علائم دیابت بارداری

دیابت بارداری یا دیابت حاملگی همان گونه که از نامش بر می آید، در طی دوران بارداری به وجود می آید. مثل دیگر انواع دیابت، دیابت بارداری مکانیزم مصرف قند(گلوکز) توسط سلول ها را تحت تاثیر قرار می دهد. این بیماری سبب بالا رفتن قند خون می شود و می تواند هم روند بارداری شما را مختل کند و هم سلامت نوزاد را تحت تاثیر قرار دهد.
پیش از ورود به بحث اصلی یعنی علائم و نشانه های دیابت بارداری لازم است ابتدا چند نکته به صورت خلاصه در خصوص دیابت بارداری بیان گردد.
دیابت بارداری
به دیابتی گفته می شود که در طول دوران بارداری برای اولین بار بروز می کند به این معنا که خانم باردار تا پیش از بارداری مبتلا به دیابت نبوده است.
نکته دیگر اینکه دیابت بارداری در بسیاری از موارد پس زایمان از بین می رود هر چند زنانی که در طی حاملگی به دیابت بارداری مبتلا شده اند، شانس ابتلا به دیابت نوع ۲ در آنها بیش از دیگران است.

 

دیابت بارداری بین هفته های ۲۴ تا ۲۸ حاملگی بروز می کند و به همین دلیل بسیاری از زنان باردار بین هفته های ۲۴ تا ۲۸ برای تشخیص دیابت بارداری آزمایش خون می دهند، البته کسانی که احتمال ابتلای آنها به این بیماری بیشتر است باید زودتر به پزشک مراجعه کرده و از آنان آزمایش گرفته شود.

همچنین دیابت بارداری می تواند بر روی سلامت مادر و جنین تاثیرات منفی شدیدی داشته باشد، هر چند در صورت تشخیص و درمان و کنترل این مشکلات قابل پیشگیری است و می توانید با وجود این بیماری فرزندی سالم به دنیا بیاورید.
نشانه ها و علائم دیابت بارداری

معمولا دیابت بارداری هیچ گونه علامت یا نشانه ای که بر اساس آن بتوان بیماری را تشخیص داد ندارد. به همین علت است که انجام تست غربالگری برای تشخیص بیماری بسیار مهم است.

هر چند برخی از مشاهده برخی از تغییرات و علائم می تواند به ما در تشخیص دیابت بارداری کمک کند.
 
در زیر ۷ مورد از مهم ترین نشانه های تشخیص دیابت بارداری ذکر گردیده است، در صورت مشاهده هر یک از این علائم بهتر است به پزشک مراجعه نمایید تا آزمایش های لازم صورت گیرد.

احساس تشنگی زیاد

خانم های بارداری مبتلا به دیابت بارداری، زیاد دچار تشنگی زیاد می شوند. علت این امر آن است که بدن برای رقیق کردن گلوکز بالای موجود در خون، آب و مایعات بیشتری نیاز دارد.
به علاوه بدن فرد بیمار برای رقیق کردن خون، مایعات را از بافت ها به سمت خون بیرون می کشد؛ بعنوان مثال آب عدسی چشم را خارج می کند که این مسئله مسیر تمرکز بینایی را تحت تأثیر قرار داده و باعث تاری دید می شود.

احساس خستگی و بی حالی

همان طور که می دانید در بیماران دیابتی سلول های بدن نمی توانند از هورمون انسولین استفاده کنند، در نتیجه گلوکز نمی تواند وارد سلول ها شود، که این موضع سبب بالا رفتن قند خون می شود، در نتیجه بدن مجبور می شود برای تأمین انرژی مورد نیاز سلول ها، عضلات و ذخایر چربی بدن را بسوزاند.

signs-of-gestational-diabetes

 

فرایند سوزاندن عضلات و ذخایر چربی برای تامین انرژی، خود به انرژی زیادی نیاز دارد، در نتیجه زن باردار مبتلا به دیابت حاملگی، در اثر کاهش بافت ها و عضلات بدن دچار کاهش وزن و خستگی و بیحالی دائمی می شود.

