همه ما میدانیم که مشهد شهری زیارتی است و هرساله میلیون ها نفر برای زیارت حرم امام هشتم شیعیان به این شهر سفر میکنند، اما این شهر زیارتی علاوه بر جنبه زیارتی خود، جنبه تفریحی و گردشگری نیز دارد. جاهای دیدنی در مشهد کم نیست. از یک طرف وجود پارک ها و موزه هایی در داخل شهر و از طرف دیگر وجود روستاها و ییلاقات دیدنی در اطراف، مشهد را به شهر همه چیز تمامی تبدیل کرده است.
باغ پرندگان ،از پرطرفدارترین جاهای دیدنی مشهد
باغ پرندگان مشهد پس از حرم امام هشتم شیعیان پرطرفدارترین جای دیدنی در مشهد است. باغ پرندگان مشهد که بزرگترین باغ پرندگان شرق کشور است، گونه های زیادی را درخود جای داده. از پرندگان کمیاب گرفته تا گونههایی از آسیا و آفریقا، پرندگانی که به خصوص دیدن شان برای کودکان میتواند هیجان انگیز باشد. جدا از این، باغ پر از درختان سربه فلک کشیده، آبشارها، گلهای رنگارنگ، آلاچیق و پل های چوبی است.
آدرس باغ پرندگان مشهد: میدان خیام – منطقه گردشگری سپاد – جنب مجتمع الماس
پارک جنگلی وکیل آباد
اگر دلتان بخواهد روزتان را در منطقه ای خوش آب و هوا بگذرانید، جایی با درختان کاج و چنار و رودخانه ای که در برخی از فصل های سال مثل بهار و تابستان آب خنکی در آن جاری است، به اضافه استخرها و پستی و بلندی هایی که میتوان زیر سایه درختانش خستگی در کرد، ما بهتان پارک جنگلی وکیل آباد را پیشنهاد میکنیم. پارک جنگلی وکیل آباد، از پارک های قدیمی مشهد است که شهربازی بزرگی به اسم کوهستان پارکشادی و تنها باغ وحش شهر مشهد را با انواع و اقسام حیوانات آبزی، خزندگان و پرندگان در خود جای داده. علاوه بر اینها باغ گیاه شناسی و رستوران و کافه نیز دارد و همه چیز برای خوشگذرانی فراهم است.
آدرس پارک جنگلی وکیل آباد: بلوار وکیل آباد- نرسیده به میدان آزادی
دهکده ییلاقی شاندیز
یکی دیگر از جاهای دیدنی مشهد، منطقه ییلاقی پدیده شاندیز است. شاندیز با آب و هوای خوشی که دارد، در ۳۸ کیلومتری غرب مشهد واقع شده. این منطقه ترکیبی است از رودخانه های متنوع، دره ها و درختان بلند چنار، سپیدار و ارغوان و صدای خوش پرندگانی مثل هد هد. این منظره را که به تابلوی نقاشی میماند، باغ های انبوده و حیواناتی مثل گراز و گرگ تکمیل میکنند. شاندیز منطقه ای تفریحی است که فروشگاه های صنایع دستی و رستوران بزرگی به نام پدیده شاندیز نیز دارد که یکی از پیشنهادات همیشگی در سفر به مشهد است.
آدرس پدیده شاندیز: امتداد بلوار وکیل آباد
طرقبه
مشهد، ییلاقات خوش آب و هوای زیادی دارد ولی یکی از محبوب ترین ییلاقات آن، طرقبه است که تنها ۱۸ کیلومتر با مشهد فاصله دارد. آب و هوای لطیف، رودخانه، رستوران های متنوع، فروشگاههای سوغات، باغات میوه، مکانهای تفریحی و تاریخی مثل سد چالیدره، بند گلستان، دره ارغوان، دره داغستان و رودخانه دهبار که قلب این منطقه محسوب میشود از جمله دلایل این محبوبیت است. باید به همه اینها دیزی و ششلیک طرقبه را نیز اضافه کرد و از خیر خورشت فسنجان و راه رفتن در کوچه پس کوچه هایش هم نگذشت. نیمه اول سال وقت بهتری برای رفتن به این ییلاق است، پاییز زیبایی هم دارد، اما یکی از سردترین نقاط اطراف مشهد در زمستان است. همچنین دیدن از روستای سرسبز نغندر از توابع بخش طرقبه و در فاصله ۱۰ کیلومتری آن را نیز در برنامه تان بگنجانید که روستایی دیدنی است.
