافت مربوطه را بردارد. بعضی از این عکس برداری ها عبارت اند از سونوگرافی، عکس برداری نقطه گذاری شده با سوزن و یا نمونه برداری استریوتاکتیک.
توصیه هایی مفید درمورد سرطان سینه
واقعیت این است که در مورد گذشته های دور اصلا آماری وجود ندارد که بتوان این مقایسه را انجام داد، تنها مسئله ای که می توان به آن اشاره کرد این است که پیشرفت های علمی و تکنولوژیک باعث شده میزان تشخیص سرطان پستان بیشتر شود و در ضمن طول عمر متوسط افراد هم بالا برود و طبیعی است که با افزایش طول عمر هر فرد، احتمال ابتلای او به سرطان بالا برود.
سرطان سینه برای بسیاری از زنان یک کابوس است، اما در مورد عمق این کابوس اندکی اغراق صورت گرفته است.
بسیاری از زنان این جمله را شنیده اند که : «از هر ۸ زن یک نفر به سرطان سینه مبتلا می شود.» اما این جمله تنها وقتی درست است که شما به سن ۸۵ سالگی رسیده باشید.
برای همین حتی اگر متوجه تغییر یا توده ای در سینه خودتان شدید نگران نباشید، البته این به آن معنا نیست که نباید به پزشک متخصص مراجعه کنید، اما لازم نیست فکر کنید به سرطان سینه مبتلا شده اید.
کمی آناتومی و فیزیولوژی
بگذارید با اطلاعات پایه شروع کنیم.
پستان از بافت چربی و همبند تشکیل شده است. هر پستان از ۱۵ تا ۲۰ لوب تشکیل شده است. هر لوب از تعداد زیادی لوبول تشکیل شده است. داکت ها (لوله) از داخل لوبول ها می آیند و سپس به هم متصل می شوند.
لوبول ها شیر را تولید می کنند و این شیر توسط لوله هایی که به هم متصل می شوند حرکت می کند و از طریق نوک سینه خارج می شود. فضای اطراف لوبول ها و داکت ها را بافت چربی فرا گرفته است.
تعداد لوبول ها، داکت ها و میزان شیری که تولید می شود در همه زنان تقریبا یک اندازه است و تنها تفاوت در میزان چربی هاست.
در داخل پستان ها به جز داکت ها، کانال های لنفاوی هم وجود دارند که لنف در آن ها جریان دارد. این لنف در داخل لوبول ها می چرخد و سپس به غده های لنفاوی در زیر بغل، سرشانه ها و نقاط دیگر بدن رفته و وارد خون می شود.
کار دستگاه لنفاوی بدن (به همراه گلبول های سفید خون) جنگیدن با عفونت ها و جلوگیری از بروز سرطان ها در بدن است.
طی بارداری، سه هورمون استروژن، پروژسترون و پرولاکتین باعث ایجاد تغییری در بافت های داخلی سینه می شوند و سپس روند تشکیل و ترشح شیر با تولد نوزاد آغاز می شود.
از درد نترسید
اگر دچار درد سینه هستید، خیلی نگران نباشید.
معمولا این دردها ناشی از بالا و پایین شدن هورمون ها طی سیکل های قاعدگی زنانه هستند.
به طور معمول درد و حساسیت به لمس در اواسط سیکل قاعدگی به اوج می رسد و تا زمان قاعدگی ادامه می یابد.
اما به طور معمول دردی که در یک نقطه سینه متمرکز باشد، علتی دیگر دارد؛ برای مثال التهاب داکت ها می تواند یک عامل ایجاد درد سینه باشد. این حالت در هوای سرد تشدید می شود. درد معمولا ناگهانی شروع شده و برخی زنان از یک درد سوزشی شکایت می کنند.
یک علت کمتر شایع درد سینه در زنان هم سندرم تیتیز است که در آن التهاب مفاصل و بافت همبند رخ می دهد و درد معمولا در بین سینه هاست.
کیست های سینه هم می توانند ایجاد درد کنند که در این مورد، درد در یک سینه متمرکز می شود.
هر ترشحی را جدی بگیرید
بسیاری از ترشحات سینه طبیعی هستند، اما باید هر گونه ترشحی از سینه تان را حتما به پزشک بگویید.
به طور معمول، به خصوص در خانم های جوان، ترشحات سینه ناشی از موارد خوش خیم است، اما یادتان باشد در موارد نادر (کمتر از یک درصد) ترشحات سینه در خانم های جوان ناشی از بدخیمی هاست.
شایع ترین علت ترشحات سینه، انجام معاینات زیاد توسط خود فرد است که به خصوص در زنانی که دچار این تفکر هستند که به سرطان سینه مبتلا شده اند دیده می شود.
ترشح در حین دوران بارداری هم طبیعی است و جای نگرانی ندارد.
