درماتیت دست چیست

درمقاله حاضر تحت عنوان درماتیت دست چیست ، با موارد زیر آشنا می شوید:

۱٫علل و نشانه های درماتیت دست.

۲٫انواع درماتیت دست.

۳٫عوارض درماتیت دست.

۴٫نحوه تشخیص درماتیت دست.

۵٫پیشگیری و روش های درمان درماتیت دست .

Dermatitis نام انگلیسی درماتیت می باشد که اگزما عبارت معروف تر آن است.

اگزما یا درماتیت معنی التهاب پوست را می دهند.

یکی از اختلال های پوستی شایع که در میان خانم های جوان بیشتر دیده می شود درماتیت دست میباشد.

که ۲۰ تا ۳۵ درصد از درماتیت پوست را در اختیار می گیرد.

درماتیت دست چیست؟

درماتیت دست بیماری حاد و مزمن اگزمایی است که پشت و روی پوست دست را درگیر می کند.

درماتیت دست یک اختلال پوستی شایع است.

در هر سنی حتی خردسالی هم بروز می کند و در افرادی که سابقه ی ابتلا به اگزمای آتوپیک دارند احتمال بروز آن بیشتر است.

علل درماتیت دست

درماتیت یا اگزمای دست معمولا بر اثر ترکیبی از عوامل ایجاد می شود، از جمله :

• ژنتیک و عوامل ناشناخته ( درماتیت دست ارثی )
• آسیب ( درماتیت تماسی تحریکی )
• واکنش سیستم ایمنی بدن ( درماتیت تماسی آلرژیک )

اگزما یا درماتیت دست که معمولا به علت انجام کار خاصی ایجاد میشود و با انجام آن کار شدت می یابد،درماتیت شغلی نامیده میشود.

درماتیت دست در افرادی دیده می شود که به دلیل کار خود با مواد محرک در ارتباط هستند.

مثل مشاغل فلز کاری،آرایشگری،مکانیکی.

تمام افردی که به دلیل شغل خود پوست دستشان دایما با مواد محرک در تماس است بیشتر در معرض ابتلا به درماتیت دست هستند.

البته آلرژی به برخی مواد خاص نیز می تواند باعث درماتیت پوست دست شود.

محرک های پوستی مانند پاک کننده ها، حلال ها، مواد اسیدی، مواد قلیایی، سرما، گرما و سایش پوست دست میشوند.

می تواند باعث آسیب به لایه ی خارجی پوست شده و سلول های چربی روی سطح پوست را از بین ببرد .

همچنین باعث اختلال در عملکرد لایه ی محافظ پوست شود.

علائم درماتیت دست

درماتیت دست ممکن است روی پوست کف دست یا پشت دست یا هر دو ایجاد شود.

ناحیه مبتلا به درماتیت دچار خارش ، سوزش و گاه در موارد شدید با درد همراه است.

درماتیت دست می تواند به شکل حاد، مزمن و دوره های عود کننده بروز کند.

علائم درماتیت حاد دست

در مرحله حاد بیماری، پوست دچار قرمزی، خارش، ترک خوردگی و گاه همراه با جوش های ریز ترشح دار است.

علایم درماتیت مزمن دست

در مرحله مزمن بیماری پوست دچار خشکی شدید و پوسته پوسته شدن می شود و به دلیل مزمن شدن بیماری و در اثر خارش مداوم پوست ضخیم شده و به شکل چرمی در می آید.

درماتیت آتوپیک دست

درماتیت آتوپیک شایع ترین نوع اگزما است.

آتوپیک یک بیماری مزمن پوستی همراه با خارش و التهاب پوستی است که ناحیه درگیر را دچار خارش و قرمزی می کند.

بعضی عوامل محیطی باعث بوجود آمدن اولین علامت این بیماری و یا بدتر شدن آن می شوند این عوامل عبارتند از :

آلاینده های هوا، مواد شوینده، عطرها، مواد محرک مثل صابون، نیکل موجود در بدلیجات یا فلزات مثل باتری ساعت،عوامل محیطی مثل قارچ ها و گرده ی گیاهان.