آدرس طرقبه: انتهای جاده وکیل آباد- جاده طرقبه
سد چالیدره
اگر به روستای طرقبه رفتید، دیدار از سد چالیدره را از یاد نبرید. چالیدره یکی از دره های فرعی طرقبه است که امکان قایق سواری در سد و ماهیگیری برای گردشگران را فراهم میکند. در اطراف این سد چندین رستوران هم هست ولی پیشنهاد ما این است که غذا را در خانه درست کنید و در زیر یکی از آلاچیق های چالیدره بر بدن بزنید که عیشتان تکمیل شود. چالیدره دارای تلکه بین نیز هست.
آدرس سد چالیدره: ۱۸ کیلومتری جنوب غرب مشهد- مسیر راه جاغرق
موزه نان مشهد
نخستین موزه نان خاورمیانه که وسایل پختن نان مثل انواع آسیاب و انواع نان را در خود دارد.
آدرس موزه نان: کیلومتر ۱۷ بزرگراه آسیایی بعد از سهراه فردوسی
حمام مهدی قلی بیک
حمام مهدی قلی بیک(یکی از امرای دوره تیموری) که به حمام شاه و حمام رضوی نیز معروف است، مجموعه ای از بخشهای مختلف است و وسایل حمام در قدیم و گرمخانه، غرفه لوازم آرایش و غرفه حنابندان و.. است.
آدرس حمام مهدی قلی بیک: ابتدای بازار بزرگ – روبه روی مسجد هفتاد و دو تن
آتشکده بازه هور
یکی از کهن ترین نمونه های آتشکده گنبد داری است که احتمالا متعلق به زمان پارتیان است زمینه بنای سنگی موسوم به بازه هور به فاصله هفتاد کیلومتری از جنوب شهر مشهد در ضلع شرقی روستایی به نام رباط سفید در ابتدای تنگه ای بازه هور واقع است. از نظر لغوی بازه در فارسی دری به قسمتی از دیواره کوه گفته می شود که خورشید از میانه باز آن بطرز باشکوه و زیبایی طلوع نماید و شاید نام بازه هور از همین جا باشد. به لحاظ ویژگیهای معماری این بنا نمایانگر بخشی از اجزا و عناصر ساسانی است که آندره گدار آن را به قرن سوم میلادی نسبت داده است. همچنین عده ای براین باورند بنای سنگی بازه هور آتشکده ای از دوره ساسانی است.
موزه قرآن
تو این مجموعه می تونین نمونه های تذهیب استادان هنر و کتاب قرآن های خیلی قدیمی رو از نزدیک ببینین.
مقبره پیر پالاندوز
در شمال شرقی حرم و در ابتدای خیابان نواب صفوی بنایی آجری و گنبد فیروزه ای به چشم می خوره که به دلیل بازسازی در این اواخر به نظر می رسه که تازه ساز باشه ولی در واقع بنای اصلی مربوط به شاه عباس صفویه. این بنا در واقع مزار یکی از عرفای مذهب شیعه به نام شیخ محمد المقتدی کارندهی معروف به پیر پالاندوزست. این مزار در ابتدا در حاشیه کوچه شور و در پایین خیابان قرار داشته که با بازسازی های اخیر در این مکان قرار گرفته. به باور مردم مشهد شیخ با داشتن کرامات فراوان و با اینکه از اولیاء خدا بوده با دوخت پالان برای چهارپایان امرار معاش می کرده و به همین دلیل مردم به او احترام می گذارند .
کلیسای مسروپ مقدس
کلیسای مسروپ مقدس در سال ۱۹۴۱ میلادی توسط ارامنه ساکن همان شهر بنا گردیده است. پلان کلیسا بازیلیک ستوندار بشکل مستطیل در جهت شرق به غرب است که محراب آن در قسمت شرقی قرار دارد. بر روی دیوارهای شمالی و جنوبی نورگیرهایی دارد و احتمالا دارای چندین ورودی بوده که در حال حاضر مسدود شده اند و تنها یک ورودی در سمت غرب کلیسا باقی است. بنای کلیسا دارای زیرزمینی است با دریچه های متعدد به سمت خارج که به منظور جلوگیری از نفوذ رطوبت به داخل ساختمان بنا شده است و به همین علت نیز کف کلیسا از سطح محوطه اطراف آن مرتفع تر می باشد وجهت ورود به داخل کلیسا پلکانهایی در جلوی ورودی غربی تعبیه شده است. برج ناقوسخانه بالای این پله ها قرار دارد. سقف کلیسا به جزدر قسمت محراب که بالای آن گنبد با نورگیرهای متعددی تعبیه شده است با شیروانی پوشانده شده است. در اطراف کلیسا ساختمان های اداری و مدرسه ارامنه مشهد قرار دارد. به علت کاهش تعداد ارامنه ساکن این شهر این کلیسا فقط در ایام اعید مذهبی ارامنه فعال می باشد.
