عوارض قرص های ضد بارداری

میزان مصرف قرص های ضدبارداری به منظور جلوگیری از حاملگی ها ناخواسته در سرتا سر دنیا بسیار زیاد است. اما اگر مردم به عوارض این داروهای شیمیایی کاملا واقف باشند در مصرف خود سرانه آن کمی تامل می کنند. با ما همراه باشید.
 
 

جلوگیری از بارداری بر پایه روش‌های هورمونی، اغلب با عوارضی جسمی و حتی روحی همراه است، از ناراحتی‌ های اندک گرفته تا بدترین حالات که برای هر فردی متفاوت است. ممکن است شما از واکنش بدن خود نسبت به این قرص‌ها تا وقتی که از آن‌ ها استفاده نکنید، خبر نداشته باشید.

 

دو نوع قرص ضد بارداری وجود دارد که هر دوِ آنها حاوی فرم‌ های مصنوعی از هورمون‌های استروژن و پروژسترون (پروژستین) هستند. قرص‌های ترکیبی حاوی هر دوِ این هورمون‌ها هستند، درحالی‌که قرص‌های کوچک (mini pills) که به «قرص‌های شیردهی» معروف‌اند، فقط هورمون پروژسترون دارند.

قرص‌ ضد بارداری ممکن است برای سایر اهداف پزشکی، به‌جز پیشگیری از بارداری نیز مورد استفاده قرار گیرد، مواردی از قبیل:
  • تنظیم دوره‌ های قاعدگی؛
  • پریودهای نامنظم؛
  • منوراژیا (پریودهای سنگین)؛
  • دیسمنوره (پریودهای دردناک)؛
  • آندومتریوز (وجود غدد آندومتریال و استرومای رحم)؛
  • سندرم پیش از قاعدگی (PMS)؛
  • آکنه، هیرسوتیسم (رشد موی بیش‌از‌حد) و آلوپسی (ریزش مو)؛
  • کاهش خطر ابتلا به کیست‌های سینه، کیست‌های تخمدان، بیماری التهابی لگن (PID) و حاملگی در لوله‌های فالوپ (بارداری خارج از رحم).

قرص‌ های ضد بارداری به‌ عنوان روشی برای پیشگیری از سرطان تخمدان و آندومتر (پوشش داخلی رحم) نیز به‌کار می‌روند. قرص‌های ضد بارداری از بیماری‌های مقاربتی پیشگیری نمی‌کنند.

شایع‌ ترین عوارض قرص ضد بارداری

 

عوارض جانبی رایج پس از مصرف قرص‌ های ضد بارداری عبارت‌اند از:
 
لکه‌ بینی بین دو قاعدگی
تهوع
حساس‌ شدن سینه‌ ها
 سردرد
افزایش وزن
تغییرات خُلقی
تأخیر در عادت ماهیانه
کاهش میل جنسی
ترشح واژن و تغییرات بینایی در هنگام استفاده از لنزهای تماسی.

 

۱. لکه‌ بینی بین دو قاعدگی

تقریبا ۵۰ درصد افرادی که قرص ضد بارداری مصرف می‌کنند، بین دوره‌های قاعدگی‌شان دچار خون‌ ریزی واژینال می‌شوند. این خون‌ ریزیِ جزئی که به «لکه‌بینی» نیز معروف است، اغلب در طی ۳ ماه اول از شروع مصرف قرص ضد بارداری اتفاق می‌افتد. معمولا این مسئله در بیش از ۹۰درصد مواقع با مصرف سومین بسته‌ ی قرص برطرف می‌شود.

قرص ضد بارداری تا زمانی که به‌درستی مصرف شود و هیچ‌ یک از دوزهای آن فراموش نشود، در طول لکه‌ بینی نیز همچنان مؤثر است.
افرادی که در حین مصرف قرص‌های فعال به‌مدت ۵ روز یا بیشتر خون‌ ریزی دارند یا ۳ روز یا بیشتر دچار خون‌ریزی شدید می‌شوند، باید برای مشورت به پزشک زنان مراجعه کنند. لکه‌‌بینی بین قاعدگی‌ها ممکن است به‌ علت سازگارشدن رحم با پوشش آندومتر نازک‌ تر یا به‌خاطر عادت‌ کردن بدن به داشتن سطوح متفاوتی از هورمون‌ها اتفاق بیفتد.

۲. تهوع

برخی افراد هنگامی که برای اولین بار قرص ضد بارداری مصرف می‌کنند، حالت تهوع خفیف پیدا می‌کنند، اما این حالت معمولا بعد از مدت کوتاهی برطرف می‌شود. مصرف قرص با غذا یا در هنگام خواب ممکن است به کاهش احتمال تهوع کمک کند.

اگر با مصرف قرص ضد بارداری به تهوع مداوم یا شدید دچار می‌شوید، به پزشک مراجعه کنید.

