با چند علامت معمول عفونت کلیه آشنا شوید
هرکسی ممکن است به عفونت کلیه مبتلا شود با این حال، زنان به دلیل کوتاه تر بودن مجرای ادرار و در نتیجه کوتاه تر بودن راه باکتری ها برای رسیدن به مثانه، بیشتر از مردان به این مشکل دچار میشوند. در ادامه با همراه باشید و این مطلب را از دست ندهید.
نشانهها و علائم عفونت کلیه چیست؟
علائم و نشانههای احتمالی عفونت کلیه عبارتاند از:
- تب و لرز؛
- درد های پشت، پهلو یا بالای کشالهی ران؛
- درد های شکمی؛
- تکرر ادرار؛
- نیاز فوری به دفع ادرار؛
- احساس سوزش در زمان دفع ادرار؛
- حالت تهوع و استفراغ؛
- وجود چرک و خون در ادرار (خونادراری)؛
- ادرار کدر یا بدبو.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر علائم و نشانه های بیماری به مرور تشدید شدند، به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر درمان عفونت دستگاه ادراری موجب بهبود علائم و نشانه هایتان نشد، به پزشک مراجعه کنید.
علل عفونت کلیه
- باکتری های وارد شده به دستگاه ادراری میتوانند در داخل لولهای که ادرار را به خارج از بدن دفع میکند (میزراه)، تکثیر و به کلیه منتقل شوند؛ این شایع ترین علت بروز عفونت کلیه است.
- باکتری های حاصل از عفونت در نقاط دیگر بدن میتوانند از طریق گردش خون به کلیه منتقل شوند و باعث بروز عفونت کلیه شوند. با این که این امر معمول نیست، ولی احتمال وقوع آن وجود دارد. به عنوان مثال ممکن است مفصل یا دریچهی قلب مصنوعی عفونت کند و در نهایت موجب بروز عفونت کلیه شود.
- همچنین عفونت کلیه میتواند پس از جراحی کلیه بروز کند، ولی احتمال آن کم است.
عوامل خطرزا
عواملی که میتوانند احتمال عفونت کلیه را افزایش دهند، عبارت اند از:
-جنسیت زن
میزراه در زنان کوتاهتر از مردان است. این امر موجب انتقال راحتتر باکتری ها از خارج از بدن به مثانه میشود. علاوه بر این نزدیکی میزراه به واژن و مقعد فرصت بهتری برای باکتریها فراهم میکند تا وارد مثانه شوند. عفونت مثانه میتواند موجب سرایت عفونت به کلیه شود. همچنین زنان باردار بیشتر از دیگران درمعرض عفونت کلیه قرار دارند.
-انسداد در دستگاه ادراری
این امر ناشی از عواملی است که با کاهش جریان ادرار توانایی مثانه را در دفع آن کاهش میدهند. وجود سنگ کلیه، چیز های غیر طبیعی در ساختمان دستگاه ادراری و یا بزرگ شدن غدهی پروستات در مردان از علل بروز این پدیده هستند.
-تضعیف دستگاه ایمنی
عفونت کلیه میتواند در اثر تضعیف دستگاه ایمنی بروز کند. بیماریهایی مانند دیابت و ایدز دستگاه ایمنی را تضعیف میکنند. همچنین برخی دارو هایی که برای جلوگیری از پس زدن عضو پیوندی مصرف میشوند نیز دستگاه ایمنی را تضعیف میکنند.
-آسیب به اعصاب نزدیک مثانه
آسیب عصبی یا نخاعی میتواند موجب شود عفونت های مثانه را احساس نکنید و سپس عفونت به کلیهتان گسترش یابد.
-استفاده از سوند ادراری
سوند های ادراری لوله هایی هستند که ادرار را از مثانه تخلیه میکنند. ممکن است در طول برخی عمل های جراحی یا پس از آن یا حتی برای تشخیص برخی مشکلات از سوند ادراری استفاده شود. همچنین افرادی که مجبورند استراحت مطلق داشته باشند، باید برای مدت نسبتا طولانی از سوند ادراری استفاده کنند.
