اصولا اغلب کودکان بازیگوش و سر به هوا هستند. کودکان در حین بازی آن چان سرمست و شاد هستند که حواسشان به هیچ چیز نیست و همین امر موجب می شود تا سلامت آن ها هر لحظه در خطر باشد. شکستگی بینی در کودکان از جمله شایع ترین اختلالاتی است که روزانه افراد زیادی برای درمان آن به پزشک مراجعه می کنند. در ادامه به بررسی بیش تر روش های درمان این شکستگی و سایر عوامل خواهیم پرداخت.
در کودکان به علت اندازه کوچک استخوان بینی، عدم همکاری کودک در لمس دقیق، در بسیاری از موارد شکستگی بینی مورد غفلت قرار می گیرند و تنها پس از پدیدار شدن بد شکلی های ظاهری بینی خود را نشان می دهند. شکستگی بینی در مردان دو برابر زنان رخ می دهد. شایع ترین دلایل شکستگی بینی را ضایعات ورزشی و مجادلات بین افراد می باشند. سایر علل نادر شامل افتادن و صدمات ناشی از پرتاب شدن از روی دوچرخه یا موتور می باشد.
شکستگی بینی در کودکان
یکی از عوارض شکستگی بینی در کودکان را شکستگی تیغه بینی یا خون مردگی در تیغه بینی است و وارد شدن ضربه به بینی موجب ایجاد لخته خون در بینی و ایجاد خون مردگی می شود که نیاز به درمان فوری و اورژانسی دارد، بنابراین معاینه تیغه بینی از کودکانی که دچار شکستگی بینی شده اند بسیار ضروری و مهم است.
بیمار دچار شکستگی بینی معمولا بد حال نیست و جا اندازی این شکستگی به خوبی با بستری کوتاه مدت قابل درمان است. در گروه سنی اطفال جهت پیشگیری از آسیب روحی یا بد شکلی های بعدی، درمان این شکستگی ها با بیهوشی عمومی کوتاه مدت انجام می شود. حین جا اندازی بسته به شکستگی بینی کنترل کیفیت جا اندازی را جراح به کمک مشاهده دقیق به همراه لمس انجام می دهد.
بنابراین انجام این عمل نیاز به مهارت ویژه ای دارد به خصوص این که با توجه به ادم فراوان در گروه سنی اطفال این برآورد سخت تر می باشد و در صورت عدم برآورد دقیق، بعد از رفع ادم بد شکلی دائمی رویت خواهد شد.
تشخیص شکستگی بینی در کودکان
اساس تشخیص شکستگی بینی بر اساس معاینه است و به مهارت جراح بستگی دارد ولی از گرافی هم برای کمک استفاده می شود. نمای رادیوگرافی جانبی بینی به تنهایی برای کشف شکستگی ممکن است کافی نباشد و گاهی از سی تی اسکن استفاده شده است. البته سی تی اسکن هم به تنهایی برای کشف شکستگی دقت کافی را ندارد. اخیرا از سونوگرافی هم برای کشف شکستگی های بینی به طور موفقیت آمیزی استفاده شده است ولی این تکنولوژی نیازمند مهارت رادیولوژیست می باشد و هنوز به طور فراگیر استفاده نمی شود.
سی تی اسکن به خصوص در زمانی که شکستگی بینی همراه با شکستگی های متعدد صورت باشد، بسیار کمک کننده است. شکستگی های بینی کودکان بطور کلی به پنج دسته تقسیم می شوند: یکطرفه، دوطرفه، فرونتال، لترال-فرونتال، خرد شده. دو نوع شکستگی خرد شده و لترال فرونتال می توانند بصورت بینی زینی شکل تظاهر کنند که این دو نوع بهتر است هر چه زودتر جا اندازی شود و توجه کافی به شکستگی تیغه بینی همراه به عمل آید. جا اندازی بقیه انواع شکستگی را می توان بعد از رفع ادم به تعویق انداخت که بهتر است قبل از روز هفتم بعد از شکستگی انجام شود. باید در شکستگی بینی توجه کاملی هم به شکستگی همراه تیغه بینی به عمل آید زیرا عدم توجه به این مسئله عامل بسیار مهمی در بد شکلی های بعدی محسوب می شود.
هماتوم بینی
هماتوم تیغه بینی به صورت ادم واکیموز تیغه بینی (معمولا دو طرفه) به همراه باریک شدن شدید راه هوایی تظاهر مییابد.
درمان، برش و تخلیه هماتوم است. ممکن است هماتوم تیغه بینی به سمت آبسه پیشرفت کند و منجر به عوارض داخل جمجمه ای یا بینی زینی شکل تأخیری شود.
اگر فشار ضربه شدید روی پل بینی وارد شود، ممکن است آسیب اولیه به ساختمانهای بین دو کره چشم وارد شود و منجر به ظاهر تو رفته بینی گردد. این شکستگیها سبب درگیری استخوان بینی، زواید بینی استخوانهای ماگزیلا و فرونتال و استخوان اتموئید در دیواره میانی کاسه چشم (کمپلکس نازواتموئیدال) میشوند.