۳. حساس‌ شدن سینه‌ ها

قرص‌های ضد بارداری ممکن است باعث بزرگ‌شدن یا حساس‌ شدن سینه‌ ها شوند. این عارضه‌ی جانبی معمولا چند هفته پس از شروع قرص برطرف می‌شود، اما اگر متوجه شدید در سینه‌‌تان توده وجود دارد یا درد و حساسیت مداوم یا شدید داشتید، به پزشک مراجعه کنید.

کاهش مصرف نمک و کافئین و همچنین پوشیدن سینه‌ بند حمایت‌کننده (ساپورتیو) می‌تواند میزان حساسیت سینه‌ها را کاهش دهد.

۴. سردرد

complications-of-contraceptive-pills

هورمون‌ های جنسی در بروز سردرد و میگرن نقش دارند. قرص‌هایی با انواع و دوزهای متفاوتی از هورمون ممکن است به سردرد های مختلف منجر شوند. قبلا برخی تحقیقات نشان داده‌اند قرص‌ هایی که حاوی دوز های پایینی از هورمون‌ ها هستند، به‌ احتمال بسیار کمتری باعث بروز سردرد می‌شوند.

سردرد های ناشی از قرص‌های ضد بارداری احتمالا به‌ مرور زمان بهبود می‌یابند، اما اگر در هنگام مصرف این قرص‌ها به سردردهای شدید یا مداوم دچار شدید، به پزشک مراجعه کنید.

۵. افزایش وزن

پژوهش‌ های بالینی هیچ‌ گونه ارتباط واضحی بین استفاده از قرص‌های ضد بارداری و نوسانات وزنی پیدا نکرده‌اند. با این‌حال بسیاری از افرادی که این قرص‌ها را مصرف می‌کنند، از احتباس مایعات خصوصا در نواحی سینه و باسن شکایت می‌کنند.

سلول‌های چربی نیز ممکن است تحت‌ت أثیر استروژن موجود در قرص‌های ضد بارداری قرار بگیرند، هرچند این هورمون باعث می‌شود سلول‌های چربی صرفا بزرگ‌تر شوند و تعداد آنها را افزایش نمی‌دهد.

۶. نوسانات خُلقی

به افرادی که سابقه‌ی افسردگی دارند، توصیه می‌کنیم این مسئله را با پزشک‌شان در میان بگذارند، چون برخی افراد در هنگام مصرف قرص‌های ضد بارداری به افسردگی یا سایر تغییرات عاطفی دچار می‌شوند. اگر در طول استفاده از قرص‌های ضد بارداری به نوسانات خُلقی دچار شُدید، به پزشک مراجعه کنید.

در سال ۲۰۱۵ پژوهشی درباره‌ی ۹۰ زن انجام گرفت که نتیجه‌ی آن در مجله‌ی نقشه‌برداری انسانی منتشر شد. براساس این تحقیق، استفاده از قرص ضد بارداری با اندازه‌ های کمترِ ضخامت قشری در قشر اوربیتوفرنتال جانبی و قشر خلفی سینگولت مرتبط است. این مناطق مغز به پاسخ پاداش و ارزیابی محرک‌های ورودی مربوط می‌شوند. این پژوهشگران می‌گویند برای تأیید ارتباط بین «ضخامت قشری در این نواحی مغز و تغییرات خلقی» و «استفاده از قرص‌های ضد بارداری» به تحقیقات بیشتری نیاز است.

۷. تأخیر در عادت ماهیانه

بعضی اوقات ممکن است علی‌رغم استفاده‌ی درست از قرص‌های ضد بارداری، عادت ماهیانه به‌تأخیر بیفتد. عوامل متعددی می‌توانند بر این مسئله تأثیر بگذارند، از جمله استرس، بیماری، مسافرت و اختلالات هورمونی یا تیروئید. اگر در حین مصرف قرص‌های ضد بارداری، یک دوره‌ی قاعدگی‌تان به‌تأخیر افتاد یا بسیار سبک بود، توصیه می‌کنیم قبل از شروع بسته‌ی بعدیِ قرص، حتما تست بارداری انجام دهید و اگر این روند، بیش از یک دوره ادامه داشت، به پزشک مراجعه کنید.

۸. کاهش میل جنسی

complications-of-contraceptive-pills

هورمون‌های موجود در قرص‌های ضد بارداری ممکن است بر میل جنسی برخی افراد تأثیر بگذارند. بااین‌حال بسیاری از عوامل دیگر نیز در این امر دخیل‌اند. اگر کاهش میل جنسی شما ادامه‌دار و آزاردهنده است، حتما دراین‌مورد با پزشک‌تان صحبت کنید. بااین‌حال قرص‌های ضد بارداری در برخی موارد باعث افزایش میل جنسی می‌شوند. این افزایش میل جنسی ممکن است به‌علت کاهش علائم دردناک مانند درد شکم در قاعدگی، سندرم پیش از قاعدگی، آندومتریوز و فیبروئیدهای رحم باشد.