 

مسئله دیگر آن است که وقتی نوسانات قند خون زیاد شود باعث احساس خستگی می گردد، زیرا بدن نمی تواند به طور مناسب از قند خون (گلوکز) به عنوان سوخت برای تولید انرژی استفاده کند. لذا انرژی بدن کم می شود.

تغییر وزن غیرعادی

زنان حامله، به طور معمول و متوسط در سه ماهه دوم بارداری، در هر هفته نیم کیلوگرم وزن اضافه می کند، اما اگر خیلی بیشتر وزن اضافه کرد، یا افزایش وزن او متوقف شد و یا وزنش کم شد، لازم است شخص به پزشک متخصص مراجعه کند تا علت این تغییرات غیر معمول وزن مشخص گردد.

پرادراری از نشانه های دیابت باردای

یکی دیگر از مواردی که می تواند از علائم دیابت بارداری باشد، پر ادراری است.

همانگونه که در بالا گفته شد، بر اثر دیابت حاملگی فرد دچار تشنگی زیاد می شود، در نتیجه با مصرف زیاد مایعات در اثر تشنگی زیاد، زن باردار مجبور می شود ادرار زیادی از بدن دفع کند.
از طرفی در بیماران دیابتی کلیه ها با افزایش حجم ادرار می خواهند قند اضافی را از خودشان دور کنند و از این رو پر ادراری یکی از نشانه های دیابت و دیابت بارداری است که باید به آن توجه شود.
البته توجه به این نکته لازم است که این دفع ادرار زیاد با دفع متناوب مقادیر کم ادرار که طی بارداری شایع است متفاوت می باشد و نباید این دو را با هم اشتباه گرفت. در صورتی که به این مشکل دچار شده اید لازم است به پزشک مراجعه کنید تا با دادن آزمایش ادرار، بالا بودن قند در ادرار تشخیص داده شود.

افزایش اشتها یکی از علائم دیابت بارداری

یکی دیگر از نشانه ها و علائم دیابت باراری، پرخوری است، ولی با وجود خوردن غذای زیاد، زن باردار ممکن است دچار کاهش وزن شود.

یک تاثیر انسولین این است که اشتها را زیاد می کند، بدن در پاسخ به میزان بالای هورمون انسولین در خون، انسولین بیشتری را تولید و ترشح می کند و در نتیجه میزان بیشتر انسولین، گرسنگی را بیشتر می کند.

بروز عفونت مثانه، واژن و پوست

وقتی توانایی بدن در مبارزه با بیماری ها و عفونت ها در اثر ابتلا به دیابت کاهش یابفت، زن حامله دچار عفونت های مکرری مثانه، پوست و واژن می شود.

در اثر قند خون بالا سیستم ایمنی بدن در معرض خطر قرار می گیرد و باعث می شود سلول های قارچ به عفونت قارچی تبدیل شوند. دیابت باعث رشد زیاد قارچ کاندیدا آلبیکانس شده و این موضوع باعث می شود فرد دچار عفونت های مکرر قارچی می گردد.
برای توضیح بیشتر پیرامون این مسئله باید گفت که گلبول های سفید خون از بدن در برابر باکتری ها دفاع می کنند، ولی با افزایش قند خون در دیابت، گلبول های سفید نمی توانند به طور طبیعی عمل کنند.
در نتیجه قدرت دفاعی بدن کم می شود. به همین دلیل احتمال بروز عفونت قارچی در واژن یا پوست در زنان باردار مبتلا به دیابت بارداری افزایش می یابد.
در حالت عادی، تعداد کمی قارچ در ناحیه واژن وجود دارد اما با بروز دیابت حاملگی ، ترشحات واژن و ادرار حاوی گلوکز (قند) بیشتری می شود که این موضوع سبب می شود تا قارچ های واژن، به عنوان غذا از گلوکز استفاده کرده و تکثیر پیدا می کنند.

