حتی اگر بعد از عمل لیزیک یا لازک به دیدی عالی و کاملی نیز دست یابید ، با رسیدن به سنین ۴٠ تا ۵٠ سالگی دچار پیرچشمی میشوید . پیر چشمی بصورت ناتوانی در دیدن نوشته ها و تصاویر نزدیک تر از ۴٠ تا ۵٠ سا نتی متری بروز میکند
در غلب موارد پزشکان در مورد علت بروز پیر چشمی اتفاق نظر ندارند . اغلب چشم پزشکان عقیده دارند که این مشکل در اثر سخت تر شدن عدسی چشم انسان پیش می آید . اما تئوری های دیگری مثل رشد بیش از حد عدسی چشم ویا اتروفی و ضعف عضلات چشم نیز برای علت پیر چشمی مطرح است .
در گذشته و حتی در زمان کنونی نیز معمولترین روش اصلاح پیر چشمی استفاده از عینک های پیر چشمی ، و یا عینک های دو دید است . حال انکه از چند سال پیش روشهای جراحی جدیدی نیز برای درمان پیرچشمی مطرح شده است .
یکی از اولین روشهای جراحی پیرچشمی انجام روش منوویژن لیزیک ( Monovision ) است . بدین صور ت که در جریان لیزیک یک چشم بیمار واصولا چشم غالب بیمار برای دور و چشم غیر غالب وی با استفاده از روش لیزیک برای نزدیک اصلاح میشود . با اینحال روشهای دیگری مثل کراتوپلاستی هدایتی ( Conductive keratoplasty ) به عنوان روشهای جدیدی برای اصلاح پیرچشمی مطرح شده اند که تاییدیه FDA را نیز دارند .
در این میان چندین روش و وسیله دیگر نیز برای اصلاح پیرچشمی ارائه شده اند که هنوز تاییدیه FDA را دریافت نکرده اند .
لیزیک با روش منوویژن ( تک دید )
در حالت طبیعی برای دیدن اشیا هر دو چشم در روندی که اصطلاحا به دید دو چشمی موسوم است فعالیت میکنند . ولی بطور معمول و بر اساس ارجحیتی که مغز انسان اعمال میکند یکی از چشم ها برای دیدن دور ترجیح داده میشود ( که بطور معمول در یک فرد راست دست چشم راست بیمار است )
افرادی که کنتاکت لنز تجویز میکنند معمولا از این خاصیت چشم انسان استفاده کرده و برای چشم غالب کنتاکت لنزی برای دید دور و برای چشم غیر غالب کنتاکت لنزی برای اصلاح دید نزدیک تجویز میکنند .
در این روش تا حد زیادی دید دوچشمی بیمار حفظ میشود ،چنانچه اغلب بیماران برای مواردی که به دید دوچشمی خوب نیاز دارد که این موضوع بویژه در رانندگی احساس میشود مشکلی ندارند . ولی به هر حال یک چشم بیمار دور و چشم دیگر بیمار نزدیک را بهتر میبیند .
بعضی جراحان لیزیک به بیماران نزدیک بین خود که در سن پیرچشمی قرار دارند توصیه میکنند که چشم غیر غالب انها را تا حدی کمتر اصلاح کرده وبا باقی گذاشتن بخش کوچکی از پیر چشمی انها شرایط مناسبی را برای دید نزدیک انها فراهم کنند .
البته بهتر است برای تصمیم نهایی به چنین اقدامی پزشک با تجویز عینک ویا کنتاکت لنزهایی که یک چشم را برای دور ویک چشم را برای نزدیک اصلاح میکنند فرصت کافی برای قضاوت وی را فراهم کنند و در صورت موافقت به چنین روشی اقدام شود که به اینکار در اصطلاح چشم پزشکی کارآزمایی کنتاکت لنز ( Contact lens Trial ) گفته میشود .
منوویژن لیزیک در ابتدا بصورت خارج از دستور ( Off label ) تاییدیه FDA انجام میشد . ولی در ژولای سال ٢٠٠٧ ، FDA به شرکت Abbot Medical Optic و شرکت Visx CustomVue اجازه وتاییدیه داد تا روش منوویژن را در اصلاح پیرچشمی بکار برند .
منوویژن و کراتوپلاستی هدایتی
در روش کراتوپلاستی هدایتی از انرژی پایین امواج رادیویی برای چروکاندن ( shrinkage ) الیاف کلاژن کناره های قرنیه استفاده میشود . این کار به انحنای مرکز قرنیه اضافه نموده و عملا باعث تقویت قدرت مرکز قرنیه در فوکوس کردن روی اشیا نزدیک میشود .
روش کراتوپلاستی هدایتی در سال ٢٠٠٢ برای درمان موقتی دور بینی و در اپریل سال ٢٠٠۴ برای بهبود موقتی دید نزدیک در بیماران پیرچشم تاییدیه FDA را دریافت نمود . در روش دیگری بنام( NearVision CK (Refractec, Irvine, Calif با کراتوپلاستی هدایتی که تنها در یک چشم بیمار -و انهم چشم غیر غالب – انجام میشود ، میتوان بیمارانی را هم که اساسا دید دور خوبی در هر دو چشم دارند و مایلند از دید خوبی نیز در نزدیک برخوردار باشند تحت عمل قرار میدهند . در این روش نیز بهتر است با انجام همان کارآزمایی کنتاکت لنز که پیش از این گفته شد یعنی تجویز کنتاکت لنزی برای اصلاح دید نزدیک و در چشم غیر غالب از اینکه بیمار میتواند چنین دیدی را تحمل و بپذیرد اطمینان حاصل شود . با یک عمل ٣ دقیقه ای بیمار اغلب خواهد دید که از دید خوبی برای نزدیک برخوردار شده است ولی برای رسیدن به دید کامل و بدون عینک ممکن است چندین هفته انتظار لازم باشد
یکی از ویژکیهای قابل توجه این عمل انست که عملی بسیار کم عارضه بوده و خطر خاصی بیمار را تهدید نمیکند . بعضی بیماران علائمی از اشکریزش ، احساس جسم خارجی ، و احتمالا نوسان دید را گزارش میکنند و لی همه این شکایات موقتی است .
