داروهای مناسب برای بیمارانی که صرع دارند

داروهای مناسب برای بیمارانی که صرع دارند

صرع یک اختلال مغزی است که باعث حالت‌های مختلف تکرار شوند تشنج می‌شود. درمانی برایصرع وجود ندارد ولی دارو درمانی می‌تواند علائم را کنترل کند. اغلب اوقات درمان صرع با دارو درمانی شروع می‌شود. انتخاب داروی مناسب صرع یک چالش است. حداقل ۲۰ داروی مختلف برای جلوگیری از تشنج وجود دارند. تعدادی از آن‌ها در دهه‌های اخیر کشف شده از بسیاری از آن‌ها هم اخیراً کشف شده‌اند و هر دارویی مزایا و خطرات خودش را دارد. همچنین عوارض جانبی و برنامه مصرفی (زمان مصرف) از دارویی به داروی دیگر فرق می‌کند. هدف نهایی از درمان، تثبیت کنترل تشنج‌ها و جلوگیری از وقوع آن‌هاست، اما گاهی حتی بعد از تثبیت کنترل شدن تشنج‌ها، بیمار یک تشنج می‌کند که به آن تشنج غیرمنتظره می‌گویند.

برای کمک به تشخیص تجویز یک داروی مناسب برای شروع درمان، پزشک شما تاریخچه پزشکی و دارویی شما و نحوه زندگی شما را بازنگری خواهد کرد. مهم است که به یاد داشته باشید درمان صرع بستگی به فرد دارد و همیشه یکسان نیست و بعضی بیماران ممکن است نیاز داشته باشند چند دارو مصرف کنند.

دارو درمانی صرع چیست؟

پزشک یا پرستار شما شاید درمان صرع را به داروهای صرع شروع کند (AEDs). آن‌ها را با نام داروهای ضد تشنج هم می‌شناسند گاهی اوقات به آن‌ها فقط داروی تشنج می‌گویند. این داروها باعث سرکوب سیگنال‌های نامناسب که تشنج را آغاز می‌کنند، می‌شود شما باید داروی تجویز شده را هر روز طبق دستور پزشک مصرف کنید حتی اگر تشنجی نداشته باشید. بعضی از بیماران نیاز به مصرف مادام‌العمر دارو خواهند داشت.

اهداف درمانی برای صرع با مصرف دارو شامل:

  • توقف یا کاهش تشنج‌ها

  • نداشتن یا کم بودن عوارض جانبی دارو

  • استفاده از یک دارو برای درمان تشنج، که به آن مونوتراپی می‌گویند.

انتخاب داروی مناسب صرع

اینکه کدام داروی ضد صرع برای شما بهترین انتخاب است به عواملی بستگی دارد مانند:

نوع صرع: انواع مختلفی از صرع وجود دارد و هر کدام ممکن است باعث نوعی تشنج شود. این خیلی مهم است که پزشک شما نوع صرع شما را به درستی تشخیص دهد. همه‌ی داروی‌های ضد تشنج برای هر تشنجی مؤثر نخواهند بود و گاهی یک درمان نادرست باعث بدتر شدن تشنج‌ها می‌شود. اگر پزشک‌تان نتواند تشخیص که شما چه نوع صرعی دارد، ممکن است درمانی را انتخاب کند که به آن درمان دارویی «وسیع‌الطیف» گفته می‌شود. وسیع‌الطیف یعنی روی تعداد زیادی از تشنج‌ها مؤثر است.

مسائل و خطرهای دیگر سلامتی: ممکن است شما وضعیت یا بیماری دیگری داشته باشید که به دلیل آن نتوانید بعضی از داروها را استفاده کنید. برای مثال، بیماری‌های کبدی و کلیوی ممکن است روی سطح داروی موجود در جریان خون شما اثر بگذارند. همچنین پزشک خطر ایجاد پوکی استخوان را برای شما قبل از تجویز دارو، ارزیابی می‌کند. شاید یک مکمل ویتامین D لازم باشد. یائسگی و تغییرات هورمونی دیگر هم می‌تواند روی نوع داروی ضد صرع اثر گذار باشند.