برخی داروها و نیز مشکلات تیروئید هم می تواند موجب ترشحات خوش خیم سینه شوند.
اگر ترشح سینه دارید، باید به یک پزشک متخصص مراجعه کنید، چراکه ممکن است دچار مشکلات هورمونی باشید.
یادتان باشد ترشح سبزرنگ غالبا نشانه بیماری خوش خیمی به نام فیبروکیست است، اما به هرحال به دلیل این که
هر ترشحی ممکن است نشانگر یک بیماری باشد، باید ترشحات سینه را جدی بگیرید.
قهوه خطرناک نیست
در غرب باور عمومی این است که زنانی که زیاد قهوه می خورند، بیشتر دچار درد در ناحیه سینه های خود می شوند، اما مطالعات جدید این باور را تائید نکرده است.
در این مطالعات دیده شده درد سینه در زنانی که مصرف قهوه را کنار گذاشته اند، پابرجا مانده است و شیوع آن در زنان جوان هم در بین افرادی که قهوه مصرف می کنند و آن هایی که نوشیدنی های دیگری مصرف می کنند، تفاوت چندانی ندارد.
سرطان هم درد دارد
درد سینه بعید است که ناشی از سرطان سینه باشد (به خصوص در زنان جوان)، اما هرگز نباید از درد سینه به راحتی و سرسری بگذرید، به خصوص اگر این درد در یک نقطه متمرکز باشد.
باور عمومی این است که درد در سینه یعنی هر چیزی، به جز سرطان اما این باور درست نیست، در برخی موارد معدود، درد در سینه می تواند ناشی از سرطان باشد.
در واقع ۱۵ تا ۲۰ درصد سرطان های سینه با احساس ناراحتی همراه هستند، اما به طور کلی درد و حساسیت سینه ها که با شروع دوره های عادت ماهانه آغاز می شود و با پایان آن به اتمام می رسد، عموما مسئله مهمی نیست. اکثریت علت دردهای سینه در زنان موارد خوش خیم است.
راه درمان را خودتان پیدا کنید
بسیاری از زنان، خود راه هایی برای کنار آمدن با دردهای گهگاهی سینه ها پیدا می کنند، برای مثال برخی زنان با پوشیدن لباس های خاص احساس بهتری می کنند و برخی دیگر هم با تجربه کردن به این نتیجه رسیده اند که هرچه نمک کمتری مصرف می کنند، دردشان کمتر خواهد بود. برخی دیگر با استفاده از قرص های ضد بارداری احساس راحتی می کنند و برخی هم که اضافه وزن دارند، با لاغری بهبود می یابند.
برای تشخیص زود هنگام سرطان سینه باید برای آن وقت بگذارید
اگر غده کوچکی در سینه تان حس کردید ٬ اول سینه دیگرتان را نیز معاینه کنید. مطمئن شوید که چیزی که در یه طرف سینه تان حس میکنید واقعأ از سینه دیگرتان متفاوت است . آیا دردی حس میکنید؟ آیا سیار است و یا ساکن؟ حس میکنید چیز سفتی است و یا نرم ؟
دانستن پاسخ همه این سوالات برای پزشکتان مهم است . بعد از اطمینان از وجود نقطه و یا غده ای در سینه تان حتمأ به پزشک مراجعه کنید .
معاینه سریع توسط پزشک میتواند بسیار حیاتی باشد . زیرا بیشتر غده ها مانند کیست سینه ٬خوش خیم هستند . اما اگر غده خوش خیمی تشخیص داده نشده باشد باید بلافاصله درمان را شروع کرد .
در صورتی که سرطان سینه زود تشخیص داده شود ٬ احتمال کمتری وجود دارد که سلول های سرطانی آن گسترش پیدا کرده باشد.
رواندرمانی، راهی برای بازگشت عزتنفس جنسی زنان مبتلا به سرطان پستان
محققان ایرانی در پژوهشی که روی زنان مبتلابه سرطان پستان انجام دادهاند، عزتنفس جنسی این زنان را عمدتا پایین دانسته و برای رفع این مشکل، رواندرمانی را توصیه کردهاند.
یافتههای آماری در ایران حاکی از آن است که سرطان پستان، رتبه اول تشخیص در بین همه سرطانها را دارا بوده و نرخ بروز آن به نسبت دیگر سرطانها بالاتر است. به عبارتی، سنگینی بار سرطان پستان در زنان ایرانی روز به روز در حال افزایش است.
بررسی تجارب بازماندگان سرطان پستان پس از درمان و بررسی تغییرات بدنی آنها، حاکی از آن است که این زنان بهطورکلی تغییرات فیزیکی مختلفی را تجربه میکنند که ادراک، افکار، نگرشها، احساسات و باورهایی که درباره بدنشان دارند را به جهت منفی سوق میدهد.