بالا بودن قند خون

اگر زن باردار علامت قابل توجهی از دیابت بارداری را نشان ندهد و علائم و نشان های آن شبیه علائم بارداری عادی باشند، لازم است آزمایشات تشخیص دیابت بارداری، به عنوان بخشی از مراقبت های پیش از زایمان برای زنان در معرض خطر بین هفته های ۲۴ تا ۲۸ بارداری انجام شود که برای این منظور، پزشک آزمایش خون را برای اندازه گیری میزان گلوکز خون برای خانم باردار تجویز می کند.

 
دیابت نوعی اختلال در تحمل قند خون است. سلول‌های بدن ما برای رفع نیاز خود به انرژی از گلوکز یا قندخون استفاده می­‌کنند.
انسولین نام هورمونی است که از لوزالمعده ترشح شده و به گلوکز اجازه ورود به سلول‌ها را می­‌دهد.
هر مشکلی که در ترشح انسولین ایجاد شود یا موجب شود سلول‌های بدن به انسولین مقاوم باشند منجر به بالا رفتن قند خون یا دیابت می­‌شود.
 
عوارض دیابت بارداری بر جنین و نوزاد:

تغذیه نوزاد از طریق عبور خون مادر از بندناف تامین می­‌شود.

هنگامی که قند خون مادر بالا می­‌رود، موجب بالا رفتن قند خون جنین هم می­‌شود.
به این ترتیب جنین انرژی بیشتری دریافت می‌کند که باعث افزایش ذخیره چربی و بالا رفتن وزن جنین می­‌شود. این افزایش وزن می­‌تواند منجر به زایمان دشوار شده و احتمال نیاز به عمل سزارین را زیادتر کند.

 

از سوی دیگر بدن جنین برای مقابله با قند بالا انسولین بیشتری ترشح می­‌کند.

پس از زایمان درحالی که منبع قند بالا یعنی خون مادر از نوزاد جدا شده اما میزان انسولین خون همچنان بالاست و این امر می­‌تواند باعث افت قندخون نوزاد شود و زندگی و ادامه حیات او را دچار مخاطره کند.
یکی دیگر از عوارض دیابت بارداری بر جنین افزایش مایع کیسه آب یا همان مایع آمنیون است که خود این اتفاق می­‌تواند دشواری و مخاطرات زایمان را در پی داشته باشد.

عوارض دیابت بارداری بر مادران:

دیابت بارداری می‌­تواند خطر ابتلا به فشارخون بالا و مسمومیت بارداری را بالا برده که این عارضه به شدت سلامت و زندگی مادر و جنین را تهدید می­کند که نیازمند بستری در بیمارستان و مراقبت­‌های ویژه است.

 

چه کسانی بیشتر در معرض خطر بروز دیابت بارداری هستند؟

وجود برخی خصوصیات و سوابق می­‌تواند هشدار دهنده بوده و احتمال بروز دیابت بارداری را بالا ببرد که از جمله مهمترین آن‌ها می­‌توان به اضافه وزن مادران، سابقه خانوادگی ابتلا به دیابت، سابقه تولد نوزاد سنگین­‌تر از ۴ کیلوگرم، سابقه مرده­‌زایی در بارداری­‌های قبلی، سابقه دیابت در بارداری­‌های قبلی و سابقه فشارخون اشاره کرد.

 

بروز دیابت بارداری چه عوارضی در آینده خواهد داشت؟

عمدتا دیابت بارداری با زایمان بهبود می­‌یابد، اما دو سوم مادران در بارداری­‌های بعدی دوباره مبتلا به این مشکل خواهند شد. از سوی دیگر این احتمال وجود دارد که این افراد طی سال‌های بعدی به دیابت نوع ۲ مبتلا شوند.