بارداری: شما می‌‎توانید یک بارداری طبیعی داشته باشید. برای شروع بارداری با پزشک‌تان صحبت کنید. در این صورت او می‌تواند بهترین دارو را برای کنترل تشنج‌ها و جلوگیری از آسیب به جنین برایتان تجویز کند. بعضی از داروهای صرع می‌توانند به جنین آسیب برسانند. برای مثال Valproate برای زنان در سن باروری توصیه نمی‌شود. این دارو به عنوان یک عامل مختل‌کننده رشد و تکامل جنین درون رحم و علت ایجاد کننده نقایص مادرزادی شناخته شده است. داروهای دیگر هم می‌توانند باعث افزایش خطرات نقایص مادرزادی شوند. وقوع تشنج در دوران بارداری هم خطراتی دارد مانند سقط جنین، آسیب مرتبط با زمین خوردن، و کاهش اکسیژن رسانی به جنین، بارداری خودش می‌تواند روی نحوه تجویز داروها در بدن شما اثرگذار باشد و می‌تواند شما را در معرض تشنج غیرمنتظره یا عوارض جانبی دارو قرار دهد. احتمالاً نیاز دارید که دارویتان را عوض کنید یا دوز آن را تغییر دهید. هرگز بدون مشورت با پزشک مصرف داروهای‌تان را قطع نکنید. در طول بارداری لازم است که توسط یک متخصص سلامتی شما و فرزندتان به‌طور مرتب ارزیابی شود.

داروهای دیگری که مصرف می‌کنید: بعضی از دارو باعث تغییر اثرگذاری داروهای تشنج در بدن شما می‌شوند، همچنین بلعکس. برای مثال اگر شما داروهای خاصی از ضد تشنج‌ها را مصرف می‌کنید، قرص‌های ضدبارداری اثرگذار نخواهند بود، همیشه در مورد داروهایی که مصرف می‌کنید اطلاعات کاملی به پزشک بدهید. داروها شامل: داروهای شیمیایی، داروهای گیاهی و مکمل‌هایی که با یا بدون نسخه پزشک دریافت می‌‎کنید.

دارویی که برای شما راحت‌تر است: اکثر داروهای صرع خوراکی هستند. برحسب نوع دارو، شاید مجبور باشید چند بار در روز آن را مصرف کنید. در مورد این که چه زمانی نیاز به مصرف دارو دارید و چگونه روی زندگی شما تأثیر خواهد گذاشت، با پزشک صحبت کنید. در موارد نادر، داروهای صرع نیاز به تزریق خواهند داشت. معمولاً این نوع مصرف دارو زمانی است که تشنج باید فوراً کنترل شود.

عوارض جانبی داروها: داروهای صرع می‌توانند باعث عوارض جانبی مختلف مثل خستگی، تفکر آهسته، عدم ثبات، تهوع و واکنش‌های پوستی شود. همچنین افزایش خطر خودکشی و اختلالات روحی در میان بیماران صرعی را به همراه دارند. معمولاً بزرگسالان بیشتر در معرض این عوارض هستند. اینکه کدام عارضه برای شما قابل تحمل‌تر است، می‌تواند برای انتخاب دارو توسط پزشک کمک‌کننده باشد. پزشک شما سعی می‌کند یک دارو انتخاب کند که هم تشنج‌‎ها را کنترل کند و هم کمترین عوارض را داشته باشد. اگرچه این امر همیشه میسر نیست.

هزینه: هزینه دارو یک عامل مهم برای چگونگی انتخاب دارو برای شمات. معمولاً داروهای قدیمی‌تر نسبت به داروهای جدیدتر ارزان‌تر هستند. بعضی برندها دارای فرم‌های عمومی و ارزان‌تر هستند.