-بیماری هایی که موجب جهت نادرست در دفع ادرار میشوند
در بیماری ریفلاکس ادراری مقدار اندکی ادرار از مثانه به سمت میزنای (لولهی باریکی که ادرار را از کلیهها به مثانه میبرد) و کلیهها میرود. مبتلایان به این بیماری بیش از دیگران در معرض ابتلا به عفونت کلیه در کودکی و بزرگسالی قرار دارند.
عوارض عفونت کلیه
درصورت درمان نشدن، عفونت کلیه میتواند موجب بروز عوارض جدی در فرد شود.
این عوارض عبارتاند از:
- زخم کلیه: این امر میتواند موجب بروز بیماری های مزمن کلیوی، پرفشاری خون و نارسایی کلیه شود.
- سپتیسمی (گندخونی): کلیه با جداسازی ضایعات از خون، آن را تصفیه و تمیز میکند. عفونت کلیه میتواند موجب پخش باکتریها در گردش خون شود.
- عوارض مربوط به بارداری: احتمال تولد نوزادن کم وزن در زنانی که در دوران بارداری به عفونت کلیه مبتلا میشوند، بیشتر از دیگران است.
پیشگیری از عفونت کلیه
برخی اقدامات با کاهش خطر عفونت دستگاه ادراری، خطر عفونت کلیه را نیز کاهش میدهند. این اقدامات در زنان اهمیت بیشتری دارد.
اقداماتی که خطر عفونت دستگاه ادراری را کاهش میدهند، عبارتاند از:
- نوشیدن مایعات، مخصوصا آب؛ مایعات با افزایش ادرار به دفع باکتریها از بدن کمک میکنند.
- به محض نیاز به دفع ادرار، این کار را انجام دهید. زمانی که احساس میکنید باید ادرار کنید، آن را به تأخیر نیندازید.
- بعد از مقاربت، مثانه را خالی کنید. دفع ادرار بلافاصله پس از مقاربت کمک میکند تا باکتری ها را از میزراه بزدایید و در نتیجه خطر بروز عفونت کلیه را کاهش دهید.
- تمیز کردن دقیق پس از ادرار و مدفوع. تمیز کردن دقیق خودتان پس از ادرار و مدفوع کمک میکند تا از انتقال باکتریها به میزراه جلوگیری کنید.
- از برخی وسایل زنانه در ناحیهی تناسلی استفاده نکنید. استفاده از محصولاتی مانند اسپری ضد عرق یا دوش واژینال میتواند خطر بروز عفونت کلیه را افزایش دهد.
تشخیص عفونت کلیه
برای تأیید عفونت کلیه معمولا از فرد نمونهی ادرار گرفته میشود تا وجود باکتری، خون یا چرک در ادرار بررسی شود. همچنین ممکن است از فرد نمونهی خون گرفته شود تا وجود باکتری یا سایر ارگانیسمها در خون در آزمایشگاه، آزمایش شود.
درمان عفونت کلیه
آنتی بیوتیکها
آنتیبیوتیکها اولین خط مبارزه با عفونت های کلیه هستند. نوع و مدت زمان استفاده از آنتیبیوتیکها به وضعیت سلامت و باکتری های یافت شده در نمونهی ادرارتان بستگی دارد. ممکن است مجبور شوید برای یک هفته یا بیشتر از آنتیبیوتیکها استفاده کنید. باید آنتیبیوتیک را طبق دستورالعمل پزشک و تا پایان دوره مصرف کنید؛ حتی اگر پس از مدتی احساس کردید حالتان بهتر است.
ممکن است پزشک چندین بار از شما آزمایش ادرار بگیرد تا از درمان عفونت اطمینان حاصل کند. اگر پس از دورهی درمان باز هم نشانهای از عفونت وجود داشت، شما به یک دورهی درمان دیگر با آنتیبیوتیکها نیاز خواهید داشت.
