نگران نباشید. زمانی که شما خود را با مسولیت های جدیدتان بعنوان یک مادر سازگار می کنید، این احساس هیجان کاملاً طبیعی است و نیازی به هیچگونه استرس و نگرانی نیست. با کمی آگاهی از چگونگی انجام کارها، بزودی شما مادری خواهید شد که تمامی مراقبت های اصلی را به سرعت انجام می دهید.
مراقب سر نوزاد باشید:
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، سر نوزادان عضوی آسیب پذیر است به این دلیل که استخوانهای آنها کاملا سفت نشده و هنوز بهم متصل نشدهاند. قسمت نرمی که به اسم ملاج در بین مردم شناخته شده است٬ ناحیهای است که استخوانها در آن هنوز به یکدیگر به طور کامل جوش نخوردهاند.
مراقب بند ناف نوزاد باشید
تذکر مهم:
سعی کنید پوشک نوزاد خود را پایین تر از بند ناف او ببندید تا در این حالت جریان هوا باعث سریعتر خشک شدن این قسمت شود.
حمام کردن نوزاد
در هفته های اول تولد نوزاد، دو مرتبه حمام کردن کافی است. شما می توانید صورت، گردن، دست ها و باسن نوزاد را هر دو روز یک بار تمیز کرده و از پاکیزه بودن او به این ترتیب مطمئن شوید. زمانی که نوزاد را حمام می کنید از وان بچه یا از کف پوش های نگهدارنده نوزاد برای پشتیبانی از او استفاده کنید و تمامی چیزهایی که نیاز دارید را در دسترس خود قرار دهید.
روش صحیح استحمام نوزاد
تا قبل از افتادن بند ناف نباید نوزاد را کاملا در آب فرو برد. برای تمیز کردن او باید از اسفنج مرطوب استفاده کرد.
تذکر مهم:
باسن نوزادان دختر را باید از ناحیه جلو به پشت شست و در مورد نوزادان پسر هیچگاه سعی نکنید پوست بیضه نوزادان را به عقب بکشید، زیرا این قسمت بسیار حساسی است. به سادگی و به آرامی این قسمت ها را بشویید.
مراقبت چشم نوزاد باشید
هنگام حمام دادن نوزادان باید از صابون های معطر استفاده کرد. از صابون هایی که رایحه قوی دارند، نباید استفاده کرد. جهت پاک کردن چشمهای نوزاد باید از یک پارچه تمیز یا حوله نرم استفاده کرد.
لباس پوشانیدن به نوزاد
برعکس شما ، نوزدتان نمی تواند دمای بدن خود را تنظیم کند، بنابراین کم یا زیاد پوشانیدن لباس به نوزاد بسیار مهم است. بجای اینکه یک لایه از لباس کلفت به تن او کنید، انتخاب چندین لایه از لباس های سبک بهترین روش برای پوشانیدن نوزاد است. زیرا در صورت نیاز می توانید از تعداد لباس ها کم یا به آن ها اضافه کنید.
تذکر مهم:
پوشاندن لباس به دست و پاهای کوچک نوزاد گاهی اوقات می تواند ترس آور باشد و این در حالیست که بدن نی نی انعطاف پذیرتر از آن است که شما فکرش را می کنید. در این حالت لباس هایی که قسمت پایین و جلوی آن باز می شود برای اولین هفته ها مناسب هستند.
مراقب پوست نرم و نازک نوزاد باشیم
قرمزی ، جوش و دانه های ریز از موارد عمومی در نوزادان می باشد. نوزاد شما ممکن است لکه های سفید رنگی بر روی بینی و گونه هایش داشته باشد، با این لک ها کاری نداشته باشید زیرا معمولا آن ها بخودی خود ناپدید می شوند.
لکه های زخیم چرب زرد رنگی که گاهی اوقات بر پوست سر نوزاد مشاهده می شوند، بدون خطر هستند و می توان آنها را با شامپویی مخصوص از بین برد. تقریباً تمامی نوزادان گاهی اوقات،از قرمزی و ناراحتی در محلی که پوشک می پوشند، رنج می برند.
تذکر مهم:
زمانی را برای آزاد بودن کودک از قید هرگونه پوشک اختصاص دهید تا از هرگونه ناراحتی و قرمزی در ناحیه باسن او جلوگیری شود. از زیر انداز هایی که آب از آن عبور نمی کند برای این زمان ها استفاده کنید.
نقاط نرم کودک شما
از دست زدن به قسمت نرم سر بچه نترسید، این ناحیه از سر نی نی با پوست سختی پوشیده شده است که نیازی به توجه خاصی ندارد. این ناحیه از بدن نوزاد است که به سر او اجازه می دهد که در زمان تولد تغییر شکل دهد و از کانال خروجی بیرون آید. قسمت عقبی این ناحیه از سر نوزاد در دو ماهگی بسته می شود در حالی که قسمت جلویی آن زمانی که او دوساله است بسته می شود.