سؤالاتی که ممکن است از پزشک داشته باشید

  • چه زمانی و چگونه باید دارو را مصرف کنم؟

  • چه عوارض جانبی می‌تواند داشته باشد؟

  • آیا داروها اثرات تهدید کننده حیات در دراز مدت خواهند داشت؟

  • آیا می‌توانم این داروها را هم‌زمان با داروهای دیگری که مصرف می‌کنم، استفاده کنم؟

  • من قرص‌های ضدبارداری مصرف می‌کنم، آیا بر نحوه اثر آن باعث تغییر می‌شود؟

  • اگر باردار شدم می‌توانم این دارو را مصرف کنم؟

  • اگر یک دوز را فرامش کردم چه کار باید بکنم؟

  • اگر شما تصمیم به تعویض داروی من گرفتید، چگونه این تعویض اتفاق می‌افتد؟

  • آیا داروی عمومی (generic) وجود دارد که من بتوانم استفاده کنم؟

یادتان باشد اینکه شما داروهای‌تان را دقیقاً طبق دستور استفاده کنید خیلی مهم است. شما به یک مقدار ثابت دارو در بدنتان نیاز دارید تا از بروز تشنج جلوگیری شود. اگر یک دوز را فراموش کنید، مصرف دارو را قطع کنید یا حتی داروی‌تان را عوض کنید، تشنج غیر منتظره احتمالاً اتفاق خواهد افتاد. شما نیازمند تست‌های منظمی برای بررسی سطح دارو در خون‌تان هستید.

زمانی که دارو درمانی مؤثر نباشد

پیدا کردن بهترین دارو برای درمان صرع شما می‌تواند خیلی مشکل باشد. پزشک شما دائماً نوع و دوز داروها را تغییر می‌دهد تا بهترین اثر روی کاهش تشنج‌ها و کمتر بودن عوارض جانبی ناخواسته را پیدا کند.

اگر دارو درمانی نتوانست خیلی خوب تشنج‌ها را کنترل کند، پزشک شما ممکن است جراحی یا یک کاشت دستگاه به نام محرک عصب واگ را پیشنهاد بدهد. برای کودکان مبتلا به صرع پزشک می‌تواند یک رژیم غذایی خاص را پیشنهاد کند.

عواملی که در حملات صرع نقش دارند:

در بسیاری از بیماران، پرهیز کردن از بعضی عوامل، باعث کاهش تعداد تشنج ها خواهد شد و در تعدادی از افراد، تشنج ها بطور کلی متوقف می گردند. خیلی به ندرت، تشنج افراد بعلت شنیدن یک موسیقی خاص، مطالعه کردن، گرفتن دوش داغ و دیدن بعضی چیزها اتفاق می افتد که به چنین مواردی، “صرع های انعکاسی یا رفلکسی” گفته می شود. با این حال، در اکثر موارد، هیچ علت خاصی برای شروع شدن تشنج ها وجود ندارد. با اینحال چهار چیز هستند که می توانند باعث شروع و یا بدتر شدن حملات در بسیاری از افراد شوند که عبارتند از:
– مصرف زیاد الکل
– کم خوابی
– استرس و فشارهای عصبی
– تب

مصرف الکل و کم خوابی
اغلب بیمارانی که دچار صرع ژنرالیزه هستند پس از مصرف الکل زیاد و یا کم خوابی، مستعد بروز تشنج می شوند. بنابراین تمام مبتلایان به صرع باید از مصرف الکل و کم خوابیدن پرهیز نمایند. در حقیقت مصرف زیاد الکل و یا قطع ناگهانی مصرف آن، می تواند تقریباً در هر فردی ایجاد تشنج کند. بنابراین بروز تشنج، یک عارضه شایع در افراد الکلی می باشد. برای کسانی که حملات آنها بخصوص با کم خوابیدن تشدید می گردد، توصیه می شود که از خسته کردن بیش از حد خود، کم خوابی و انجام شغلهای شیفتی و شبانه خودداری نمایند.

