بخار درمانی و فواید شگفت انگیز بخار درمانی
اگر با گرفتگی سینوس، سرماخوردگی، آنفلوآنزا، برونشیت، سینوزیت، آسم، آلرژی یا هر نوع عفونت تنفسی مواجه هستید، بخار درمانی می تواند بسیار مفید واقع شود.
به گزارش روزنامه پزشکی ایران، بخار درمانی یکی از بهترین گزینه هایی است که می توانید برای بهبود سلامت خود مد نظر قرار دهید. بخار درمانی مفهوم جدیدی نیست. مصریان باستان از فواید درمان استنشاقی آگاه بودند و حمام های عمومی را ساختند. حتی امروزه کارشناسان بخار درمانی را برای درمان بسیاری از مشکلات سلامت، به ویژه آنهایی که با دستگاه تنفسی مرتبط هستند، توصیه می کنند.
بخار درمانی یا تنفس بخار می تواند با استفاده از یک دوش بخار یا کاسه ای که با آب داغ پر شده انجام شود. بدون در نظر گرفتن این که کدام روش را انتخاب می کنید، تنفس بخار موجب می شود تا هوای گرم و مرطوب از طریق بینی و گلو وارد ریه ها شود و از فواید درمانی آن بهرهمند شوید.
استفاده از یک کاسه آب داغ
استفاده از یک کاسه بخار آب داغ روش سنتی بخار درمانی است. این نوع از بخار درمانی برای پاکسازی صورت و دستگاه تنفسی مفید است.
چند فنجان آب را به جوش آورید، سپس آب جوش را درون یک کاسه بریزید.
کاسه را روی سطحی صاف و ثابت قرار دهید.
یک حوله روی سر خود بیندازید تا در حبس بخار به شما کمک کند.
سر خود را روی کاسه گرفته و بخار را تنفس کنید.
برای بهرهمندی از فواید بیشتر، شما می توانید چند قطره از روغن اساسی مورد علاقه خود را در آب بریزید.
تبدیل حمام به اتاق بخار
یکی از سادهترین روش ها برای لذت بردن از حمام بخار خرید کیت های دوش بخار است که آماده نصب هستند. اما اگر قصد صرف هزینه اضافه ندارید، بدون استفاده از این کیت ها نیز می توانید حمام را به یک اتاق بخار تبدیل کنید. انجام این کار ساده است و تنها باید نکات زیر را مد نظر قرار دهید:
پیش از باز کردن شیر آب، از یک هیتر کوچک به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه برای گرم کردن حمام استفاده کنید. هیتر را پیش از باز کردن شیر آب از حمام خارج کنید.
اگر یک دستگاه مرطوب کننده هوا در اختیار دارید به راحتی می توانید از آن برای تولید بخار در حمام استفاده کنید.
درزها و شکاف ها را به خوبی پوشش دهید تا از خروج بخار جلوگیری شود.
همچنین، یک بطری آب نوشیدنی به همراه یک صندلی در حمام بگذارید.
چند قطره از روغن اساسی مورد علاقه خود را در یک کاسه کوچک آب جوش بریزید، و آن را در نزدیکی دوش آب قرار دهید.
شیر آب گرم را باز کنید تا بخار در حمام جمع شود.
یک حوله روی صندلی قرار داده و بنشینید. اجازه دهید بخار به پوست شما نفوذ کند و منافذ پوست باز شوند.
به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه از حمام بخار استفاده کنید و طی این مدت گاهی اوقات آب بنوشید.
پس از این کار، با دوش آب سرد دمای بدن خود را به حالت عادی باز گردانید.
توجه: اگر درجه حرارت بیش از اندازه بالا رفت، فورا شیر آب گرم را ببندید و مقداری آب بنوشید.
بدن خود را کاملا خشک کنید و از یک مرطوب کننده خوب استفاده کنید تا هرچه بیشتر آبرسانی و تغذیه پوست انجام شود.