تذکر مهم:
همیشه به قسمت نرم سر نوزاد توجه داشته باشید. زیرا از این ناحیه می توانید نشانه هایی از سلامتی نوزاد خود را مشاهده کنید . زیادی پایین رفتن این ناحیه می تواند نشانه ای از کمبود مایعات در بدن او باشد، در حالی که بر آمدگی زیاده از حد آن می تواند نشانه بیماری مننژیت باشد.
نحوه صحیح تعویض پوشک :
مراقبت از ناحیه تناسلی نوزادان بسیار مهم است. پوشک نوزاد را باید بهطور منظم عوض کرد، به خصوص این که نباید اجازه داد تا پوشک کثیف در پای نوزاد بماند. بعد از هر بار تعویض پوشک و شستشوی نوزاد، باید صبر کرد تا پای او کاملا خشک شود سپس مجددا او را پوشک کرد.
چه وقت به نوزاد شیر بدهیم؟
در ۲ ماه اول باید هر موقع که نوزاد شیر خواست به او شیر داد یعنی تقریبا هر ۲ ساعت یک بار باید او را سیر کرد. نوزادان با هر بار شیر خوردن مقدار زیادی هوا بلع میکنند، بنابراین هر بار بعد از شیردهی باید حتما باد معده آنها را گرفت.
برای این کار کافی است نوزاد را به حالت ایستاده نگه داشت و سر او را با دست حمایت کرد. سپس به آرامی پشت او را مالش داده و صبر داشت تا اینکه بادگلو نوزاد را بگاو خالی شود. گاهی لازم است تا ۵۴ دقیقه منتظر شد.
مراقبت از نوزاد در هفته های اول تولد
اگر شما در مورد سندروم مرگ ناگهانی نوزاد نگران هستید و علاقمند هستید که مراقب نوزاد خود باشید؛ کودک را برای خواب به پشت قرار دهید، تمامی پتوها و ملحفه های نرم و اسباب بازی ها را از او دور کنید و سیگار نکشید. اگر نوزاد برای بیشتر از ۲۰ ثانیه در تنفس کردن، مکث کرد یا پوست نوزاد متمایل به رنگ آبی شد، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
مادران به طور غریزی از صدای گریه نوزاد خود متوجه می شوند؛ چه زمانی کودکشان گرسنه است، یا خسته است و یا نیاز به تعویض پوشک دارد. اما اگر هنوز زبان گریه نوزاد خود را نمی شناسید، نگران نباشید؛ با گذشت زمان شما می توانید صدای بلند گریه ناشی از درد و صدای گریه ناشی از خستگی نوزادتان را تشخیص دهید.
صدای گریه گرسنگی صدای آرامی است، اگرچه برخی از کودکان در زمان گرسنگی با صدای بلند گریه می کنند تا صدای او را بشنوند و سریعتر او را سیر کنند.
اما در روزهای اول واقعاً مهم نیست که نوزاد به چه دلیلی گریه می کند ( گاهی اوقات نوزاد بدون هیچ دلیلی گریه می کند). همه آن چیزی که کودک از شما می خواهد این است که عاشقانه به او توجه نشان دهید.
گرسنگی دائمی نوزاد
در هفته های اول ممکن است احساس کنید که نوزادتان سر زمان مشخصی غذا می خورد. خواسته های مکرر نوزاد برای غذا یک راه طبیعی برای افزایش شیر مادر است. نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می کنند تمایل بیشتری برای شیر خوردن دارند؛ زیرا شیر مادر سریع تر هضم می شود و بیشتر از شیرهای دیگر جذب می شود.
یک دلیل دیگر برای گرسنگی زیاد نوزاد تازه متولد شده این است که نوزاد باید رشد زیادی داشته باشد و در شش ماه، وزن او دو برابر می شود که نیار به کالری بالایی دارد.
هیجان و حرکت زیاد نوزاد
بعد از گذراندن ماه ها در کیسه آب نرم و راحت درون رحم، نوزاد تازه متولد شده پا به دنیای جدیدی می گذارد که می تواند بدون هیچ محدودیتی حرکت کند. نوزاد هنوز به کنترل کامل بدنش برای انجام حرکات نرسیده است و یک حرکت کوچک در بازوانش به یک حرکت گسترده تبدیل می شود.
نوزادان معمولاً دارای رفلکس مورو (رفلکس های نوزادی گروهی از پاسخ های خود به خودی عصبی-عضلانی هستند که در نوزادان طبیعی است) هستند که وقتی نوزاد احساس می کند در حال افتادن است به طور ناگهانی بازوانش را پرتاب می کند؛ دستانش را باز می کند و سر خود را به عقب بر می گرداند و سپس بازوانش را به عقب می کشاند.
این رفلکس نوزادی تا ۳ ماهگی ناپدید می شود ولی سیستم نورورلوژیک پیام های بیشتری به ماهیچه ها می فرستد که باعث می شود، چانه نوزاد یا پاهایش بلرزد.
نوزاد در طول چند هفته اول لرزش دارد و به مرور لرزش آن کم می شود ولی اگر هنگامی که اندام لرزان نوزاد را لمس می کنید، لرزش متوقف نشد، به پزشک مراجعه نمایید.