درماتیت آتوپیک به ۳ فاز تقسیم می شود:

• فاز شیر خوارگی (از تولد تا ۲ سالگی).
• فاز کودکی (از ۲ تا ۱۲ سالگی).
• فاز کودکی شایع ترین فرم این بیماری است. احتمالا یک یا نواحی متعددی را گرفتار می کند.
• فاز بزرگسالی (از ۱۲سالگی تا بزرگسالی).

در این فرم، درماتیت آتوپیک از زمان بلوغ آغاز می شود و دلیل آن تغییرات هورمونی و یا استرس ناشی از دوران بلوغ است و تا دوران بزرگسالی طول می کشد.

درماتیت آتوپیک می تواند کف یا پشت دست را درگیر کند و یا به صورت اگزمای پوستی قرصی شکل باشد.

احتمال بروز اگزما در سایر نقاط بدن مانند پاها، ساعد و بازوها و محل های خم شدن و تا خوردگی پوست در بدن، وجود دارد.

درماتیت نومولار دست

درماتیت نومولار یا درماتیت دیسکی یا سکه ای پوست پشت دست و انگشتان را درگیر می کند.

نواحی مبتلا به شکل مدور و با مرز مشخص مشاهده می شوند.

درماتیت تاولی

درماتیت Dyshidrotic که با نام‌ های pompholyx و cheiropompholyx نیز شناخته می‌ شود.

موجب تشکیل تاول‌هایی به رنگ پوست در کف و کناره‌های دست شده که به شدت خارش دارند.

علائم مشابه با علائم دست، معمولا در کف پاها نیز ایجاد می‌ شود.

احتمال آن وجود دارد که این نوع درماتیت بر اثر تحریک پوستی ناشی از فشار روانی و عرق کردن زیاد، ایجاد شود.

درماتیت عود کننده‌ ی مزمن سلول‌های سنگ فرشی پوست

درماتیت عود کننده‌ ی مزمن سلول‌ های سنگ فرشی پوست به شکل تاول‌ های مسطح، یکی از الگوهای شایع اگزمای پوستی در کف دست و انگشتان است.

این نوع درماتیت دارای دوره‌های حاد است که در آن تاول‌ های پوستی ایجاد می‌ شوند و به دنبال آن دوره‌ های مزمن خشک شدن و پوسته‌ پوسته شدن پوست می‌ آیند.

درماتیت هیپر کراتوتیک دست

درماتیت هیپر کراتوتیک دست نوعی درماتیت مزمن، خشک و غیر التهابی کف دست است و از نظر علایم شبیه به پسوریازیس کف دست است.

درماتیت نوک انگشتان

در این حالت،درماتیت دست به نوک یکی یا تعداد بیشتری از انگشتان محدود می‌ شود.

درماتیت تماسی تحریکی دست

اغلب درماتیت تماسی تحریکی در دست ها مشاهده می شود.

تماس پوست دست با محرک های خفیف پوستی مانند آب، صابون و شوینده ها و محرک های شدید پوستی مانند اسیدها و قلیاها باعث آسیب به پوست می شوند.

ابتدا ناحیه ی بین انگشتان مبتلا می شود سپس التهاب به انگشتان و پشت دست و مچ دست می رسد.

درماتیت تماسی تحریکی حاد بر اثر آسیب دیدن پوست ایجاد می‌ شود که اغلب ناشی از بر خورد با محرک‌ه ای شدید پوستی مانند اسید‌ها و قلیا‌ها در محیط‌ های کاری می‌ باشد.

قرار گرفتن مکرر در معرض تحریک کننده‌ های خفیف مانند آب، صابون و شوینده‌ ها باعث بروز درماتیت تماسی تحریکی مزمن و فزاینده می‌ شود.

درماتیت تماسی آلرژیک دست

ممکن است تشخیص درماتیت تماسی آلرژیک از درماتیت تماسی تحریکی و درماتیت بنیادی (ژنتیکی) بسیار مشکل باشد.

در حدود ۳۰ آلرژن معمول و شایع وجود دارند و تعداد آلرژن‌ های غیر معمول یا نادر نیز بی‌ نهایت است.