استرس و فشار عصبی
گرچه اغلب شناسایی اثرات استرس و فشار عصبی مشکل می باشد، اما با این حال می تواند اثر عمیقی بر روی کنترل حملات داشته باشد. بعلاوه، تمرینات ریلکسیشن و آرام بخشی، کم کردن فشار عصبی و روشهایی که برای تقویت روحیه بکار می رود، می تواند اثرات مفیدی داشته باشد و بنابراین باید به اکثر بیماران توصیه شود. اغلب مشاوره کردن با کسانی که در کنار آمدن با بیماریشان، مشکل دارند می تواند به کنترل حملات آنها کمک نماید. افسردگی و ریحه ضعیف می تواند همچنین باعث افزایش تعداد حملات شود.

تب و بالا رفتن درجه حرارت
در هنگام وقوع هر نوع بیماری ای، حملات می توانند بدتر شوند و این امر، بخصوص در کودکانی که دچار تب می شوند بیشتر دیده می شود، زیرا بالا رفتن درجه حرارت بدن باعث می شود که مغز مستعد بروز یک تشنج گردد. بنابراین با مشاهده اولین علائم تب، درجه حرارت بدن باید با مصرف داروی استامینوفن و در صورت لزوم با پاشویه کردن بیمار پایین آورده شود. مثال دیگری که می تواند باعث بالا رفتن درجه حرارت بدن شود و در نتیجه تعداد تشنج ها را بالا ببرد، آفتاب زدگی می باشد که معمولاً بعلت بیش از حد در معرض نور خورشید قرار گرفتن و از دست دادن زیاد آب بدن اتفاق می افتد.

حساسیت به نور
اخیراً مطالعات زیادی بر روی حساسیت به نور (فتوسنسیتیویتی) و ارتباط بروز تشنج ها با بازیهای کامپیوتری و ویدیویی بعمل آمده است. در واقع، کمتر از پنج درصد از تمام مبتلایان به صرع، به نورهای درخشان حساس هستند. تشنج هایی که بر اثر حساسیت به نور ایجاد می شوند معمولاً با نورهایی که در هر ثانیه ۵ تا ۳۰ با چشمک می زنند و نور تلویزیون و بازیهای ویدیویی (که هر دوی آنها دارای نورهای چشمک زن می باشند) رخ می دهد. با اینحال، کودکان در بریتانیا (انگلستان) مقدار زیادی از وقت خود را صرف مشاهده تلویزیون و بازیهای کامپیوتری می کنند و در نتیجه هرگونه تشنجی که در این مواقع برای آنها رخ دهد ممکن است کاملاً اتفاقی و تصادفی باشد. سایر چیزهایی که بطور شایعی باعث بروز حمله می شوند عبارتند از:

– انعکاس نور خورشید بر روی آب
– عبور کردن از محدوده ای از درختها که نور خورشید از لابلای شاخه های آن به ما برخورد می کند.
– در بعضی از مبتلایان به صرع که به نور حساسیت دارند، پرهیز از مواجهه با چیزهایی که باعث تشنج در آنها می شود و انجام چند احتیاط ساده مثل استفاده از عینک آفتابی و مصرف مرتب قرصهای ضد صرع، تمام آن چیزهایی است که برای پیشگیری از تشنج ها لازم می باشد.

اقدامات احتیاطی که در اینجا گفته می شود می تواند برای کسانی که دارو مصرف نمی کنند اما در مقابل تلویزیون دچار حمله می شوند مفید باشد:

– دیدن تلویزیون در اتاقی با نور خوب و مناسب
– مشاهده تلویزیون از یک زاویه
– فاصله داشتن با تلویزیون حداقل به میزان دو و نیم متر
– عوض کردن کانالهای تلویزیونی با استفاده از کنترل از راه دور (بدون اینکه به تلویزیون نزدیک شوید)

