مهمترین راه تشخیص مننژیت گرفتن مایع نخاعی
مننژیت (نام علمی: Meningitis) یا سرسام (نام فارسی به معنی آماس سر) التهاب پردههای محافظی میباشد که مغز و نخاع را پوشاندهاند و بطور مشترک مننژ یا شامه گان نامیده میشوند. این التهاب ممکن است عامل ویروسی، باکتریایی، یا سایر ریزاندامگانداشته باشد، و در موارد کمتری در اثر تجویز داروهای خاصی به وجود آید.[۲] مننژیت میتواند به دلیل نزدیکی التهاب به مغز و نخاع، زندگی بیمار را به خطر اندازد؛ بنابراین این شرایط را تحت عنوان فوریت پزشکی دستهبندی میکنند.
رایجترین نشانههای مننژیت سردرد و خشکی گردن همراه با تب، گیجی یا هشیاری دگرگون شده، استفراغ، و ناتوانی در تحمل نور (نور هراسی) یا صداهای بلند (صدا هراسی) میباشد. معمولاً در کودکان فقط نشانههای غیراختصاصی مانند تحریکپذیری و خوابآلودگی مشاهده میشود. اگر ضایعهٔ پوستی مشاهده شود، ممکن است نشان دهندهٔ علت مشخصی برای مننژیت باشد؛ مثلاً، مننژیت در اثر باکتری مننگوکوک ممکن است همراه با ضایعهٔ پوستی مشخصی باشد.
با یک بزل کمری میتوان مننژیت را تشخیص داد یا از بروز آن جلوگیری کرد. یک سوزن وارد مجرای نخاعی میشود تا نمونهای از مایع مغزی-نخاعی (CSF)، که مغز و نخاع را احاطه کردهاست، برداشته شود. CSF در آزمایشگاه تشخیص طبی آزمایش میشود.[۳] اولین درمان در مننژیت حاد شامل تجویز آنتیبیوتیک و گاهی داروهای ضدویروس متناسب میباشد. همچنین میتوان از کورتیکواستروئید برای جلوگیری از عوارض التهاب شدید استفاده کرد.مننژیت ممکن است منجر به عوارض طولانی مدت جدی مانند ناشنوایی، صرع، هیدروسفالی، وکسریهای شناختی شود، به ویژه اگر بهسرعت درمان نشود. برخی انواع مننژیت (مانند انواعی که همراه با عفونتهای مننگوکوک،”هموفیلوس آنفلوآنزاً نوع ب، پنوموکوک، یا ویروس گوشک، میباشد) را میتوان با ایمنسازی پیشگیری کرد
یک متخصص بیماریهای اطفال گفت: مننژیت به معنای التهاب مننژ یا به بیان دیگر التهاب پردههای محافظ و پوشاننده مغز و نخاع است. این التهاب به علل مختلفی ویروسی، باکتریایی یا قارچها رخ میدهد
دکتر عباس مومنزاده ، با بیان اینکه علائم مننژیت بسته به سن کودک مختلف است، ادامه داد: ابتلا به این بیماری در نوزادان همراه با تب، بیحالی، بیقراری، اختلال هوشیاری، اسهال، استفراغ، برآمدگی ملاج و بروز دانههایی روی بدن نوزاد است، همچنین نوزاد مبتلا به مننژیت برخلاف کودکان بزرگتر گردنش شل شده و نمیتواند گردن خود را نگهدارد، که ضروری است پزشک بیمار را معاینه کرده و تشخیص لازم را بدهد.
وی با تاکید براینکه سفت شدن گردن از علائم ابتلا به مننژیت در کودکان است،اظهار کرد: بیقراری، سردرد، استفراغ، تب بالا و سایر علائم عصبی از علائم ابتلا به این بیمار در کودکان بزرگتر است.
این متخصص بیماریهای اطفال خاطرنشان کرد: غالبا مننژیتهای ویروسی خوش خیم بوده و خود بهخود خوب میشوند، همچنین ممکن است کودک پس از ابتلا به برخی بیماریهای ویروسی دچار مننژیت شود، به عنوان مثال ممکن است کودک پس از ابتلا به اوریون مبتلا به مننژیت هم بشود که این موارد خود به خود خوب میشوند.
مومنزاده با بیان اینکه اینکه شایعترین عوامل باکتریایی ابتلا به مننژیت شامل باکتریهای مننگوکوکوس، آنفلوآنزا تیپ بی یا پنوموکوکوس هستند،عنوان کرد: برای پیشگیری از مننژیت ناشی از باکتری آنفلوآنزا تیپ بی و پنوموکوکوس واکسیناسیون کشوری در جریان است اما برای نوع ناشی از مننگوکوکوس تزریق واکسن در شرایط خاصی انجام میشود به عنوان مثال افرادی که قصد سفر به مکه را دارند این واکسن را تزریق میکنند.
باورهای اشتباه درباره گرفتن مایع نخاعی
وی بیان کرد: وقتی پزشک با مشاهده علائم کودک در زمان معاینه مانند سفتی گردن، سردرد، استفراغ و سایر علائم عصبی به بیماری مننژیت مشکوک میشود، دستور گرفتن مایع نخاعی وی را میدهد زیرا تشخیص دقیق این بیماری از طریق بررسی مایع نخاعی صورت میگیرد.
این متخصص اطفال تصریح کرد: باوری اشتباه در خصوص گرفتن مایع نخاعی درمیان مردم وجود دارد که فکر میکنند با گرفتن این مایع کودک فلج میشود درحالی چنین نیست و مشکل خاصی برای فرد ایجاد نمیشود.
وی بررسی فرمول شمارش خون کودک را از دیگر راههای تشخیص این بیماری برشمرد و افزود: پس از انجام بررسیهای لازم در این شیوه اگر تعداد گلبولهای سفید خون زیاد شده باشد به معنای ابتلا به مننژیت است که در هر صورت پزشک موارد را ارزیابی کرده و تشخیص ضروری را انجام میدهد.
مومنزاده با بیان اینکه مننژیت بیماریای است که بسته به عامل و فرم آن ممکن است مرگبار باشد، گفت: درمان نوع باکتریایی این بیماری با آنتیبیوتیک درمانی صورت میگیرد،اما نوع ویروسی آن خود به خود خوب میشود اما اگر ویروس عامل بیماری از نوعی باشد که مغز بیمار را نیز درگیر کند داروی ضد ویروس اختصاصی برای وی تجویز خواهد شد.