عجیب بودن سر نوزاد
اگر سر نوزاد تازه متولد شده شما کمی عجیب به نظر می رسد و به شکل مخروطی است این به دلیل این است که نوزاد ساعت هایی را در لگن مادر سپری کرده است. نرم بودن جمجمه امکان این را بوجود می آورد که خروج سر از کانال زایمان، امکان پذیر باشد. نرمی جمجمه، زخم های جمجمه و آسیب های مغزی را در طول زایمان و هنگام عبور از واژن کاهش می دهد.
چیزهای دیگری هم وجود دارد؛ مثلاً اینکه اگر نوزاد بر روی بینی اش بیافتد، ممکن است بینی نوزاد له شود. مایع های انباشته شده زیر پوست نوزاد، ممکن است باعث شود چشم هایش متورم باشد. حتی ممکن است بر روی چهره و پوست نوزاد نقاط کبودی وجود داشته باشد. به طور کلی زیبایی نوزاد رو به بهبود است صبور باشید به زودی او به فرشته شما تبدیل می شود.
سرد بودن دست و پای نوزاد
قبل از اینکه بخاری یا هیتر را روشن کنید یا پتوی دیگری استفاده کنید، ابتدا بدن نوزاد را لمس کنید اگر گرم و صورتی باشد، سرد بودن دست و پا به دلیل سرمای محیط نیست، زیرا سیستم گردش خون نوزاد هنوز در حال توسعه است و خون به اندام های حیاتی و جاهایی که بیشتر نیاز است، می رسد و دست ها و پاها آخرین بخش بدن برای دریافت خون هستند.
ممکن است سه ماه طول بکشد تا سیستم گردش خون نوزاد با محیط خارج از رحم سازگار شود، بنابراین انگشتان دست و پا، سرد می شوند. همانطور که نوزاد جنب و جوش بیشتری پیدا می کند گردش خون نیز بهبود می یابد و سرد بودن دست و پای نوزاد هم برطرف می شود.
مشاهده خون در پوشک نوزاد
همان هورمون های مادری که باعث بزرگ شدن بیضه ها در نوزادان می شوند، باعث تخریب واژینال در نوزادان دختر تازه متولد شده می شود، که در برخی از نوزادان دختر گاهی مشاهده می شود. اگر در هفته های اول زندگی نوزاد، حاله ای از خون یا کمی رنگ خونی در پوشک مشاهده کردید، نگران نباشید.
دکتر کورتیس می گوید این دوره کوتاه قاعدگی فقط چند روز طول می کشد. گاهی اوقات چیزی که شبیه خون در پوشک دیده می شود، در واقع ادرار است که در پوشک تیره شده است. با این حال خون قرمز روشن و زیاد، غیر معمول است و باید به پزشک مراجعه شود.
ایجاد تاول بر لب نوزاد
در بسیاری از نوزادان تازه متولد شده، به دلیل مکیدن شدید سینه مادر یا شیشه شیر، بر روی لب یک تاول ایجاد می شود. در برخی از موارد این تاول در ابتدای تولد وجود دارد که به دلیل مکیدن شصت نوزاد در رحم است که این تاول در زمان مکیدن برای نوزاد ناخوشایند است.
تاول در چند ماهه اول زندگی نوزاد به خودی خود، خوب می شوند و ممکن است یک روز از بین برود و روز دیگر ظاهر شود.
شباهت مدفوع نوزاد به اسهال
مدفوع نوزادان که از شیر مادر تغذیه می کنند مایع و بی شکل و زرد خردلی است در حالی که نوزادانی که از شیرهای دیگر تغذیه می کنند، مدفوع قهوه ای رنگ و شبیه بستنی نرم دارند. برخی نوزادان ممکن است چندین بار در روز مدفوع کنند و برخی دیگر چندین بار در هفته، مدفوع دفع کنند.
تا زمانی که نوزاد شما در حال افزایش وزن است و شکم درد و نفخ نداشته باشد مدفوع او خوب است و مشکلی ندارد.
ممکن است سخت باشد که بتوانید مدفوع نوزاد را از اسهال تشخیص دهید؛ کودکانی که از شیر مادر تغذیه می کنند بعد از هر بار غذا خوردن، مدفوع دارند (که رفلکس کولیک -گوارشی نامیده می شود: زمانی که شیر وارد معده می شود از طرف دیگر خارج می شود). به طور کلی اگر تغییرات زیادی در مدفوع و حجم آن مشاهده کردید به پزشک مراجعه نمایید.
عطسه زیاد نوزاد
نوزادان تازه متولد شده عطسه زیادی دارند اما نه بدلیل بیماری و یا سرماخوردگی، این خیلی ساده است چراکه آنها دهان و مجاری تنفسی خود را تمیز می کنند، همچنین عطسه کردن باعث باز شدن سوراخ های بینی گرفته می شود. معمولاً بعد از شیر خوردن نوزاد، کودک عطسه می کند تا بینی او باز شود.
