مسلما دوران بارداری برای هر خانمی جزو هیجان انگیزترین زمان های زندگی اش است. هیچ چیز نمی تواند این احساس زیبا را کم کند، اما برخی ناراحتی ها حتی در این دوران هم آزاردهنده هستند.
یبوست با سه نشانهی کلی یعنی حرکات نامناسب روده، درد در ناحیهی شکم و دفع سخت مدفوع همراه است. بسیاری از خانمها در زمان بارداری علائم یبوست را تجربه میکنند. تغییرات هورمونی، فشار رحم و کاهش میزان آهن قبل از زایمان میتواند از عوامل اصلی یبوست در بارداری باشد.
یکی از این مشکلات جسمی، یبوست و گاهی به دنبال آن هموروئید (بواسیر) است.
دلایل زیادی باعث بروز این بیماری در خانم باردار می شود که در متن زیر به برخی از آنها اشاره کرده ایم.
کم آبی
اگر از حالت تهوع در ماه های اولیه بارداری رنج می برید، باید مقدار تعیین شده ای غذا و نوشیدنی برای حرکت روده هایتان بخورید.
اگر باز هم حالت تهوع ادامه داشت، احتمالا به دلیل عملکرد غلط روده ها و دفع سخت مدفوع یا همان دچارشدن به یبوست است که به دلیل کم آبی بدن، باعث ادامه دار شدن حالت تهوع می شود.
هورمون ها
تغییرات هورمونی در دوران بارداری، به خصوص در ماه های آخر، شل شدن برخی ماهیچه ها مانند ماهیچه ها یا عضله هایی که باعث فشارآوردن به غذاها به سمت دستگاه گوارش می شود، را در پی دارد.
این کار باعث انتقال سریع غذاها به سمت روده می شود و در نتیجه خانم باردار این مشکل را پیدا می کند.
قرص آهن
مکمل آهن یکی دیگر از مواردی است که باعث ایجاد یبوست در دوران بارداری می شود.
مکمل آهن گاهی در روند هضم غذا مشکل ایجاد می کند.
بخشی از این آهن از جریان خون خارج می شود و برخی هم به سمت روده ها می رود و در ترکیب با سایر مواد، باعث حالت سفتی در شکم می شود.
چرا زنان باردار دچار یبوست میشوند؟
افزایش هورمون پروژسترون در دوران بارداری سبب شل شدن عضلات بدن و بهویژه عضلات روده میشود. حرکت کُند روده سبب میشود تا فرایند هضم آهسته صورت بگیرد؛ این اتفاق میتواند سبب یبوست شود.
براساس پژوهشی که در یکی از مجلات اسکاندیناوی منتشر شده است، یبوست در بارداری بسیار متداول است و تقریبا سهچهارم زنان باردار، یبوست یا سایر مسائل مربوط به روده را تجربه میکنند.
برای کاهش یبوست، روشها و مجموعهی کاملی از داروها وجود دارند، اما بارداری سبب محدود شدن راهحلها خواهد شد.
برای رفع یبوست در بارداری روشهای زیر را دنبال کنید
۱. رژیم پُرفیبر
رژیم غذایی پُرفیبر به درمان یبوست در بارداری کمک میکند. همچنین فیبر، آنتی اکسیدان ها و ویتامین های مورد نیاز زنان باردار را تأمین میکند. زنان باردار باید روزانه ۲۵ تا ۳۰ گرم فیبر مصرف کنند تا سلامتی آنها حفظ شود.
برای تأمین این میزان فیبر، میتوانید با مقداری تمشک، سیب، موز، انجیر و توتفرنگی، سالاد میوهی تازه درست کنید یا مقداری ذرت شیرین، کلم بروکلی و هویج را کباب کنید و یک غذای لذیذ برای خود تهیه کنید.
۲. تأمین رطوبت بدن
تأمین رطوبت بدن در دوران بارداری بسیار مهم است و تقریبا در زمان بارداری باید دوبرابر آب دریافت کنید. زنان باردار باید روزانه ۱۲ لیوان آب بنوشند. این کار کمک میکند تا روده نرم بماند و غذا بهراحتی درون دستگاه گوارش حرکت کند.
۳. وعدههای غذایی کوچک
سعی کنید وعدههای غذایی روزانه خود را به ۵ یا ۶ وعدهی کوچک در طول روز تقسیم کنید. این کار به کاهش یبوست کمک میکند و سبب میشود تا معده بدون کارِ زیاد، بتواند غذا را هضم کند و غذا بهراحتی از روده و کلون عبور کند. وعدههای غذایی پُرحجم معده را پُر میکند و دستگاه گوارش بهسختی میتواند روند هضم غذای مصرفی را انجام دهد.