بستری شدن برای عفونت های شدید کلیه
اگر عفونت کلیهتان شدید باشد، ممکن است پزشک از شما بخواهد تا در بیمارستان بستری و درمان شوید. روند درمان شامل مصرف آنتیبیوتیکها و مایعات بوده که به روش داخل وریدی به رگی در بازو تزریق میشود. مدت زمان بستری شدن در بیمارستان به شدت عفونت بستگی دارد.
درمان عفونت های کلیهی عود کننده
برخی مواقع ممکن است در اثر برخی مشکلات مانند اختلال در ساختمان دستگاه ادراری عفونت کلیهتان دوباره عود کند. در این مواقع باید به نفرولوژیست (فوق تخصص کلیه و مجاری ادراری) یا اورولوژیست (جراح کلیه و مجاری ادراری) برای ارزیابی مراجعه کنید. شاید در این مواقع برای ترمیم مشکلات ساختمانی کلیه مجبور به انجام عمل جراحی شوید.
سبک زندگی و درمان های خانگی
برای کاهش ناراحتی در زمان بهبود عفونت کلیه ممکن است به موارد زیر نیاز داشته باشید:
- استفاده از گرما: میتوانید برای کاهش درد بر روی شکم، پهلو یا پشتتان پد حرارتی قرار دهید.
- استفاده از داروهای مُسکن: برای درمان تب و احساس ناخوشی میتوانید از مُسکنها (به غیر از آسپرین) استفاده کنید. در این مواقع استامینوفن و ایبوبروفن گزینه های خوبی محسوب میشوند.
- تأمین آب بدن: مصرف کافی مایعات به دفع باکتریها از دستگاه ادراری کمک میکند. تا زمانی که عفونتتان بهبود پیدا نکرده، از مصرف قهوه و نوشیدنیهای الکلی خودداری کنید. این نوشیدنیها میتوانند نیاز به ادرار کردن را در فرد تشدید کنند.
آمادگی برای ملاقات با پزشک
معمولا در این مواقع فرد ابتدا به پزشک عمومی مراجعه میکند. اگر پزشک تشخیص دهد که عفونت به کلیه سرایت کرده، برای درمان بیماری شما را نزد اورولوژیست خواهد فرستاد.
کارهایی که باید انجام دهید
زمانی که میخواهید به پزشک مراجعه کنید، دربارهی محدودیت های احتمالی مانند محدودیت در رژیم غذایی سؤال کنید.
همچنین برای آمادگی، فهرست زیر را قبل از مراجعه به پزشک آماده کنید:
- علائم و نشانهها: در این فهرست، همهی نشانهها و زمان شروعشان را یادداشت کنید؛ حتی نشانه هایی که فکر میکنید به مشکلتان ارتباطی ندارند.
- اطلاعات شخصی مهم: در این فهرست، تغییرات جدید سبک زندگی مانند داشتن شریک جنسی جدید یا سابقهی عفونت های مجاری ادراری و عفونت کلیه را یادداشت کنید.
- تمام داروها، ویتامینها و مکمل های غذایی مصرفیتان را با مقدار آن ها یادداشت کنید.
- اگر سؤالی دیگری از پزشک دارید، یادداشت کنید.
برای ملاقات با پزشک یک نفر از افراد خانواده یا دوستانتان را با خود ببرید تا اگر حرف های پزشک را فراموش کردید، به شما یادآوری کند.
برای عفونت کلیه میتوانید سؤالات زیر را از پزشک بپرسید:
- دلیل احتمالی عفونت کلیهام چیست؟
- چه آزمایشاتی باید انجام بدهم؟
- چه درمان هایی را توصیه میکنید؟
- عوارض جانبی درمان ها چیست؟
- آیا نیاز است در بیمارستان بستری بشوم؟
- چگونه میتوانم از عفونت های کلیه در آینده پیشگیری کنم؟
- من بیماری های دیگری دارم. چگونه میتوانم آن ها را همزمان با عفونت کلیه مدیریت کنم؟
- آیا بروشور، جزوه یا وبسایتی برای دریافت اطلاعات بیشتر وجود دارد؟
- اگر سؤال دیگری نیز برایتان وجود دارد، در پرسیدن آن ها شک نکنید.