اینتراکور (IntraCor)
یک روش جراحی قرنیه ای جدید برای پیرچشمی بنام اینتراکور ( ارائه شده توسط شرکت Technolas Perfect Vision ) در خارج از امریکا توانسته است نتایج قابل قبولی را ارایه دهد . در این روش با استفاده از لیزر فمتوسکند و ایجاد حباب های بسیار ریزی در منطقه مرکزی قرنیه شکل و انحنای بخش مرکزی قرنیه تغییر کرده و قدرت فوکوس کردن بیمار برای دید نزدیک افزایش می یابد . از انجایی که در این عمل هیچگونه ورودی به داخل چشم صورت نمی گیرد احتمال عفونت بسیار پایین بوده و التهاب و عوارض دیگری نیز دیده نمیشود . بعضی محقیقین که تجربه مناسبی از انجام این عمل در بیماران خود دارند ، نتایج خوبی را گزارش کرده اند و ادعا دارند که بیماران توانسته اند از پس خواندن نوشته های ریز برایند . تکنولوژی حامی این روش توسط شرکت بوش اند لومب و شرکت Perfect Vision AG (Heidelberg, Germany) ارایه شده وتوانسته است برای درمان دوربینی و در اروپا تاییدیه دریافت نماید . این عمل رد ایران نیز فابل انجام است
لنزهای مصنوعی ( جراحی تعویض لنز )
یکی از معمولترین روشهای جراحی پیرچشمی جراحی لنز خود بیمار ، برداشتن و تعویض آن با لنزی مصنوعی در روندی شبیه عمل کاتاراکت است . گر چه این عمل هنوز نتوانسته است تنها به قصد اصلاح پیر چشمی و برروی بیماری با دید کامل برای دور تاییدیه FDA را دریافت کند و خارج از دستور (Off label ) میتواند جهت درمان پیر چشمی وبرای کسانیکه کاملا مشتاق و اماده این عمل هستند صورت گیرد . این عمل که در اصطلاح چشم پزشکی بعمل Presbyopia Lens Exchange یا به اختصار PERELEX موسوم است در بخش عمده ای از بیماران مبتلا به کاتارکت و مایل به رهایی از عینک دور و نزدیک در ایران و جهان انجام شده و نگارنده جز پیشگامان این جراحی در ایران میباشد .
لیزیک چندکانونی ( Multifocal LASIK ) (PresbyLASIK)
در یک لنز چند کانونی نواحی مختلف آن دید دور ، نزدیک ومیانه را اصلاح میکنند . در یک روش جراحی تحقیقاتی بنام لیزیک چند کانونی نشان داده شد که ایجاد نواحیی مشابه یک لنز مصنوعی چند کانونی روی سطح قرنیه وبا استفاده از اگزیمر لیزر میتواند سبب اصلاح پیر چشمی شود .
PresbyLASIK روشی تحقیقاتی بوده و هنوز FDA دریافت نکرده و در جریان چندین کارآزمایی بالینی از نظر تاثیر ، وبی خطری نهایی تحت بررسی است .
درلایه (Inlay ) و برلایه (Onlay ) های قرنیه ای
اینلِی(Inlay ) و اُنلِی ( Onlay ) کاشت های خاصی هستند که در لایه زیر سطحی قرنیه قرار میگیرند . ازانجایی که کاشت های مزبوربر مسیر ورودی نور بداخل چشم تاثیر میگذارند باعث بهبود دید نزدیک بیمار میشوند .
در این میان مطالعه بر روی Inlay قرنیه ای Kamra که توسط AcuFocus and Bausch + Lomb طراحی شده است تحت مطالعات دریافت FDA قرار دارد . Inlay در روندی شیبه دوربین عکاسی عمل میکند بدین نحو که با کوچک کردن اندازه مردمک و وحدود کردن نور ورودی به همان سوراخ کوچک وسط آن سبب فوکوس شدن بیشتر نور و در ادامه بهبود دید نزدیک میشود و عملا عمق فوکوس ( depth o focus ) را افزایش میدهد .
میکرو لنز داخل قرنیه ای InVue ارایه شده توسطBiovision, Brugg, Switzerland که در تونل کوچکی در مرکز قرنیه قرار میگیرد .
Raindrop Near Vision ارایه شده توسط (ReVision Optics, Lake Forest, Calif ) که بصورت لنز فوق العاده نازکی ( فبلا در امریکا بنام PresbyLens ودر اروپا بنام Vue+ ) در قرنیه کاشته میشود
میکرولنز Flexivue ارایه شده توسط Presbia Cooperatief U.A., Amsterdam که بعد از ایجاد پاکِت کوچکی توسط لیزرفمتوسکند در قرنیه کارگذاری میشود .
onlays های قرنیه بصورت لنزهایی از مواد کلاژن مانند ، بسیار نازکی هستند که در قرنیه و در لبه خارجی ان قرارمیگیرند تا باعث بهبود فوکوسینگ بیمار شوند . در اینده ممکن است لیزرهایی طراحی شود که بتوانند شکل این لنز ها را تغییر داده و بنحوی مشکلات فوکوس انها را اصلاح کنند .