مسجد گوهرشاد
در مجاورت حرم رضوی، در شلوغ ترین بخش های ورودی و خروجی حرم، مسجدی قدیمی دیده میشود که به دلیل اتفاقات تاریخی متعدد، بارها اسمشو شنده و خوانده ایم. این بنا عظیم ترین مسجد چهار ایوانی ایران است که در سال ۸۲۱ هجری قمری به دستور گوهرشاد آغا همسر شاهرخ تیموری و با معماری قوام الدین شیرازی در مجموعه حرم امام رضا (ع) ساخته شده است. این مسجد با وسعت ۹۴۱۰ متر مربع دارای چهار ایوان به اسم های مقصوره، دارالسیاده، حاجی حسن و آب و هفت شبستان است. بزرگترین ایوان مسجد، مقصوره اونه که با مقرنس کاری و کتیبه خط ثلث بایسنغر میرزا و کاشی کاری بسیار زیبایی تزئین شده است. از جلوه های دیگه مسجد جامع گوهرشاد، منبر صاحب الزمان رو میشود نام برد. در ورودی رواق امام خمینی تابلوی ورود به این مسجد دیده میشود و نمازهای جمعه و دیگر برنامه های مهم مذهبی و فرهنگی هنوز هم در این مسجد که حالا بخشی از صحن ها به حساب میاید، برگزار میشود.
موزه سکه آستان قدس رضوی
گنجینه ی سکه های نقره و طلای آستان قدس رضوی، به عنوان گنجینه تخصصی در میان مجمع موزه های آستان قدس رضوی فضایی به مساحت ۲۰۰ متر به خود اختصاص داده، که در این گنجینه، مجموعه ای از سکه های نقره و طلا از دوران قبل از اسلام، سکه های دوره اسلامی و سایر کشورهای جهان موجود است. تقریبا تمام سکه های به نمایش در آمده در این گنجینه از هدایایی ست که توسط مجموعه داران داخلی و مجموعه داران خارجی از حوزه ی خلیج فارس اروپا و امریکا به آستان قدس رضوی اهداء کرده اند. این گنجینه حدود ۳۵ هزار سکه داره که شامل سکه هایی از سلسله هخامنشیان، اسکندر مقدونی، سکه های شاهان اشکانی، ساسانی ،عرب ساسانی و بنی امیه، سکه های نقره دوران ولایت عهدی امام علی ابن موسی الرضا (ع) موجود است. همچنین سکه هایی از دوره ای مانند دوره طاهریان، سربداران ، تیمرویه، افشاریه، زندیه، قاجار و معاصر موجود است. سکه طلا مرداوی جبن زیار هم در این موزه موجود است.
گورستان ارامنه مشهد
آرامستان تاریخی ارامنه در شهر مشهد، یکی از گورستانهای قدیمی این شهر به شمار می رود. این قبرستان٬ که قدمتی بالغ بر یکصد سال دارد، در سالهای بسیار دور محل دفن مسیحیانی بوده که در شهر طوس و مشهد قدیم ساکن بوده اند. قدیمی ترین سنگ مزار موجود در گورستان ارامنه مشهد، متعلق به کشیش پرسبیتیرین ٬ لوییس اسلستین آمریکائیه، که در سال ۱۹۱۸ میلادی در مشهد درگذشت و در این محل دفن شد. گفتنی ست در محل این آرامستان، کلیسای ویژه مسیحیان وجود داشته که برخی کارشناسان قدمت آن را بیش از ۸۰ سال تخمین زدند. با توجه به قدمت و تاریخی بودن این قبرستان و برای جلوگیری از فرسایش و آسیب دیدن احتمالی ابنیه آن، طی سالهای متمادی شهرداری مشهد اقدامات خوبی انجام داده است.
پارک ارم مشهد
بوستانی که در سال ۱۳۸۶ توسط شهرداری ساخته شد و پارک واقعا زیبایی ست.