جلوی یک چشم را گرفتن و یا استفاده از تلویزیونهای با فرکانس زیاد (۱۰۰ هرتز)
فیلمهایی که در سینما دیده می شوند به ندرت تشنج می شود و معمولاً مانیتورهای کامپیوترها دارای فرکانس زیاد هستند که از بروز تشنج جلوگیری می کند. با این حال، در هر دوی این موارد (سینما و کامپیوتر) در صورتی که آن چیزی که نمایش داده می شود شامل تغییراتی در الگوی هندسی و با فرکانس خاصی باشد می تواوند باعث بروز تشنج شود. درمان با داروهای ضد صرع معمولاً در پیشگیر از تشنج هایی که بعلت حساسیت به نور اتفاق می افتند مؤثر می باشد.

درمان دارویی
از گذشته های بسیار دور، افراد به دنبال داروهای مؤثری برای درمان صرع بوده اند و در طی سالیان متمادی از پودر استخوان جمجمه انسان و خون کرکس برای این کار استفاده می شد. با این حال اولین درمان مؤثر در سال ۱۸۵۷ میلادی توسط دکتر سرچارلز لوکوک که یک متخصص بیماریهای زنان و زایمان بود گزارش شد. در آن هنگام این فکر غلط در بین مردم شایع بود که صرع در خانمها، مشکلی است که از رحم آنها ایجاد می شود. دارویی که دکتر لوکوک استفاده می کرد، برومیدپتاسیم بود و این دارو تا سال ۱۹۱۲ میلادی به عنوان مؤثرترین دارو برای درمان صرع استفاده می شد و از آن سال بود که داروی فنوباربیتال معرفی شد.
مشکلات مهمی که در مصرف برومیدپتاسیم وجود داشت، عوارض جانبی غیر قابل قبول آن بود. در واقع هنوز هم در درمان دارویی صرع باید عوارض جانبی مصرف داروها را نسبت به مزایای آنها ارزیابی نمود و سپس آن را برای بیماران تجویز کرد.

نحوه جذب داروها در بدن
به محض اینکه یک داروی ضد صرع توسط فرد بیمار خورده می شود، این دارو جذب بدن شده و وارد گردش خون می گردد و از طریق آن وارد مغز می شود ت اعمل اصلی خود را در آنجا انجام دهد. خوردن دارو در هنگامی که معده خالی است و یا اینکه بعد از صرف غذا و در حالی که معده پر است، در میزان جذب دارو تفاوتهایی را باعث می شود. داروها باید هر روز در ساعات مشخصی مصرف شوند و مثلاً اگر همیشه بعد از غذا و یا قبل از غذا دارو را مصرف می کنید، باید همی نروش را بطور مرتبط پیگیری نمایید. هنگامی که دارو از سیستم گردش خون خارج شد، توسط کبد تجزیه (متابولیزه) می شود و یا اینکه از طریق کلیه ها تصفیه شده و توسط ادرار از بدن خارج می گردد (داروهای مختلف به طرف گوناگونی از بدن دفع می شوند، بعضی از داروها از طریق کبد و بعضی هم توسط کلیه ها). اگر یک دارو خیلی به سرعت از بدن دفع و یا خارج شود، لازم است که روزی چندبار (مثلاً ۳یا۴ بار) از آن دارو مصرف شود ت امیزان آن دارو در خون در سطح قابل قبولی قرار داشته باشد. همچنین اگر یک دارو به آهستگی از بدن دفع شود، می توان آن را فقط روزی یک بار مصرف نمود.

نحوه عمل داروها
هنوز بطور دقیق مشخص نشده است که چگونه اکثر داروهای ضدصرع، عمل خود را در بدن انجام می دهند، اما به نظر می رسد که این کار را از طریق چند مکانیسم مهم به انجام می رسانند. قلاً توضیح دادیم که حملات ممکن است وقتی که تعادل تحریک شدن و مهار شدن در مغز به هم می خورد ایجاد شوند. بعضی از داروهای ضد صرع باعث می شوند که این عدم تعادل شیمیایی در مغز اصلاح گردد. سایر داورها هم به روشهای مختلفی موجب ثبات در سلولهای عصبی (نورنها) و در نتیجه پیشگیری از فعالیت بیش از حد آکسسون ها می شوند.

