نحوه خواباندن کودک و شکل دهی عادت خواب در فرهنگها ، قبایل و حتی خانواده ها متفاوت است. بعضیها بچه را وقت خواب قنداق میکنند، بعضی لباس نازک به او می پوشانند و یا حتی بعضی او را لخت میخوابانند. در ادامه مطلب ما را همراهی کنید.
احتیاج به خواب در انسانها در سنین مختلف متفاوت است. به عنوان مثال به طور متوسط یک کودک دوازده ساله به نه ساعت خواب و یک کودک چهار ساله به یازده و نیم ساعت خواب احتیاج دارد. البته این مسئله بین کودکان با هم در یک سن فرق میکند. کودکی که شبها با آرامش و به حد کافی خوابیده، روز بعد به موقع از خواب بیدار میشود و اگر به حد کافی نخوابد، صبح روز بعد به علت کافی نبودن مقدار خواب بهانه گیر و کج رفتار میشود و کمتر شاد به نظر میرسد و انرژی کمتری دارد.
در بچههای بزرگتر، به اندازه نبودن خواب شب باعث خسته، کند و حساس شدن آنها می گردد و نمیتوانند بر روی درس تمرکز کنند.
نقش والدین در خواب کودک
والدین در خواباندن کودک نقش مهمی را ایفا میکنند، حتی عدهای از کودکان تا زمانی که یکی از والدین خصوصا مادر در کنارشان نباشد به خواب فرو نمیروند. عواملی که سبب دیر به خواب رفتن در کودکان میشود ممکن است دلایل متعددی داشته باشد.
وقتی میبینید کودک شما در به خواب رفتن مشکل دارد بهتر است به موارد زیر توجه کنید:
-
- آیا ساعتی مشخص و منظمی برای رفتن کودک به تخت وجود دارد؟
-
- آیا کودک در تخت خود احساس خوبی دارد؟ (به عنوان مثال: محیط اتاق خواب برایش مطبوع است؟ خیلی روشن یا تاریک نیست؟ زیاد گرم یا سرد نیست؟ آیا تخت مرتب شده و یا تشک خوبی دارد؟)
-
- آیا بچههای متعدد در یک اتاق میخوابند و همدیگر را بیدار نگه میدارند؟
-
- آیا کودک شما در طول روز مسائلی داشته که فکرش را به طور مداوم مشغول میدارد و وی را هیجان زده میکند و باعث اخلال در خواب میشود؟ (مثال: هیجانات، دعوا و در گیری، فیلمهای مهیج و یا تولد بچه دیگر)
-
- آیا ممکن است سر و صدا زیاد باشد و مانع خواب کودک شود؟
-
- آیا مهمان آمده و کودک تمایل دارد ترجیحا بیدار بماند؟
-
- آیا کودک در اتاق وقتی تنها است احساس ترس میکند؟
در کل دلایل متفاوتی میتواند باعث نرفتن به موقع کودک به طرف تخت خود شود.
آیا کودک میتواند در رختخواب شما بخوابد؟
بسیاری از والدین برای رهایی از ناراحتی های هنگام خواب، در مقابل کودک کوتاه میآیند و او را در تمایلاتش برای خوابیدن در کنار خودشان آزاد میگذارند و احساس میکنند که این بهترین کار برای کودک است. اگر چه این کار برای یکی دو شب قابل توجیه است مثلاً وقتی که کودک بیمار است یا روحیه نامناسبی دارد؛ اما در بیشتر موارد این عمل مناسب نیست.
واقعیت این است که برای خوابی راحت داشتن در شب برای کودک تنها یک روش وجود ندارد.
راه حل ها و توصیه های گوناگونی در این زمینه وجود دارد که چکیدهای از آنها به شرح زیر است:
-
- برای کودکتان زمان خواب با مشورت با خودش تعیین کنید و وقتی به زمان خواب وی نزدیک است به کودک باید حتما فرا رسیدن زمان خواب را یاد آوری کنید. آنها به برخورد قاطع شما و یک قرار ثابت برای خواب نیاز دارند.
-
- سعی کنید بیان جمله “برو به اتاق خوابت” مثل یک عمل تنبیهی به نظر نرسد و به جای آن میتوانید به کودک بگویید که لازم نیست بخوابی بلکه باید در تخت خودت استراحت کنی. وقتی جنبه اجبار برای خواب از بین برود احساس آرامش و خواب خود به خود به وجود میآید .
-
- میتوانید قبل از خواب با یک عمل مطبوع مثل: قصه گفتن و یا گوش کردن به نوار قصه و یا لالایی، روزش را به پایان برسانید. همین طور حمام کردن و ماساژ قبل از خواب و یا تکان دادن کودکان کوچکتر به آرامی، مفید خواهد بود.
-
- سعی کنید هنگام خواب، کودک لباس خواب راحتی بپوشد و اتاق خواب کودک تهویه خوبی داشته باشد و لحافهای سنگین را برای او نگذارید.
توجه کنید کودک شما یک محل خواب مطبوع داشته باشد که خوب به نظر برسد مثل:
-
-
فعالیتهای بدنی کودک مانند:
-
بازی کردن در پارک، برنامههای ورزشی و… را در طول روز افزایش دهید. البته باید این بازیها تا غروب ادامه داشته باشد و بتدریج فعالیت کودک را از زمان غروب به بعد کاهش داده و به جای بازیهای پر تحرک، فعالیت هایی مثل: مطالعه کردن و شنیدن قصه و یا تماشای تلویزیون را جایگزین کرد. باید سعی کرد قبل از خواب بازی های هیجان انگیز مثل: بازی های کامپیوتری انجام ندهند و یا فیلم های هیجان انگیز نبیند.