فواید شگفت انگیز بخار درمانی
بهبود تنفس
اگر با گرفتگی سینوس، سرماخوردگی، آنفلوآنزا، برونشیت، سینوزیت، آسم، آلرژی یا هر نوع عفونت تنفسی مواجه هستید، بخار درمانی می تواند بسیار مفید واقع شود.
تنفس بخار، هوای گرم و مرطوب را از طریق بینی و گلو راهی ریه ها می کند، که به باز شدن سینوس ها و تنفس آسانتر کمک می کند.
همچنین، رطوبت گرم مخاط را رقیق کرده و دفع آن تسهیل می شود. این شرایط گرفتگی بینی، آبریزش بینی و عطسه را تسکین می دهد.
همچنین، تنفس بخار دستگاه تنفسی تحریک شده را تسکین می دهد و از این رو احساس سوزش و خارش در بینی کاهش می یابد.
درمان سردرد
یک سردرد شدید، به ویژه اگر ناشی از مشکل سینوسی باشد، به راحتی می تواند با بخار درمانی بهبود یابد.
تنفس بخار در کاهش فشار ایجاد شده در سینوس ها که از ترشح درست مخاط جلوگیری می کند، نقش دارد. همچنین، این کار غشا مخاطی را تسکین داده و به بهبود گرفتگی بینی کمک می کند. این شرایط به کاهش سردرد کمک می کند.
همچنین، تنفس بخار مسیرهای بینی را مرطوب می سازد، که به رقیق شدن مخاط و کاهش هر گونه گرفتگی کمک می کند. این شرایط بار دیگر احساس درد که ممکن است در نتیجه یک مشکل سینوسی شکل گرفته باشد را تسکین می دهد.
کاهش استرس
هنگامی که استرس دارید، استفاده از حمام بخار می تواند به طور قابل توجهی ذهن و بدن شما را آرام سازد. گرمای حمام بخار به ترشح اندورفین، ماده شیمیایی مسئول احساس خوب، در بدن کمک می کند که کاهش اثرات استرس را به همراه دارد. همچنین، اندورفین به خواب خوب کمک می کند.
گرمای بخار گردش خون را نیز افزایش می دهد که به آرامش عضلات کمک می کند.
افزون بر این، گرمای اتاق بخار مسیرهای هوایی شما را باز می کند، که تنفس را بهبود می بخشد. تنفس خوب به آرامش ذهن و بدن کمک می کند.
دفع سموم
تجمع سموم و ناخالصی ها در بدن می تواند بر سیستم ایمنی شما تاثیرگذار باشد و احتمال بروز مشکلات سلامت مختلف را افزایش دهد. با این وجود، استفاده از حمام بخار می تواند به دفع سموم و مواد زائد از بدن که به واسطه استرس، عادات غذا خوردن بد، گوارش ضعیف و دیگر عوامل خارجی شکل گرفته اند، کمک کند.
بخار داغ موجب تعریق می شود، که به دفع سموم از بدن کمک می کند.
همچنین، بخار موجب ایجاد حالت هیپوترمی در بدن می شود که ادامه بقای ویروس ها، باکتری ها، و دیگر سموم را ناممکن می سازد.
تسکین درد و گرفتگی عضلات
بخار درمانی می تواند به ریکاوری عضلات خسته پس از انجام ورزش کمک کند. بر همین اساس است که ورزشکاران حرفه ای پس از تمرین راهی دوش بخار یا سونا می شوند.
تجمع ضایعات متابولیک در عضلات طی انجام ورزش می تواند موجب شگل گیری درد در عضلات شود. گرمای حمام بخار به بدن در دفع این ضایعات متابولیک کمک می کند که کاهش درد و گرفتگی عضلانی را به همراه دارد.
حمام بخار رگ های خونی را نیز منبسط می کند، از این رو گردش خون افزایش یافته و جریان خون به عضلات بیشتر می شود. بر همین اساس، اکسیژن و مواد مغذی بیشتری به بخش های نیازمند بدن ارسال می شوند.
سلامت پوست و مو
تنها ۱۵ دقیقه قرار گرفتن در معرض بخار در هفته می تواند به بهبود شرایط پوست و افزایش زیبایی و درخشش آن کمک کند.
