تست پاپ اسمیر یا آزمایش اسمیر یکی از آزمایش هایی است که برای تشخیص سرطان دهانه رحم یا سرطان گردن رحم و عواملی که منجر به این سرطان می گردد، استفاده می شود. این آزمایش با نمونه برداری (بیوپسی) و آزمایش سلول شناسی از گردن رحم دستگاه تولید مثل زنان انجام می گیرد. پزشکان توصیه می کنند، زنان پس از اولین آمیزش جنسی، تست پاپ اسمیر را به صورت منظم سالی یک بار تا سن ۶۰-۵۵ سالگی انجام دهند و از سن ۶۰ سال به بعد، در صورت منفی بودن نتایج تست های پیشین دیگر نیازی به غربالگری نیست.
روش های انجام تست پاپ اسمیر
انجام این تست غالبا راحت و بدون درد و بدون بیهوشی در مطب صورت می گیرد. در این بررسی ها تغییرات قبل از بدخیمی، علائم عفونت با ویروس پاپیلوما و تغییرات بدخیمی واضح و پیش رفته دهانه رحم دیده می شود.
روش جدید: در این آزمایش، پزشک توسط برس سرویکس (Cervical brush) و یا توسط اسپکولوم (Speculum) دهانه دستگاه تناسلی را باز کرده و با اسپاچولا (Spatula) نمونه ها را از رحم و گردن رحم برمی دارد. نمونه ها برای تشخیص سلول های ناهنجار به آزمایشگاه فرستاده شده و با میکروسکوپ بررسی می شوند.
آسیب شناس (پزشکی که در تفسیر تست های آزمایشگاهی و در ارزیابی سلول ها، بافت ها و اندام ها از نظر تشخیص سرطان تخصص دارد) نمونه را زیر میکروسکوپ معاینه می کند. آسیب شناس می تواند سلول های غیرطبیعی را که امکان دارد سلول های پیش سرطانی یا سرطانی باشند، شناسایی کند. این روش علاوه بر تشخیص سلول های سرطانی مرتبط با HPV (ویروس پاپیلومای انسانی)، عفونت های رحم را نیز نشان می دهد.
روش قدیم: در این روش از انجام تست پاپ اسمیر، سلول های برداشته شده از مجاری واژن و دهانه رحم توسط وسایل نمونه برداری (یک اسلاید شیشه ای) به آزمایشگاه انتقال داده می شود. عیب این روش آن است که حدود ۸۰ درصد سلول ها بر روی وسایل نمونه برداری باقی مانده و دور ریخته می شوند. مزیت این روش کم هزینه تر بودن آن است. تا اواسط دهه ۹۰ میلادی تنها از این روش استفاده می شد.
روش تین پرپ (Thin prep pap smear): در این روش تمام سلول های برداشت شده، آغشته به یک محلول نگهدارنده معروف به تین پرپ (Thin prep pap smear) به آزمایشگاه منتقل می شود. هنگام انتقال سلول ها از محلول به اسلاید شیشه ای، مواد غیر تشخیصی مانند سلول های خون، سلول های التهابی و موکوس حذف می شوند و آزمایشگر تنها سلول های دهانه رحم را منتقل می کند.
همچنین سلول های دهانه رحم به صورت تک لایه به اسلاید منتقل می شوند؛ بنابراین هم پوشانی سلول های پوششی که در روش قدیمی وجود داشت و نیز احتمال پوشیده شدن یک سلول غیر طبیعی از بین می رود و قدرت تشخیصی تست پاپ اسمیر افزایش می یابد. همچنین هنگام انتقال سلول های دهانه رحم به محلول، می توان همزمان سلول های سرطانی و احتمال وجود HPV و عفونت های کلامیدیایی و سوزاک را بررسی کرد.
بهترین شرایط و زمان انجام تست پاپ اسمیر چه زمانی است؟
بهترین زمان انجام آزمایش حدود روز ۱۵ چرخه قاعدگی است. فردی که می خواهد این آزمایش را انجام دهد باید با شرایط زیر به آزمایشگاه مراجعه کند:
از یک هفته پیش از آزمایش، کرم و پمادهای واژینال استفاده نکرده باشد.
از ۴۸ ساعت پیش دوش واژینال استفاده نکرده باشد.