۹. ترشحات واژن

برخی افراد در هنگام مصرف قرص ضد بارداری، تغییراتی در ترشحات واژن مشاهده می‌کنند. این مسئله ممکن است نمودهای متفاوتی داشته باشد: از افزایش یا کاهش میزان رطوبت واژن تا تغییر در نوع ترشحات و سایر تغییراتی که ممکن است بر رابطه‌ی جنسی اثر بگذارند. در صورت کاهش رطوبت واژن، استفاده از روان‌کننده‌های واژینال به داشتن رابطه‌ی جنسی راحت‌تر کمک می‌کند.

معمولا تغییرات در ترشحات واژینال خطرناک نیستند، بااینحال اگر درمورد چنین تغییراتی نگرانید یا می‌ترسید دچار عفونت شده باشید، به پزشک مراجعه کنید.

۱۰. تغییرات بینایی در هنگام استفاده از لنزهای تماسی

تغییرات هورمونیِ ناشی از قرص ضد بارداری ممکن است به احتباس مایع منجر شود. این موضوع نیز ممکن است به‌نوبه‌ی‌خود باعث تورم یا تغییر شکل قرنیه شود. هنگامی که چنین تغییری در قرنیه اتفاق می‌افتد، ممکن است لنزهای تماسی، دیگر به‌خوبی روی چشم قرارنگیرند. افرادی که از لنزهای تماسی استفاده می‌کنند، در صورت مشاهده‌ی هرگونه تغییر در بینایی یا در پذیرش لنز در طول استفاده از قرص ضد بارداری، باید به چشم‌ پزشک مراجعه کنند.

اگر در حین مصرف قرص ضد بارداری به هریک از علائم زیر را برخوردید، با پزشک‌تان تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید، چون ممکن است نشان‌دهنده‌ی وضعیتی خطرناک باشند.

عوارض جانبی زیر هنگام مصرف قرص ضد بارداری باید مورد بررسی قرار بگیرند:
  • معده درد یا شکم‌درد؛
  • درد قفسه‌ی سینه (همچنین تنگی نفس)؛
  • سردردهای شدید؛
  • مشکلات چشم، مانند تاری دید یا ازدست‌دادن بینایی؛
  • تورم یا درد در پاها و ران‌ها و همچنین قرمزی، تورم یا درد در ساق پا.

قرص‌های ضد بارداری همچنین با علائمی همچون افزایش فشار خون، تومورهای خوش‌خیم کبدی و افزایش جزئی در خطر ابتلا به سرطان دهانه‌ی رحم نیز مرتبط‌اند.

خطرات و اقدامات احتیاطی در هنگام مصرف قرص ضد بارداری

قرص‌ های ترکیبی، خطر عوارض قلبی‌-عروقی را اندکی افزایش می‌دهند.

عوارضی مانند:
حمله‌ی قلبی
سکته‌ی مغزی
و لخته‌های خون که ممکن است باعث مرگ شوند.
لخته‌های خون نادرند، اما اگر سابقه‌ی لخته‌ی خون، حمله‌ی قلبی یا سکته‌ی مغزی دارید، توصیه می‌کنیم از قرص‌های ترکیبی استفاده نکنید و درمورد استفاده از روش جایگزین برای پیشگیری از بارداری با پزشک‌تان صحبت کنید. همچنین توجه داشته باشید که بارداری ناخواسته نیز عوارض جانبی خاص خودش را دارد.
سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) درمورد مصرف قرص‌های ترکیبی در زنان سیگاریِ بالای ۳۵ سال هشدار می‌دهد. سایر عواملی که خطر لخته‌شدن خون را افزایش می‌دهند، عبارت‌اند از چاقی یا سابقه‌ی خانوادگی بیماری‌های قلبی. اگر سابقه‌ی بیماری قلبی یا کبدی، سرطان رحم یا سرطان سینه، فشار خون کنترل‌نشده یا میگرن با اورا (اختلال حسی‌بینایی) دارید، توصیه می‌کنیم از قرص‌های هورمونی ضد بارداری استفاده نکنید.
 
ممکن است قرص‌های ترکیبی از نوع پروژسترون مصنوعی که «دروسپیرنون» نامیده می‌شوند، خطرات بیشتری در ارتباط با لخته‌شدن خون ایجاد کنند، ازجمله ترومبوز ورید عمقی و آمبولیس ریوی. برای مشورت درمورد مناسب‌ترین روش پیشگیری از بارداری حتما به پزشک مراجعه کنید.