درمان سرطان پستان به نحوی عملکرد جنسی، باروری، تمامیت بدنی و هویت جنسی زنان را تحت تأثیر قرار میدهد که نمیتوان آن را نادیده گرفت. برخی موارد جراحی پستان میتواند به قطع عضو و درنتیجه کاهش خودارزشمندی و احساس از دست دادن زنانگی، جذابیت جنسی و فقدان عملکرد جنسی منجر شود. شیمیدرمانی نیز از سوی دیگر، تأثیر بسزایی بر روی فیزیولوژی اندام جنسی میگذارد.
عزتنفس یکی از عوامل مؤثر در تمایل به گفتوگو در مورد خواستههای جنسی است و مهمترین لازمه عزتنفس خوب در افراد، ادراک مثبتی است که از ظاهر جسمانی و ارزش خود نزد خانواده و اطرافیان دارند. افرادی که عزت نفس جنسی مثبتی ندارند، نمیتوانند بدنشان را با تغییراتی که در طی زمان بیماری رخ داده، بپذیرند و برخی از آنها درباره نقش جنسی و لذت و خشنودی از روابط جنسیشان دچار عدم اطمینان میشوند.
به همین منظور پژوهشگران و روانشناسان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن با همکاری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، برای کاهش بار روانی ناشی از بیماری سرطان پستان بر عزتنفس جنسی، رواندرمانی در این زنان را مورد بررسی قرار دادهاند.
در این پژوهش تمام زنان متأهل مبتلابه سرطان پستان مراجعهکننده به بیمارستان شهدای تجریش که شرایط لازم را داشتند، با استفاده از پرسشنامه مورد آزمایش قرار گرفتند. سپس این زنان تحت مداخله درمانی روانشناختی به مدت ۱۰ جلسه هفتگی ۹۰ دقیقهای قرار گرفتند.
نتایج این پژوهش که در «فصلنامه بیماریهای پستان ایران» وابسته به مرکز تحقیقات سرطان پستان جهاد دانشگاهی چاپ شده است، نشان میدهد که میانگین نمرات کلی عزتنفس جنسی در پیش از رواندرمانی، مناسب نیست. اما در مرحله پس از رواندرمانی و پیگیری، این تفاوت مشهود است و درواقع جلسات رواندرمانی باعث میشود که عزتنفس جنسی زنان به میزان قابلتوجهی بالا رود.
یافتههای حاصل از این مطالعه نشان میدهد که رواندرمانی، روش مؤثری در افزایش عزتنفس جنسی زنان مبتلابه سرطان است، ولی برای باقی ماندن این عزتنفس، انجام پیگیری از سوی بیمار ضروری است.
اکبری و همکارانش، بهعنوان پژوهشگران این مطالعه، عنوان کردهاند که رواندرمانی، اگر بهصورت گروهی انجام شود، تأثیر زیادی در مبتلایان به سرطان و بهویژه سرطان پستان که عزتنفس بیمار را شدیدا تحت تأثیر قرار میدهد، خواهد داشت.
متخصصان معتقدند که برنامههای آموزشی و مشاورهای بر افزایش عزتنفس جنسی زنان نابارور و بهبود عملکرد جنسی بازماندگان سرطان پستان نقش مفیدی دارند. بنابراین با انجام مشاوره و ارائه آموزش جهت رویارویی با این مشکلات، میتوان نیروی تطابق بیماران را تقویت کرد و از پیشرفت یا تجدید مشکلات آنها جلوگیری کرد.
ورزش بهترین راهکار برای بازماندگان سرطان سینه
محققان کانادایی ۶۷ مقاله منتشرشده را بررسی کردند تا دریابند کدام عادات زندگی بیش از همه بر کاهش ریسک مرگ یا عود مجدد ناشی از سرطان سینه نقش دارند.
دکتر الن وارنر، سرپرست تیم تحقیق در دانشگاه تورنتو، در این باره می گوید: «ما در این بررسی ها دریافتیم ورزش در راس تمامی موارد سبک زندگی برای کاهش ریسک مرگ سرطان سینه قرار دارد که این ریسک را تا ۴۰ درصد کاهش می دهد.»
در این مطالعه، علاوه بر ورزش بر مواردی نظیر وزن و اضافه وزن، رژیم غذایی، سیگار کشیدن، مصرف الکل و مکمل های ویتامینهم توجه شده بود.
علاوه بر ورزش مشخص شد بیش از ۱۰ درصد اضافه وزن بعد از تشخیص بیماری با ریسک بیشتر مرگ همراه بود.
همچنین به گفته محققان، هیچ رژیم غذایی ای نسبت به دیگری برای کاهش ریسک بازگشت سرطان سینه برتری ندارد.
محققان به این افراد حداقل ۳۰ دقیقه ورزش با شدت متوسط برای حداقل ۵ روز در هفته یا ۷۵ دقیقه ورزش شدید را به همراه دو یا سه جلسه ورزش استقامتی توصیه می کنند.