از ۲۴ یا ۴۸ ساعت پیش آمیزش جنسی نداشته باشد و پیش از انجام آزمایش معاینه واژینال نشده باشد.تخلیه نمودن مثانه پیش از معاینه و کشیدن نفس های عمیق و شل کردن عضلات در طول انجام تست، باعث راحت تر شدن شخصی شود که تست را بر روی او انجام می گیرد.
بهترین زمان انجام آزمایش حدود روز ۱۵ چرخه قاعدگی است. فردی که می خواهد این آزمایش را انجام دهد باید با شرایط زیر به آزمایشگاه مراجعه کند:
از یک هفته پیش از آزمایش، کرم و پمادهای واژینال استفاده نکرده باشد.
از ۴۸ ساعت پیش دوش واژینال استفاده نکرده باشد.
از ۲۴ یا ۴۸ ساعت پیش آمیزش جنسی نداشته باشد و پیش از انجام آزمایش معاینه واژینال نشده باشد.تخلیه نمودن مثانه پیش از معاینه و کشیدن نفس های عمیق و شل کردن عضلات در طول انجام تست، باعث راحت تر شدن شخصی شود که تست را بر روی او انجام می گیرد.
نحوه انجام تست پاپ اسمیر به چه صورت است؟
هنگامی که شخص برای انجام تست آماده شد، لباس هایی که پایین تر از کمر خود بر تن دارد را در می آورد، به پشت روی میز معاینه دراز می کشد و کمر و ساق پا های خود را با ملحفه ای می پوشاند. علاوه بر آن پاهای خود را بالا می برد و پاشنه های خود را در رکاب واقع در انتهای میز می گذارد تا زانوهایش شل شده و به اطراف متمایل شوند.
سپس شخص حرفه ای ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی که معاینه را انجام می دهد، ابزاری پلاستیکی یا فلزی را که به آن لوبریکانت (ماده لغزنده ساز) مالیده شده است و آن را اسپکلوم می نامند، به آرامی وارد مهبل می کند. این ابزار به آرامی دیواره های مهبل را از هم باز می کند. شاید این کار باعث شود شخص اندکی احساس ناراحتی کند.
پس از معاینه چشمی گردن رحم (انتهای بیرونی و باریک رحم)، شخص حرفه ای ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی از یک میله برداشت یا سواب پنبه ای یا قاشقک یا برس گردن رحم برای جمع آوری سلول ها از دو محل واقع در گردن رحم استفاده می کند که یکی از این دو محل در قسمت خارجی دهانه رحم یا Ectocervix (قسمتی که از همه به مهبل نزدیک تر است) و دیگری در قسمت داخلی گردن رحم یا Endocervix (قسمتی که در مجاورت بدنه رحم قرار دارد) واقع می باشد.
این ناحیه را ناحیه انتقال یا گذار (Transition Zone) می نامند و سرطان های گردن رحم در این ناحیه تشکیل می شود. به هنگام جمع آوری سلول ها شاید شخصی که تست می شود کشش یا فشاری در مهبل خود احساس کند.
سپس یک تیغه یا لام (اسلاید شیشه ای میکروسکوپ) را به این سلول ها آغشته کرده یا سلول ها را در داخل ظرفی گذاشته و نمونه برای ارزیابی به آدرس آسیب شناس ارسال می گردد.پس از خاتمه یافتن تست پاپ اسمیر، شخص حرفه ای ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی، معاینه گردن رحم را کامل می کند؛ به این صورت که دستکش آغشته به ماده لغزنده ساز را به دست می کند و دو انگشتش را در داخل مهبل می گذارد و با دست دیگر بدن شخصی که معاینه می شود را از بیرون لمس می کند تا متوجه حضور توده یا نرم شدگی دیگر اندام های تناسلی مانند لوله های رحم، تخمدان ها و رحم شود.
عوارض انجام تست پاپ اسمیر چیست؟
پس از انجام این آزمایش امکان دارد مهبل اندکی خونریزی کند. اگر خونریزی بسیار زیاد باشد باید به پزشک اطلاع داد. شخصی که تست بر روی او انجام شده می تواند بلافاصله پس از خاتمه یافتن تست فعالیت های عادی خود را از سر گیرد.