روش‌ های جایگزین پیشگیری از بارداری

روش‌ های بسیارِ دیگری برای جلوگیری از بارداری وجود دارند که پزشک‌تان می‌تواند به شما توصیه کند، به‌ خصوص اگر عوارض جانبی قرص ضد بارداری برای شما شدید باشند. موارد زیر فقط برخی از جایگزین‌های قرص ضد بارداری هستند.

انواع کاندوم

کاندوم از جمله وسایل پیشگیری از بارداری است که مانند سد، مانع تماس اسپرم با سلول‌های تخمک می‌شود. کاندوم‌ های مردانه پوشش‌هایی هستند که روی آلت تناسلی مردان قرار می‌گیرند، در حالی‌ که کاندوم‌ های زنانه، کیسه‌ های کوچکی هستند که در هر دو سرشان حلقه دارند و داخل واژن قرار می‌گیرند.

کاندوم‌ ها اغلب از جنس لاتکس هستند که ممکن است در برخی افراد باعث بروز آلرژی شود. بعضی کاندوم‌ ها نیز از پُلی‌اورتان یا روده‌ی گوسفند ساخته می‌شوند.

دیافراگم

دیافراگم، یک کاپ (کلاهک) کم‌ عمق، گنبدی‌ شکل و لبه‌دار است که در وا‌ژن قرار می‌گیرد و دهانه‌ ی رحم را مسدود می‌کند. دیافراگم را باید به‌ همراه اسپرمیسید (اسپرم‌کُش) استفاده کرد. اسپرم‌ کُش‌ها موادی شیمیایی هستند که جلوِ حرکت اسپرم‌ ها را می‌گیرند و باعث می‌شوند آن ها نتوانند با سلول‌های تخمک تماس پیدا کنند.

افرادی که از دیافراگم استفاده می‌کنند، ممکن است به عفونت ادراری یا سوزش واژن دچار شوند. عارضه‌ی جانبی دوم ممکن است مربوط باشد به ماده‌ای که دیافراگم از آن ساخته می‌شود یا اسپرم‌کُشی که در کنار آن استفاده می شود.

نُوارینگ (حلقه‌ی واژنی)

complications-of-contraceptive-pills

حلقه‌‌ای پلاستیکی است که داخل واژن قرار می‌گیرد و هورمون‌ هایی برای سرکوب تخمک‌ گذاری آزاد می‌کند. عوارض جانبی حلقه‌ی واژنال ممکن است مشابه قرص‌های ضد بارداری باشد.

از جمله:
لکه‌ بینی بین دو قاعدگی
سردرد
و کاهش میل جنسی.

تزریق‌ های ضد بارداری

آمپول‌ هایی مانند دپوپروورا ممکن است تخمک‌ گذاری را سرکوب و مخاط دهانه‌ ی رحم را غلیظ کنند و از این طریق، امکان رسیدن اسپرم به سلول‌های تخمک را کاهش دهند. ممکن است عوارض جانبی این تزریق‌ ها مانند قرص‌های ضد بارداری باشند.

علاوه‌ بر این، دپوپروورا ممکن است باعث کاهش تراکم مواد معدنی استخوان شود و خطر ابتلا به پوکی استخوان و شکستگی استخوان را در سال‌ های بعد افزایش دهد.

ایمپلنت‌ های ضد بارداری

میله‌ ی پلاستیکی کوچکی است که زیر پوست بازو کاشته می‌شود و هورمونی برای غلیظ‌ شدن مخاط دهانه‌ ی رحم، نازک‌ شدن پوشش آندومتر و سرکوب تخمک‌ گذاری آزاد می‌کند.

عوارض جانبی این کاشت‌ ها نیز ممکن است مشابه قرص‌های ضد بارداری باشند. علاوه‌ بر این، کاشت‌ های ضد بارداری ممکن است باعث ایجاد درد شکم و پشت شوند یا خطر کیست‌ های غیرسرطانی تخمدان را افزایش دهند.

دستگاه‌‌ های داخل رحمی (IUD)

دستگاه کوچکی است که از پلاستیک و مس ساخته شده است و داخل رحم قرار می‌گیرد.

آی‌ یو‌ دی‌ ها دو نوع دارند:
هورمونی و غیرهورمونی.
آی‌ یو‌ دی‌ های هورمونی، مخاط دهانه‌ی رحم را غلیظ و تخمک‌گذاری را سرکوب می‌کنند، در حالی‌که انواع غیرهورمونی موجب شکل‌ گیری پاسخ یا واکنشی التهابی در رحم می‌شوند که برای اسپرم‌ ها سمی است. آی‌ یو دی‌ ها ممکن است باعث لکه‌ بینی شوند و عادت ماهیانه‌ را نامنظم کنند.
برخی از آی‌ یو‌ دی‌ ها نیز ممکن است به پریود های سنگین‌ تر با گرفتگی عضلات شدید تر منجر شوند.

پاسخ ترک

Please enter your comment!
Please enter your name here