بنابراین توصیه می­‌شود افرادی که سابقه دیابت بارداری دارند به صورت سالانه آزمایش قندخون داده تا از این نظر بررسی شوند.
این خطر در مورد کودکانی که از چنین مادرانی متولد می­‌شوند نیز وجود دارد. بنابراین مهم است تا این کودکان نیز تحت کنترل وزن و رژیم غذایی قرار داشته باشند.

 

درمان دیابت بارداری

درمان دیابت بارداری وجوه مختلفی دارد. مهمترین جنبه درمانی آن کنترل وزن و رژیم درمانی است. رژیم غذایی مادر باردار نقش تعیین کننده­‌ای در سلامت مادر و جنین دارد که در صورت بروز دیابت بارداری اهمیت آن چند برابر می­‌شود.

پرهیز و محدودیت مصرف چربی‌ها، شیرینی­‌ها، نمک و نیز افزایش سهم کربوهیدرات­‌های پیچیده، میوه­‌ها و سبزی‌ها در وعده­‌های متعدد و متناسب با سن بارداری و شرایط زندگی خانم باردار از اصول اولیه طراحی این رژیم بوده که برای هر فرد باید به طور جداگانه توسط پزشک تغذیه تهیه شود.
یکی دیگر از پایه­‌های درمان انجام مناسب فعالیت بدنی است که نوع و میزان آن با توجه به شرایط هر فرد توسط متخصص زنان و زایمان مشخص می‌شود.
سومین وجه درمانی استفاده از داروست. اغلب مبتلایان به دیابت بارداری به دنبال رعایت صحیح اصول فوق تحت کنترل درآمده و درمان می­‌شوند ولی درصدی از افراد نیاز به تجویز انسولین پیدا می­‌کنند که باید به دقت و با نظارت متخصص غدد یا دیابت انجام گیرد.
اندازه­‌گیری و پایش منظم قند خون که فواصل آن توسط پزشک تعیین می­‌شود یکی از پایه‌های پیشگیری و کنترل عوارض این بیماری است که نباید از آن غفلت کرد.

 

چقدر نگران باشیم؟

هرچند دیابت بارداری در صورت عدم کنترل می­‌تواند عواقب ناگوار و بعضا جبران‌ناپذیری در پی داشته باشد، اما مراقبت به موقع و رعایت نکات توصیه شده توسط پزشکان به ویژه برنامه غذایی درست در اکثر قریب به اتفاق موارد موجب رفع خطر زایمان بدون عوارض و تولد نوزاد سالم باشد.

بنابراین توصیه می­‌شود عزیزان در معرض خطر و مبتلا این مسئله را به عنوان جدی­‌ترین امر زندگی خود تلقی و مراقبت کنند.

 

پس از زایمان چه باید کرد؟

همان‌گونه که گفتیم احتمال بروز دیابت نوع۲ در خانم­‌هایی که سابقه دیابت بارداری دارند بالاتر است. بنابراین برای پیشگیری از بروز این امر باید ضمن رعایت رژیم غذایی درست و فعالیت ورزشی مناسب، افزایش وزن خود را کنترل کنند.

دوران شیردهی بهترین زمان برای شروع برنامه غذایی و کاهش وزن است.
به یاد داشته باشید یک رژیم غذایی صحیح در این دوران نه تنها موجب کمبودی در کمیت و کیفیت شیر نمی­‌شود بلکه می­‌تواند به سرعت بهبود وضعیت مادر نیز بیانجامد.
همچنین توصیه می­‌شود کسانی که چنین سابقه­‌ای دارند در فواصل یک تا ۳ ساله میزان قندخون خود را از جهت غربالگری ابتلا به دیابت بررسی کنند.
کنترل وزن و رژیم غذایی در کودکانی که از چنین مادرانی متولد شده­‌اند نیز اهمیت بیشتری نسبت به سایرین دارد زیرا خطر ابتلای آنان به دیابت در سنین بالاتر را به شدت کاهش می‌دهد.

 

پاسخ ترک

Please enter your comment!
Please enter your name here

94 − = 89