دوران بارداری و ترس‌ های بی‌ مورد زنان

ماه های اول بارداری (سه ماهه اول )آسیب پذیری نسبت به استرس بیشتر است.زنان بارداری که در اوایل بارداری زلزله را تجربه می کنند، نسبت به زنانی که در ماه های آخر بارداری هستند و در شرایط یکسانی قرار دارند، عوارض بیشتری را نشان می دهند.

مطالعات و بررسی های متعدد روی زنان باردار نشان دهنده این فرضیه است که سطح بالای استرس های روانی-اجتماعی در طول دوران بارداری ،خطر زایمان زودرس و در نتیجه تولد نوزادبا وزن کمتر از میزان طبیعی را افزایش می دهد.

استرس های دوران بارداری علاوه بر ایجاد عوارض در دوران بارداری  به ویژه در اوایل بارداری و حوالی زایمان ، روی فرآیند رشد و تکامل ذهنی ، روانی جنین اثر سوء دارد و موجب اختلال های رفتاری در دوران کودکی می شود.

استرس در بارداری می تواند با ایجاد نشانه های اختلال (کم توجهی- بیش فعالی)به ویژه در پسران همراه باشد.

• ترس از درد زایمان

•  ترس از مرگ

• ترس از پیامد های اقتصادی بارداری

• ترس از بی کفایتی در اجرای وظیفه مادری

• ترس از فقدان استقلال و جذابیت و ترس از نوزاد آینده بعنوان رقیب در عشق و عاطفه شوهر

افسردگی دوران بارداری یا پس از زایمان ،یکی از مشکلات رایج در میان زنان باردار است که متاسفانه دراغلب موارد تشخیص داده نمی شود.افسردگی دوران بارداری گاه از همان روزهای ابتدایی بارداری آغاز می شود،اما گاهی هم از ماه سوم به بعد بروز می کند.

• خستگی                     

• خوابیدن یش از حد یا بی خوابی

• گریه کردن و زودرنجی   

• تند مزاجی و تحریک پذیری

• احساس غم                  

• ناامیدی

• کاهش شدید انرژی و انگیزه برای انجام امور

• ولع خوردن یا بی اشتهایی شدید

• کاهش تمرکز و فراموشکاری

• احساس بی ارزش بودن و گناهکار بودن

• گوشه گیری و قطع ارتباط با دوستان

• سردرد

• درد در قفسه سینه – تپش قلب

•  تنگی نفس و احساس خفگی و کلافگی

۱- سابقه افسردگی

۲- سابقه بیماری عصبی یا افسردگی در میان بستگان ،به ویژه بستگان درجه یک

۳- سابقه افسردگی پس از زایمان (در زایمان های قبلی)

۴- سابقه اندوه شدید در دوران بارداری

۵- سابقه تغییر خلق خفیف یا شدید پیش از قاعدگی

 ۶- بی توجهی همسر و اطرافیان به زن باردار

 ۷- وحشت از تولد نوزاد

۸- مشکلات ازدواج به ویژه مشکلات عاطفی و اقتصادی

۹- سن پایین مادر

۱۰- ازدواج به اجبار والدین و بی علاقگی به همسر

• فیزیولوژی حاملگی،تغییرات فیزیولوژیکی(طبیعی)به هنگام بارداری و زایمان

• چگونگی روابط جنسی در بارداری

• چگونگی آماده کردن فرزند یا فرزندان خانواده برای پذیرش یک عضو جدید

• کاهش اضطراب های زن باردار از طریق آگاه سازی و افزایش اطلاعات و در صورت لزوم تعدیل و تغییر نگرش ها و باورهای نادرست که می تواند باعث اضطراب آنها شود.

• بارداری را بعنوان یک مرحله حساس زندگی مشترک شان پذیرفته و سعی کند اطلاعات علمی لازم در این خصوص را به دست آورد تا با آگاهی بتواند با تغییرات و بحران های این دوران مواجه شود.

• سعی در ایجاد محیط و فضایی امن و توام با آرامش و آسایش روانی و جسمانی برای زن داشته باشد.

• با ناراحتی های دوران بارداری زن مانند تهوع،استفراغ و غیره  اظهار همدلی و همدردیکرده و در صورت بروز نشانه های ناراحت کننده و خطرناک با پزشک تماس بگیرد.

• در انجام کارها و فعالیتهایی که تا آن زمان به عهده زن بوده ،همکاری و مشارکت کند تا زن احساس خستگی،ناتوانی و درماندگی نداشته باشد.

• سعی کند اضطراب،نگرانی ها،خیال پردازی های زن را درک کرده و با او همدلی و همفکری کند.

• با ناراحتی های دوران بارداری زن مانند تهوع،استفراغ و غیره  اظهار همدلی و همدردی کرده و در صورت بروز نشانه های ناراحت کننده و خطرناک با پزشک تماس بگیرد.

• در انجام کارها و فعالیت هایی که تا آن زمان به عهده زن بوده ،همکاری و مشارکت کند تا زن احساس خستگی،ناتوانی و درماندگی نداشته باشد.

• سعی کند اضطراب،نگرانی ها،خیال پردازی های زن را درک کرده و با او همدلی و همفکری کند.

وضعیت روانی خانم را با توجه به علائم خطر فوری یا علائم در معرض خطر روانی ارزیابی کنید.

دوران بارداری و پس از زایمان با تغییرات روان شناختی و فیزیولوژیک بسیار مهمی همراه می شود، بنابراین لازم است تیم سلامت ، مراجعه کنندگان و خانواده آنهایی را که مستعد ابتلا به اختلال های روانی در طی دوره بارداری و پس از زایمان هستند،شناسایی و در مورد مراقبت ها و حمایت های این دوره آنها را راهنمایی کنند. (شناسایی در مراقبت های پیش از بارداری اهمیت زیادی دارد)

با توجه به اهمیت مراقبت های روانی به موازات مراقبت های جسمی باید در هر مرحله از مراقبت های پیش از بارداری،بارداری و پس از زایمان ، مادران مستعد راشناسایی و با اقدامات مناسب از بروز این اختلال ها و یا عواقب بعدی آن پیشگیری کنیم .