صدمه به سینوس
صدمه شدید سقف سینوس اتموئید یا صفحه غربالی ممکن است سبب ریزش مایع مغزی ـ نخاعی از بینی شود. آسیب بافت نرم مجاور ممکن است شامل آسیب دستگاه اشکی و تاندون کانتال میانی با افزایش فاصله دوکانتوس میانی باشد که در صورت عدم درمان منجر به فاصله گرفتن گوشه داخلی چشم از بینی می شود که به هیپرتلوریسم کاذب یا تله کانتوس تروماتیک معروف است.
اگر شکستگی تیغه بینی به مدت ۳ روز باقی بماند منجر به از بین رفتن سلول های غضروفی بینی و ایجاد بد شکلی هایی در آن می شود به گونه ای که استخوان بینی فرو رفته می شود که اصطلاحا به آن بینی «زینی» شکل می گویند.
از جمله اصلی ترین حوادثی که منجر به شکستگی بینی در کودکان می شود می توان به تصادف، ضربه به صورت، آسیب های ورزشی و سایر عوامل اشاره کرد. البته شکستگی بینی با علائم عمومی نیز همراه است که می توان به کبودی اطراف بینی به ویژه زیر چشم اشاره کرد. به دلیل این که استخوان بینی کوچک است، انحراف و کج شدن بینی به سرعت مشخص نمی شود.
بهترین زمان برای درمان شکستگی
شکستگی بینی باید ظرف یک هفته اول جا انداخته شود، روز پنجم و هفتم بهترین زمان برای جا اندازی بینی است و این اقدام با بیهوشی کامل کودک انجام می شود تا بتوان کار را با دقت بیش تری انجام داد. بعد از جا اندازی بینی ممکن است، بد شکلی هایی در بینی کودک رخ دهد.
بنابراین جا اندازی بینی به معنای صد در صدی درمان نیست اما می تواند از بروز ناهنجاری و بد شکلی هایی که به مرور زمان ایجاد می شود پیشگیری کند تا این بد شکلی ها به صورت وخیم صورت نگیرد.
علائم شکستگی بینی کدامند؟
دماغ یک بافت متشکل از غضروف است؛ این بافت از بدو تولد حالت نرم دارد و تا سنین جوانی این حالت را حفظ می کند؛ اما بعد از مدتی کم کم شروع به سفت شدن می کند. به علت نرم بودن این غضروف در سنین کودکی؛ این عضو کم تر آسیب پذیر خواهد بود و البته که وارد شدن هر ضربه ای به بینی منجر به شکسته شدن آن نمی شود. شکسته شدن بینی با علائمی همراه است که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.
– احساس درد در ناحیه بینی: بعد از هر گونه آسیب بینی، اگر درد بینی برای مدت طولانی ادامه داشت، به شکستگی بینی مشکوک شوید. این درد ممکن است بر روی سینوس های صورت نیز اثر کند و آن ها را نیز دردناک سازد.
– کبود شدن بینی: کبودی از علایم مهم شکستگی بینی است، زیرا در اثر شکستن بینی، عروق خونی این ناحیه آسیب می بینند.
– ورم بینی: ورم به خاطر آسیب دیدن رگ های ناحیه بینی رخ می دهد.
– کبودی اطراف چشم: معمولا ورم و کبودی زیر چشم های فرد ایجاد می شود و حالتی را به نام چشم راکونی ایجاد می کند.
– کج شدن بینی: در صورتی که به شکستگی بینی خود مشکوک شدید، حتما به پزشک مراجعه کنید تا قبل از التیام خود به خودی و کج شدن بینی، بینی تان با اصول صحیح و به حالت طبیعی جوش بخورد.
– خون دماغ شدن: یک علامت مهم شکستگی بینی، خونریزی از بینی است. برای متوقف کردن خونریزی بینی، باید فرد به سمت جلو خم شود و با استفاده از پنبه و یا پارچه، بینی خود را فشار دهد تا خونریزی متوقف شود.
– اشکال در تنفس از راه سوراخ های بینی: نفس کشیدن سخت از راه بینی، از دیگر علائم شکستگی بینی است. فرد آسیب دیده به محض داشتن هر گونه مشکل در نفس کشیدن باید به پزشک مراجعه کند.
– در صورت وجود شکستگی بینی، موقع دست زدن به بینی صدایی ایجاد می شود که ناشی از شکستگی استخوان هاست. این صدا شبیه به صدایی است که از مالیدن چند تار مو بین دو انگشت دست ایجاد می شود.
شکستگی های بینی معمولا ظرف مدت ۲۰ روز التیام پیدا می کنند و بی سر و صدا بهبود می یابند. در صورت عدم مراجعه به پزشک، این شکستگی به شکل غیر طبیعی جوش می خورد و به کج شدن دائمی بینی منجر می شود که علاوه بر کاهش زیبایی بینی و صورت فرد، مشکلات تنفسی و سینوسی دائمی را تا آخر عمر برای فرد ایجاد می کند.
