تأثیر رایحه‌ درمانی بر تسریع روند زایمان

پژوهش‌ ها نشان می‌دهند حدود ۷۰ درصد مادران به دلیل ترس از درد زایمان متقاضی زایمان سزارین می‌شوند. معمولا در حین زایمان، ترس و اضطراب شدید مادر از درد، باعث انقباض عضلات می‌شود. انقباض شدید عضلانی منجر به نرسیدن اکسیژن کافی به عضلات از جمله عضلات رحمی شده و باعث ایجاد تداخل با انقباضات رحمی و اختلال در روند مطلوب زایمان می‌شود.

این موارد باعث کاهش فعالیت انقباض رحم و در نتیجه افزایش مدت زایمان و افزایش احتمال زایمان با کمک وسایل و همچنین زایمان سزارین می‌شود. معمولا در حین زایمان، ترس و اضطراب شدید مادر از درد، باعث انقباض عضلات می‌شود. انقباض شدید عضلانی منجر به نرسیدن اکسیژن کافی به عضلات از جمله عضلات رحمی شده و باعث ایجاد تداخل با انقباضات رحمی و اختلال در روند مطلوب زایمان می‌شود.

برای کاهش اضطراب زایمان روش‌ های مختلفی وجود دارد که به دو دسته کلی روش‌ های دارویی و غیر دارویی تقسیم می‌شوند.

روش‌ های دارویی با عوارضی مثل:

تهوع و استفراغ

دیسترس تنفسی

حساسیت و خون‌ ریزی معده و روده

اختلال روانی و اعتیاد همراه هستند.

ولی روش‌ های غیر دارویی یا درمان مکمل ساده و ارزان بوده و عوارض جانبی و خطرات کمتری دارند.

رایحه‌ درمانی یکی از روش‌ های درمانی مکمل یا جایگزین است که گمان می‌رود در:

تسکین درد

کاهش نگرانی و اضطراب

بی‌خوابی

افسردگی

خستگی و آسم مؤثر باشد.

لذا به‌ منظور بررسی این روش در کاهش اضطراب زایمان طبیعی، محققین دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در مطالعه‌ ای علمی پژوهشی، از رایحه گیاه دارویی مریم‌ گلی استفاده کرده‌اند.

در این پژوهش که از نوع کارآزمایی بالینی بوده، ۱۶۰ زن باردار ۳۸ تا ۴۲ ساله که جهت زایمان طبیعی به مرکز آموزشی و درمانی معتضدی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه مراجعه کرده بودند، شرکت داشته‌اند.

برای انجام آزمایش، افراد فوق به‌ طور تصادفی در دو گروه قرار گرفتند و میزان اضطراب آنان با استفاده از پرسشنامه استاندارد سنجیده شد. سپس در گروه «آزمایش» بلافاصله بعد از شروع فاز فعال زایمان، سه قطره از اسانس مریم‌ گلی به گاز استریل آغشته شده و به یقه لباس آن‌ ها متصل و هر نیم ساعت نیز تجویز آن تکرار شد.

اما در گروه «شاهد» صرفاً از دارونما به روشی مشابه استفاده شد. پس‌ از این مداخلات نیز، مجددا اضطراب زنان فوق مورد سنجش واقع شد.

نتایج آزمایش نشان داد که قبل از مداخله و استفاده از رایحه مریم‌ گلی، میزان اضطراب در هر دو گروه مشابه بوده، اما پس از رایحه‌ درمانی، میزان اضطراب در زنان گروه آزمایش نسبت به گروه دیگر کاهش معنادار و قابل‌ توجهی یافته است.

همچنین میانگین تعداد و طول مدت انقباضات در گروه آزمایش نسبت به گروه شاهد کمتر بوده که نشان‌ دهنده تأثیر رایحه‌ درمانی بر تسریع روند لیبر و زایمان است.حین این مطالعه، محققین تمامی زنان مورد آزمایش را از نظر بروز احتمالی عوارض جانبی رایحه مریم‌ گلی بررسی کردند که نشان داد هیچ عارضه جدی وجود نداشته است. به‌ علاوه آثار سوئی بر نوزاد نیز مشاهده نگردید.

بنا بر نتایج به‌ دست‌ آمده که در فصل‌ نامه «حیات» وابسته به دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران منتشر شده است، محققین می‌گویند: «مطالعه فوق نشان داد که رایحه‌ درمانی با مریم‌ گلی در کاهش اضطراب و طول مدت زایمان مؤثر است و با توجه به این‌ که اکثر زنان استفاده از طب مکمل را ترجیح می‌دهند، پیشنهاد می‌شود، رایحه مریم‌ گلی به‌عنوان یک وسیله کمکی، غیر تهاجمی و غیر دارویی در کاهش اضطراب و تسریع روند لیبر و زایمان مورد استفاده قرار گیرد«.