بخار موجب باز شدن منافذ پوست می شود و تعریق را افزایش می دهد که این شرایط به خلاص شدن از شر سلول های مرده پوست، باکتری ها، و آلودگی موجود در منافذ پوست کمک می کند. بر همین اساس، احتمال ابتلا به آکنه، دانه های سر سیاه، و دیگر ضایعات پوستی کاهش می یابد.
افزون بر این، گردش خون به سمت سطح پوست به واسطه گرمای مرطوب افزایش می یابد، که به معنای ارسال اکسیژن و مواد مغذی بیشتر به پوست و حفظ سلامت و درخشش آن است.
بخار درمانی سلامت مو و پوست سر را نیز با افزایش گردش خون به سمت پوست سر، بهبود انعطاف پذیری مو، و کنترل میزان ترشح چربی پوست بهبود می بخشد.
هشدار
– دمای اتاق بخار نباید بیشتر از ۱۱۴ درجه فارنهایت (۴۵٫۶ درجه سلسیوس) باشد.
– بیش از ۱۵ دقیقه در اتاق بخار باقی نمانید و به میزان کافی آب بنوشید. قرار گرفتن طولانی مدت در معرض بخار می تواند موجب کم آبی بدن، تپش قلب، ضعف، حالت تهوع، و افزایش بیش از اندازه دمای بدن شود.
– از آنجایی که هوای گرم و مرطوب اتاق بخار محیطی ایده آل برای تکثیر قارچ و باکتری ها ایجاد می کند، اقدامات لازم را به منظور پاکسازی حمام خود انجام دهید.
– تنفس بخار برای کودکان و همچنین زنان باردار و افرادی که فشار خون بالا دارند توصیه نمی شود.
– زنان باردار و همچنین افراد سالمند و کودکان نباید وارد اتاق های بخار شوند.
– افراد مبتلا به فشار خون بالا، بیماری قلبی، تپش قلب، دیابت یا مشکلات سلامت دیگر باید پیش از استفاده از اتاق بخار با پزشک خود مشورت کنند.
– پس از وعده های غذایی سنگین یا مصرف الکل از بخار درمانی استفاده نکنید.
سونای بخار از جهات گوناگونی برای سلامتی مفید است؛
بهبود جریان خون
نشستن در اتاق بخار به میزان قابل توجهی سلامت قلب و عروقتان را بهبود میبخشد. مطالعهای که روی افراد سالخوردهتر انجام شد نشان داد گرمای مرطوب، گردش خونشان را بهتر کرده بود، مخصوصا در دستها و پاها. بهبود جریان خون میتواند موجب کاهش فشار خون و سلامت قلب شود. همچنین میتواند التیام بافت آسیب دیدهی پوست را بهتر کند.
کاهش فشار خون
تحقیقات نشان داد در اتاق بخار، بدن برخی از افراد هورمونهایی ترشح میکند که ضربان قلبشان را تغییر میدهد. یکی از این هورمونها، به نام آلدسترون، فشار خون را تنظیم میکند. وقتی به دلیل نشستن در سونای بخار، آلدسترون ترشح میشود میتواند به کاهش فشار خون بالا کمک کند و به همین دلیل است که اتاق بخار به شما احساس ریلکس شدن میدهد.
رفع گرفتگی بینی
سونای بخار محیطی است که ترشحات تنفسی را گرم کرده و تنفس عمیق را ممکن میکند. در نتیجه گرفتگیهای ریه و سینوستان باز شده و بهتر تنفس میکنید. بخار درمانی برای درمان سرماخوردگی و عفونتهای سینوسی در خانه، کمی بحث برانگیز است زیرا اگر به درستی انجام نشود خطر سوختگی دارد. اما سونای بخار، نسبتا ایمن است البته به شرط اینکه مدت طولانی در آنجا نمانید. مطالعات انجام شده نشان داد، کودکانی که دچار عفونتهای تنفسی بودند، بعد از بخار درمانی سریعتر درمان شدند. اگر تب دارید از سونا استفاده نکنید.