داروی مناسب برای بیماران
اکثر داورهای ضدصرع در انواع مختلف صرع به کار می روند و اغلب فقط موضوع انتخاب بهترین دارو برای هر بیمار مطرح می باشد. جالب اینجاست که دارویی که ممکن است برای یک بیمار، خیلی مؤثر واقع شده باشد برای بیمار دیگر هیچگونه استفاده ای نداشته باشد. با این حال، بعضی از داروهای ضدصرع فقط برای انواع بخصوصی از صرع به کار می روند (مثلاً داروی اتوسوکسیماید فقط برای درمان صرع کوچک مصرف می شود) و در حقیقت بعضی از داروها ضدصرع می توانند باعث بدتر شدن بعضی از انواع صرع شوند (مثلاً داروی کاربامازپین برای حملات میوکلونیک).

عوارض جانبی داروها
داروهای ضد صرع دارای سه نوع عارضه مهم جانبی هستند که عبارتند از: از عوارض جانبی مربوط به مقدار دارو، مربوط به خود شخص (ایدیوسینکراتیک) و عوارض جانبی مزمن.

عوارض جانبی مربوط به مقدار دارو: در صورتیکه به مقدار بیشتر از معمولی که داروی ضدصرع باید مصرف شود بیمار آن را مصرف نماید و اصطلاحاً دچار مسمومیت دارویی شود، این نوع از عوارض جانبی پدید می آیند. مقدار دارویی که هر فردی می تواند تحمل نماید از شخصی به شخص دیگر متفاوت است. در مصرف بیش از حد داروهای ضد صرع، عوارضی مثل سرگیجه، دوبینی (مشاهده دوتایی اشیاء)، عدم تعادل، خواب آلودگی و سردرد ممکن است رخ دهد. با کم کردن مقدار دارو می توان این عوارض را بطرف نمود اما در مواردی که داروها به آهستگی از بدن دفع می شوند، ممکن است چند روز لازم باشد تا عوارض جانبی که در بالا گفته شد کاملاً از بین برود. بسیاری از بیماران به بعضی از عوارض جانبی فوری این گونه داروها عادت می کنند (مخصوصاً به خواب آلودگی آ،) و در نتیجه همیشه باید در هنگام قطع ناگهانی و یا تغییر داروها به این مسئله نیز توجه نمود. اکثر داروهای ضدصرع همچنین می توانند در تمرکز افراد و توانایی فکری آنها تداخل نموده و برروی آن تأثیر گذارند.

عوارض جانبی مربوط به خودشخص (ایدیوسینگراتیک): این عوارض، آنهایی هستند که فقط در بعضی از اشخاص ایجاد می شوند و اصولاً بصورت آلرژی و حساسیت به آن دارو ها هستند. قرمز شدن یا کهیر زدن پوست و بروز اختلالات خونی از این نوع عوارض هستند. قرمز شدن یا کهیر زدن پوست و بروز اختلالات خونی از این نوع عوارض هستند. از آنجائی که این گونه عوارض به مقدار داروی مصرفی ارتباط ندارند، تنها راه غلبه بر این گونه عوارض جانبی، عدم مصرف آن داروی خاص می باشد.

عوارض جانبی مزمن و طولانی مدت: این عوارض، آ،هایی هستند که بعد از چند سال که از مصرف داروها می گذرد خود را نشان می دهند. بنابراین عوارض جانبی مزمن و طولانی مدت داروهایی که تازه کشف شده و مورد استفاده قرار می گیرند هنوز مانند داروهایی که سالها قبل کشف شده اند، شناسایی و بررسی نشده است.

 

پاسخ ترک

Please enter your comment!
Please enter your name here

− 1 = 8