البته ابتدا باید مادر از هر دو سینه به شیرخوار شیر بدهد و بعد از اینکه مطمئن شد هر دو سینه کاملا تخلیه شده و با این حال شیرخوار گرسنه است و منحنی رشد رو به کاهش است، بلافاصله بعد از وعده های شیردهی میتواند شیرخشک از قبل آماده را به شیرخوار بدهد.
والدین باید مراقب باشند زیرا اگر با شیشه به نوزاد شیر خشک دهند ممکن است، شیرخوار دیگر سینه مادر را نپذیرد. شیر مادر علاوه بر اینکه غذای کاملی است مواد مختلفی برای جلوگیری از عفونت، آلرژی و بسیاری بیماری های دوران بزرگسالی دارد و توصیه همگانی بر آن است که تا پایان ۶ ماهگی تنها شیر مادر داده شود.
اگر افرادی زودتر از ۶ ماهگی به طور روتین به شیرخواران غذای کمکی میدهند، کار اشتباهی است. زودتر از ۶ ماهگی دادن غذای کمکی برای عموم بچه ها خطای بزرگی است، مگر در موارد خاصی که برخی بیماری ها سبب شود پزشک غذا را برای بچه ها سریع تر آغاز کند.
یکی از عیب های آغاز زود هنگام غذای کمکی این است که غذای کمکی خطر آلرژی و اسهال را افزایش میدهد. در پایان ۶ ماهگی تکامل دستگاه گوارش بیشتر شده و احتمال آلرژی کمتر میشود و درصد عفونت های گوارشی هم پایین می آید.
مطالعات دنیا نشان داده، حتی افرادی که تا پایان ۹ ماهگی فقط به شیرخوار شیر مادر میدهند، فرزندان سال متری دارند. هیچ دلیلی وجود ندارد که بخواهیم غذای کمکی را زودتر شروع کنیم.
اگر هم در پایان ۶ ماهگی غذای کمکی را آغاز میکنیم تنها برای آشنا کردن شیرخوار با طعم غذاها و عادت دادن او با غذاخوردن با دست و قاشق است.
شروع و ترتیب غذای کمکی:
هفته اول ماه هفتم :
هفته دوم ماه هفتم :
دو هفته آخر ماه هفتم :
دو هفته اول ماه هشتم :
دو هفته دوم ماه هشتم:
دو هفته اول ماه نهم :
دو هفته دوم ماه نهم :
دو هفته اول ماه دهم :
دو هفته دوم ماه دهم :
فرنی آرد برنج:
مواد لازم :
آرد برنج :
شیر :
شکر:
طرز تهیه:
فرنی بادام(حریره بادام):
مواد لازم :
آرد برنج:
شکر:
بادام:
طرز تهیه:
پوره سیب زمینی:
مواد لازم:
سیب زمینی:
شیر:
کره :
طرز تهیه:
توجه:
سوپ برای کودک:
مواد لازم:
گوشت:
برنج:
هویج:
طرز تهیه:
چند نکته مهم در تهیه سوپ برای کودک:
۱- در ابتدای شروع سوپ برای کودک آن را از گوشت بدون چربی (گوشت گوسفند، مرغ یا گوساله) به اندازه یک تکه خورشی، برنج و هویج تهیه کنید.
۴-بهتر است کدو، کرفس، لوبیا سبز را اول پخته و بعد به سوپ کودک اضافه نمود.
۵-سبزی ها باید در آخــــرین لحظات پخت سوپ اضافه شود. در ظرف نیز باید بسته باشد تا ویتامین های آن از بین نرود.
مولتی ویتامین و قطره آهن در کنار تغذیه تکمیلی
متخصصان اطفال معمولا برای شیر خواران مولتی ویتامین و قطره آهن تجویز میکنند . ویتامین D اگر در کشوری مانند کشور ما به صورت جداگانه وجود نداشته باشد به صورت مولتی ویتامین یا ویتامین A+D تجویز می شود.
برای اطمینان در پایان ۶ ماهگی وقتی غذای کمکی شروع میشود همراه مولتی ویتامین باید به شیرخوار قطره آهن هم داد. آغاز قطره آهن قبل از ۶ ماهگی این عیب را دارد که چون میکروب کشی شیر مادر را از بین میبرد، ضررش قطعا بیش از منفعتش است.
یک نکته مهم در تغذیه کودک زیر یکسال:
از پایان ۶ ماهگی و همزمان با شروع غذای کمکی تا پایان ۱۲ ماهگی غذای اصلی شیرخوار هنوز شیرمادر است لذا به تغذیه با شیر مادر بطور مکرر و بر حسب تقاضا و تمایل شیرخوار در تمام مدت شب و روز باید توجه شود. معده کوچک کودک را با غذاها پر نکنید. چه این امر سبب می شود که کودک برای مـــدت طولانی تر سیر بماند و در نتیجه کمتر پستان مادر را بمکد.
در تغذیه کودکان زیر یکسال همواره به این نکات توجه کنید:
۱- همزمان با شروع تغذیه تکمیلی نیاز کودک به آب افزایش می یابد و این نیاز با خوردن شیر مادر به تنهایی تامین نمی شود و باید بر حسب نیاز و تمایل کودک آب جوشیده سرد شده به او داده شود.
به خاطر داشته باشید:
۷- غذا خوردن کودک در سنین ۱۲-۶ ماهگی فقط به منظور تامین نیازهای غذایی او نیست بلکه برقراری یک ارتباط اجتماعی بین والدین و کودک است. کودک همیشه از این که چیز جدیدی را از فردی که دوستش دارد می گیرد، بسیار خوشحال می شود.
۸- غذای کمکی علاوه بر اینکه بخشی از انرژی مورد نیاز کودک را تامین می کند راهی برای آشنایی او با مزه و قوام غذاها و فراگیری و تکامل او برای استفاده از غذاهای سفره خانواده است.
توصیه آخر به مادران شیرده
وقتی دادن غذای کمکی در پایان ۶ ماهگی آغاز شود، باز هم باید تا پایان یک سالگی غذای اصلی شیر باشد و باید به مادران توصیه کرد، نه تنها وعده های دادن شیر را کم نکنند بلکه با زیاد کردن آن باعث شوند تولید شیر بیشتر شود.