کمک به ریکاوری بعد از ورزش
دردی که بعد از تمرین احساس میکنید، درد عضلانی تاخیری میگویند. ورزشکاران حرفهای مدتهاست که میدانند گرما درمانی به ریکاوری بعد از تمرین کمک میکند. گرما میتواند به اعماق بافت عضلانی نفوذ کرده و این درد را تسکین بدهد. مطالعهای جدید نشان داده که گرمای مرطوب، سریعتر از گرمای خشک میتواند عضلات را ریکاوری کند.
شل کردن عضلات سفت شده
گرم کردن بدن قبل از ورزش برای پیشگیری از آسیب ضرورت دارد. استفاده از سونای بخار به عنوان بخشی از گرم کردن بدن میتواند به شما کمک کند حرکت پذیریتان را حین فعالیتهایی چون دویدن، پیلاتس و یوگا افزایش دهید. مطالعهای این تاثیرات را مورد ارزیابی قرار داد. قبل از فعالیت، به مفصل زانو گرما داده شد و نتیجه اینکه، این مفصل انعطاف پذیری بیشتری پیدا کرد و ریلکستر بود. این یافتهها نشان میدهد گرما میتواند به کاهش آسیب قبل از تمرین کمک کند. ضمنا مشخص شد زنان نسبت به مردان از گرما درمانی برای مفصل زانو بیشتر نفع میبرند.
کالری سوزی
وقتی در اتاق بخار هستید، ضربان قلبتان بالا میرود. بعد از تمرین هوازی، ضربان قلبتان بالاست و اگر به سونای بخار بروید، این ضربان حفظ خواهد شد. به گفتهی کارشناسان اگر از سونای بخار به درستی استفاده کنید، میتواند بدنتان را به گونهای به چالش بکشد ورزش نخواهد توانست.
عرق کردن در اتاق بخار، ابزاری برای کاهش وزن فوری نیست. هر وزنی که در سونای بخار از دست میدهید، وزن آب است و نیاز دارید با نوشیدن مایعات، آب از دست رفته از بدن را جایگزین کنید تا دهیدراته نشوید. اما استفاده از سونای بخار به طور مرتب به منظور راهی برای کالری سوزی، تنها در کنار رژیم غذایی درست و روتین ورزشی مفید خواهد بود.
تقویت سیستم ایمنی
انواع گوناگون آب درمانی برای تقویت سیستم ایمنی مفید هستند و اتاق بخار هم از این اصل مستثنی نیست. قرار دادن بدن در معرض آب گرم، لوکوسیتها (گلبولهای سفید خون) را تحریک میکند. نشستن در اتاق بخار زمانی که در بحبوحهی مبارزه با سرماخوردگی هستید، مطمئنا اولین اقدام دفاعی شما نمیتواند باشد اما شواهد نشان داده که بخار میتواند عفونت در حال آماده سازی را نابود کند. به هر حال استفاده از اتاق بخار به طور منظم و برنامه ریزی شده، به سیستم ایمنیتان کمک میکند تا با دفاع بیشتر از شما، کمتر مریض شوید.
محدودیتها و خطرات احتمالی سونای بخار
سونای بخار فواید بالقوهی زیادی برای سلامتی دارد، اما اگر در استفاده از آن زیاده روی کنید میتواند مضر باشد. ماندن در اتاق بخار بیشتر از ۱۵ دقیقه میتواند بدن را دهیدراته کند. اتاق بخار میتواند میزبانی برای میکروبها نیز باشد. بخار این فضاها آنقدر داغ نیست که تمام انواع باکتریهای را بکُشد، حتی گرمای آن ممکن ایت تعداد باکتریها را افزایش هم بدهد. اتاق بخار به تنهایی نمیتواند بیماری را درمان کند و با وجود اینکه ضربان قلبتان را بالا میبرد و دست آوردهای ورزشیتان را تقویت میکند اما هرگز نمیتواند جایگزین ورزش شود. اگر باردار هستید، ضعف سیستم ایمنی دارید یا تازه جراحی کردهاید، از رفتن به سونا اجتناب کنید تا زمانی که پزشک به شما اجازه بدهد.