-
- اگر کودک در شب سخت به خواب میرود به او اجازه خوابیدن در طول روز را ندهید.
-
- به خاطر داشته باشید مصرف شبانه برخی از مواد غذایی مانند: چای و یا نوشابه، خواب کودک را کاهش میدهد.
اگر کودک شما در اتاق خواب خودش میترسد خیلی مهم است که شما ترس او را جدی بگیرید. کودک را آرام کنید و سعی کنید با هم پی به علت ترس ببرید. به کودک این فرصت را بدهید که در مورد مشکل احتمالی و هیجانات یا چیزهای جالبی که در روز برایش اتفاق افتاده با شما صحبت کند، حتی کودک میتواند وقتی در تخت خود دراز کشید از زبان خودش داستانی برای شما بگوید و در مورد این داستان با او صحبت کنید و مطمئن شوید که تخیلات در ذهن او نماند. این مسئله کمک میکند که کودک با آرامش بیشتری به خواب فرو رود.
ارتباط خوابیدن نوزاد در کنار والدین و سندرم مرگ ناگهانی نوزاد
این خطرات مخفی شامل:
یکی از مهمترین دلایل خوابیدن نوزاد در کنار مادر این است که راحت تر در طول شب از شیر مادر تغذیه شود. برای مادر بسیار راحتتر است که شب هنگام نوزاد گرسنهاش را در کنار خودش داشته باشد و به او شیر بدهد تا اینکه خوابآلود خود را به تخت خواب نوزاد برساند و بعد به او شیر بدهد.
چگونه میتوان با اطمینان بیشتری همراه نوزاد روی یک تخت خوابید؟
اگر هنوز هم اصرار دارید که شبها نوزادتان را کنار خودتان بخوابانید، برای اطمینان از سلامت او نکات زیر را حتما رعایت کنید:
یک کودک از تولد تا پایان نوجوانی به چه میزان خواب در شبانه روز نیاز دارد؟
در ۱ تا ۴ هفتگی:
نوزادان معمولا ۱۵ تا ۱۸ ساعت در روز میخوابند، اما فقط در یک دوره کوتاه ۲ تا ۴ هفتهای. نوزادان نارس بیشتر میخوابند و نوزادانی که قولنج میکنند کمتر. از آنجا که نوازادان هنوز ساعت بیولوژیکی داخلی ندارند، الگوهای خوابشان با چرخه روز و شب هماهنگ نیست. در حقیقت آنها اصلا از الگوی خواب خاصی پیروی نمیکنند.
ا تا ۴ماهگی
در سن ۶ هفتگی نوزاد شروع به هماهنگ کردن ساعت بیولوژیک بدن خود میکند و شما پیدایش الگوهای منظم خواب را در او خواهید دید. در این زمان، کودک چند بار در شبانه روز و هر بار بین ۴ تا ۶ ساعت میخوابد و کم کم سردرگمی بین روز و شب پایان میپذیرد.
۴ تا ۱۲ ماهگی
در حالی که میزان خواب بهینه در این سن ۱۵ ساعت در شبانه روز است، بیشتر نوزادان تا ۱۱ ماهگی فقط در حدود ۱۲ ساعت در روز میخوابند. ایجاد یک الگوی خواب مناسب برای کودک، در این زمان، باید از هدف های اصلی پدر و مادرها باشد. هر قدر که نوزاد بزرگتر میشود اجتماعیتر خواهد شد و الگوی خوابش نیز به بزرگسالان شبیهتر میشود.
۱ تا ۳ سالگی
در سن یک سالگی و بین ۱۸ تا ۲۱ ماهگی کودک دیگر صبح ها چرت نمیزند و فقط یک بار در طول روز می خوابد. کودکان نو پا به ۱۴ساعت خواب در شبانه روز نیاز دارند، اما معمولا فقط نزدیک به۱۰ساعت میخوابند.
۳ تا ۶ سالگی
کودکان در این سن هم بین ساعت ۷ تا ۹ شب به تخت میروند و بین ساعت ۶ تا ۸ صبح بیدار میشوند. در ۳ سالگی هنوز بیشتر کودکان در نیمروز استراحت میکنند. در حالی که در ۵ سالگی کمتر این کار را انجام میدهند و خواب نیمروزی کوتاهتر میشود. معمولا کودک بعد از ۳ سالگی نباید هنوز دچار بینظمی در خواب باشد.
۷ تا ۱۲ سالگی
در این سن با افزایش روابط اجتماعی، مدرسه و فعالیت های خانوادگی، ساعت خواب شبانه کودک دیرتر میشود، اما هنوز هم برخی کودکان در این سن ساعت ۹ شب میخوابند. اما بیشتر آنها بین ساعت ۷:۳۰ تا ۱۰ شب به رختخواب میروند.
۱۲تا ۱۸ سالگی
خواب مناسب به همان اندازه دوران کودکی برای سلامتی نوجوانان هم لازم است. کارشناسان دریافتهاند که ممکن است نوجوانان بیشتر از زمان کودکیشان بخوابند. اگر چه فشارهای اجتماعی در این سن مانع از خوب خوابیدن نوجوانان میشود، بدن آن ها به ۶ تا ۸ ساعت خواب در شبانه روز نیاز دارد.