آلرژن‌ های معمول، شامل نیکل، عطر‌های مختلف، مواد شتاب دهنده ی لاستیک ( در دستکش‌ ها) و‌ پارا فنیلن دی آمین (مواد موجود در رنگ مو) می‌شود.

نشانه‌های درماتیت تماسی آلرژیک بستگی به نوع آلرژن دارد،اما معمولا شامل موارد زیر می‌شود:

عود کردن و شدت گرفتن اگزما به صورت دوره ای که همراه با انجام دادن کار خاص یا قرار گرفتن در یک مکان خاص می‌ باشد.

ضایعات پوستی که شکل آن‌ ها و نحوه توزیع آن‌ ها روی پوست نا متقارن است.

وجود یک مرز مشخص برای ضایعه پوستی، به طور مثال جای دستبند یا لبه‌ ی دستکش آشپزخانه روی مچ دست.

عوارض درماتیت دست چیست؟

عفونت باکتریایی (استافیلوکوک و یا استرپتوکوک‌ها) که باعث جوش و تاول چرکی، پوسته‌ پوسته شدن و درد می‌ شود.

درماتیت نوک انگشتان می‌ تواند باعث تغییر شکل ناخن‌ ها شود.

درماتیت می‌ تواند به سایر نواحی بدن مانند ساعد و پاها گسترش پیدا کند.

درماتیت دست چگونه تشخیص داده می‌ شود؟

تشخیص درماتیت دست معمولا بسیار ساده است و نوع درماتیت بر اساس سابقه‌ ی بیمار و نتایج معاینه و با توجه به موارد زیر تعیین می‌ شود:

حاد یا مزمن بودن درماتیت یا عود مکرر آن

سابقه‌ ی بیمار در بیماری‌ های پوستی

وجود درماتیت در سایر نواحی بدن (غیر از دست)

تشخیص‌ های افتراقی شامل موارد زیر می‌ شود:

۱٫کهیر پوستی.

به عنوان مثال ناشی از تماس با دستکش لاتکس می شود.

سرخی پوست و خارش و تورم پوست که به سرعت ایجاد می‌ شود و ظرف یک ساعت بر طرف می‌ شود.

۲٫درماتیت تماس با پروتئین

که در اغلب موارد در کارکنان شرکت‌های مواد غذایی ایجاد می‌ شود .

ترکیبی از کهیر و درماتیت که بر اثر واکنش به گوشت ایجاد می‌ شود.

۳٫پسوریازیس

ضایعه‌های پوستی ناشی از پسوریازیس هم شکل هستند.

مرز آن‌ها روی پوست کاملا مشخص است.

قرمز هستند و به صورت پوسته‌های قرمز رنگ می‌ باشند.

۴٫عفونت قارچی دست (Tinea Manuum).

ممکن است تنها در یک طرف بدن ایجاد شود و نامتقارن باشد و باعث پوسته‌ پوسته شدن محیطی شود

در بیمارانی که یه درماتیت مزمن مبتلا هستند ممکن است برای تشخیص نوع آلرژنی که به آن حساست دارند،تست آلرژی یا پچ تست انجام شود.

درمان درماتیت دست

افرادی که به هر نوعی از درماتیت دست مبتلا هستند لازم است اقدامات زیر را جهت درمان اگزما انجام دهند.

تماس پوستی با عامل محرک را به حداقل برسانید – حتی آب.

در هنگام شستن دست‌ها از شوینده‌ ی غیر صلبونی استفاده کنید.

دستان خود را به خوبی بشویید و بعد از آن دست خود را به طور کامل خشک کنید.

از تماس با آلرژن‌ هایی که پس از پچ تست تعیین شده‌ اند، اکیدا خودداری کنید.

در هنگام انجام هر کاری، دستکش محافظ مخصوص همان کار را بپوشید.

قبل از رفتن به مدرسه یا محل کار به دستان خود نرم کننده‌ ی قوی بزنید.

بعد از هر بار شستن دست یا خشک شدن پوست، دوباره به دست خود نرم کننده بزنید.

ممکن است برای این منظور لازم باشد ۱۰ تا ۲۰ بار در روز کرم بزنید.

دستکش‌ های وینیل (دستکش آزمایشگاهی) معمولا کمتر از دستکش‌های لاستیکی آشپزخانه ایجاد حساسیت آلرژیکی می‌ کنند.