۴. ورزش کردن
فواید ورزش را دستکم نگیرید. انجام حرکات منظم ورزشی میتواند به کاهش یبوست کمک کند. ورزش، رودهی شما را تحریک میکند. زنان باردار باید هفتهای سه بار و هر بار بهمدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه ورزش کنند.
گزینههای ورزشی نامحدود است. بهعنوان مثال میتوانید در مسیرهای موردعلاقهی خود پیاده روی کنید، شنا کردن را در برنامه خود بگنجانید یا در یک بعدازظهرِ آرام حرکات یوگا مخصوص بارداری را انجام دهید.
دربارهی اینکه چه ورزشی برای شما و فرزندتان مناسب است، با پزشک خود مشورت کنید.
۵. مُسهِل (نرمکنندهی مدفوع)
درصورتیکه روشهای طبیعی مؤثر نباشد، در بعضی مواقع پزشک برای کمک به رفع یبوست در خانمهای باردار، برای مدت زمان کوتاهی مسهل (نرمکننده) مدفوع مانند کولاک (Colace) تجویز میکند (مصرف طولانیمدت این داروها میتواند سبب کمبود آب و تغییر تعادل الکترولیت بدن شود).
نرمکنندهی مدفوع به نرم شدن روده کمک میکند، بنابراین دفع راحتتر میشود. مصرف این مواد بهخصوص در خانمهایی که بهدلیل مصرف مکمل های غذایی آهن دچار یبوست میشوند، بسیار مفید است؛ معمولا پزشک این مُسهِلها را به همراه قرص آهن تجویز میکند.
نرمکنندهی مدفوع نوعی دارو است. بنابراین بهتر است قبل از مصرف، حتما با پزشک خود مشورت کنید.
چه باید کرد؟
پزشکان برای حل مشکل یبوست در این دوران توصیه می کنند که بیشتر آب بنوشید چون به حرکت روده ها کمک می کند.
اگر در دوران بارداری دچار یبوست شدید، سعی کنید پوست میوه را جدا نکنید، چون پوست میوه ها سرشار از فیبر هستند و در نتیجه به افزایش سرعت حرکت غذاها به سمت روده و اجابت مزاج شما کمک می کنند. البته میوه را کاملا با آب و کمی مایع ظرفشویی بشویید.
همورویید چیست؟
همورویید که در زبان عامیانه به آن بواسیر می گویند، ایجاد رگ های واریسی در ناحیه مقعد است که عمدتا به دلیل یبوست ایجاد می شود.
این رگ ها ابتدا متورم و قرمز می شوند و دفع مدفوع را بسیار سخت می کنند.
هموروئید دو نوع داخلی و خارجی دارد. نوع داخلی آن داخل مقعد ایجاد می شود که بیشتر بدون درد و همراه با کمی خونریزی است.
نوع خارجی آن هم به صورت یک توده سخت و با خونریزی بیشتر زیر پوست است.
از نشانه های همورویید می توان به درد هنگام دفع، دردهای متناوب در ناحیه مقعد، خونریزی (خون روشن) هنگام دفع مدفوع و خارش در ناحیه مقعد اشاره کرد.
این بیماری یک دفعه ظاهر نمی شود و به مرور زمان شکل می گیرد و عود می کند.
علت ابتلای خانم باردار به این عارضه، افزایش حجم خون و فشار در ناحیه مقعد است.
محققان می گویند ژنتیک نیز در پیدایش این عارضه بی تاثیر نیست.
نشستن به مدت طولانی روی یک سطح سفت هم می تواند این عارضه را شدت دهد.
درمان همورویید چیست؟
اگر در دوران بارداری دچار مشکل همورویید شدید، به کمک توصیه های زیر می توانید مشکل تان را به حداقل برسانید:
۱- پماد آنتی همورویید در مراحل ابتدایی خیلی خوب جواب می دهد، اما در مراحل پیشرفته همورویید، باید از درمان های تزریقی و در آخرین مرحله این بیماری نیز باید از درمان جراحی استفاده کرد.
۲- اگر همورویید شما داخلی است، سعی کنید بعد از اجابت مزاج برای خشک کردن بدن خود از دستمال های بسیار نرم و مرطوب استفاده کنید.
۳- برای اینکه نشستن تان روی صندلی دچار مشکل نشود، از حلقه های پلاستیکی که برای این کار درست شده استفاده کنید. این حلقه های لاستیکی را می توانید از داروخانه و یا از مراکز فروش لوازم پزشکی تهیه کنید.
۴- اسطوخودوس و رزماری دو گیاهی هستند که متخصصان طب سنتی مصرفشان را برای رفع همورویید و کم کردن درد ناشی از آن توصیه می کنند. از پزشکتان در این مورد سئوال کنید.