غار دره آل
غار دره آل مکانی ست با دهانه بزرگ و دیدنی و دیوارهای مرتفع و بلند که چشمه ای در مجاورت آن قرار دارد. این غار در ۲۵ کیلومتری شمال شرق مشهد در مسیر راه کلات نادری واقع شده است. غار روستای آل از دیدنی های این روستاست و در ابتدای جاده دره آل پس از روستاهای اندروخ و کارده قرار دارد. مسیر جاده مشهد تا روستای آل اسفالت است. دهانه غار بسیار کوچیک و در جهت شمال و جنوبه و تا فاصله ۱۰ متری دهانه غار قابل دیدن نیست و علیرغم حضور خیل مردم در روزها تعطیل ، در دره بین روستاهای کارده و آل ، غار از گزند رهگذران در امان مانده است. این غار قدمتی بسیار دارد، تا آنجا که کوه نوردان اسکلت هایی از انسان اولیه و ابزار او را درون غار یافته اند. عرض غار بین یک تا ۳ متر و عمق آن ۱۰۰ متر است. دهانه غار رو به صورت شکافی در میان سنگ بوده و پرتگاه هایی خطرناک دارد.
روستای پاژ (زادگاه فردوسی)
روستای پاژ نام روستایی است که در ۱۵ کیلومتری شمال شرقی مشهد و در تقاطع جاده ی کلات و کارده است. این روستا یک خیابان اصلی با نام “فردوسی” دارد که از جاده ی کلات منشعب می شود و خیابان های فرعی آن نیز براساس همین خیابان اصلی شماره گذاری شده اند. این روستا محل تولّد بزرگانی همچون ابوالقاسم فردوسی شاعر حماسه سرای ایرانی بوده. زادگاه فردوسی، روستایی سرسبز است که از باغ های انگور پوشیده شده است. حدود ۵۰۰ متری شمال پاز که بر بلندای تپه ای در جلگه قدیم خراسان قرار گرفته، تپه ای با قدمت نامعلوم قرار دارد که خرده سفال و کاشی های رنگارنگ اطراف و روی آن پراکنده اند و تاریخ کهن آن را نشان می دهند. می گویند این آثار یادگار سده های اولیهء قرون اسلامی تا حدود قرن دهم قمری است. پاز یا پاژ در لغت به معنای هدیه ی است که فرد دارای رتبه و مقام به فرد دیگر هم تراز خود می دهد.
زادگاه فردوسی بزرگ روستای پاژ است که در تقاطع جاده کارده به کلات نادری و ۱۵ کیلومتری شهر مشهد قرار دارد. در میانه روستا و ۷۰۰ متری شمال آن دو تپه باستانی دیده میشود که مربوط به پاژ قدیمه و نشان دهنده تاریخ این منطقه پس از اسلام تا قرن نهم و دهم هجری است .
روستای تاریخی پاژ که به عنوان زادگاه شاعر صاحب نام ایرانی حکیم ابوالقاسم فردوسی شناخته می شود امروزه به عنوان یکی از مناطق گردشگری مشهد محسوب شده و توسط گردشگران تورهای مشهد مورد بازدید قرار می گیرد. این روستا در ۱۵ کیلومتری شمال شهر مشهد واقع شده و به دو بخش باستانی و مسکونی تقسیم شده است. در بخش باستانی روستا می توان بقایای روستای پاژ در دوران باستان را مشاهده کرد این بقایا بنابر بررسی های صورت گرفته به قرون نهم و دهم هجری مربوط می شوند. این در حالی است که بخش مسکونی روستا در حال حاضر با کمی فاصله در زاویه ی دیگری روستا قرار گرفته است.
در حال حاضر این روستای باستانی مورد بازدید بسیاری از تاریخ دوستان قرار گرفته و هر روزه در قالب تورهای یک روزه از آن بازدید می شود. طبق کاوش های باستان شناسی که در سال ۱۳۸۹ در این روستا صورت گرفت باستان شناسان موفق به شناسایی قلعه ای به وسعت ۴۵ در ۶۵ متر شدند .این قلعه در مرکز روستای پاژ قرار گرفته است .این روستا با بافت سنتی و محلی خود در حال حاضر یکی از سایت های باستان شناسی محبوب مشهد به شمار می آید. امروزه مسافرین تورهای مشهد در قالب تورهای یک روزه به این روستای تاریخی باستانی سفر می کنند.