این دستکش‌ها باید کاملا تمیز باشند و سوراخ نباشند.

برای مدت زمان طولانی نباید این دستکش‌ ها را پوشید.

در نظر داشته باشید که عرق کردن دست در این دستکش‌ ها باعث شدید شدن درماتیت دست می‌شود.

دستکش‌ های دولایه یا دستکش‌ هایی که آستر کتانی دارند موجب راحتی بیشتر شما می‌ شوند.

استفاده از پمادهای موضعی استروئیدی باعث کاهش التهاب پوست می‌شود.

برای پشت دست از پماد استروئیدی نسبتا قوی و برای کف دست از پماد استروئیدی بسیار قوی استفاده می شود.

 درمان درماتیت حاد

برای درماتیت حاد و تاولی استفاده از فرمولاسیون کرم و برای درماتیت مزمن استفاده از فرمولاسیون پماد بهتر است.

این پماد‌ها یا کرم‌ها باید یک یا دو بار در روز روی نقاطی از پوست که دچار درماتیت شده، مالیده شوند.

این کار تا چند هفته ادامه پیدا کند و پس از این مدت یا مصرف دارو قطع می‌ شود و یا تعداد دفعات مصرف آن کاهش می‌ یابد.

در صورت بروز عفونت احتمالا نیاز به مصرف آنتی بیوتیک خوراکی است.

معمولا در این موارد داروی فلوکلوگزاسیلین تجویز می‌شود.

درماتیت بسیار شدید با مصرف داروهای پردنیزولون (استروئید‌های سیستمیک) به مدت ۲ تا ۴ هفته، درمان می‌ شود.

درماتیت‌ های مزمن و مقاوم به درمان با فتو‌تراپی یا رده‌ ی دوم از داروهای درمانی درماتیت، درمان می‌ شوند.

از جمله: آزاتیوپرین،متوترکسات،سیکلوسپورین و آلیترتینوئین .

پیشگیری از درماتیت دست

با پیگیری مداوم درمان اگزما و حفاظت از پوست در مقابل محرک‌ ها، می‌ توان از بروز مجدد درماتیت تماسی تحریکی جلوگیری کرد.

بسیار مهم است که افراد مبتلا به درماتیت آتوپیک (اگزما) از مواردی که می‌ تواند ریسک بروز درماتیت را داشته باشد آگاه باشند .

خصوصا در هنگام انتخاب شغل خود این موارد را در نظر بگیرند.

وضعیت احتمالی بیمار در آینده چگونه است؟

با انجام درمان کامل و کنترل مناسب،درماتیت دست به طور کامل از بین می‌ رود و پوست شما بهبود می‌ یابد.

در صورت بروز درماتیت، گرفتن چند روز مرخصی از محل کار می‌ تواند مفید باشد.

اما در صورتی که درماتیت ناشی از عوامل محرک در محل کار بسیار شدید باشد، ممکن است تا چند هفته یا چند ماه، امکان بازگشت به محل کار وجود نداشته باشد.در مواردی لازم است شخص شغل خود را عوض کند.

چربی پوست دست با بالا رفتن سن تحلیل می‌ رود و دست‌ هایی لاغر و استخوانی به جا می‌ ماند که رگ‌ های برجسته‌ ی روی آن جلب توجه می‌ کند.

لکه‌ های پیری، خطوط ظریف و چین و چروک‌ هایی که پیامد سال‌ ها تابش متمادی خورشید بر دست‌ها و تحمل تغییرات جوی است.

 فشار فیزیکی نیز شکل و نرمی دست‌ها را تغییر می‌ دهد.

نخستین نشانه‌های پیری غالباً روی دست‌ها نمودار می‌شود.

خوشبختانه عمل‌ها و درمان‌های پوستی مختلفی برای جوان سازی پوست دست وجود دارد.

تقبل  هزینه جوان سازی دست معمولاً با بهره‌ گیری از ترکیبی از درمان‌ های لیزر،پی آر پی (تزریق پلاسمای سرشار از پلاکت) و تزریق ژل و چربی انجام می‌ شود.