در این مقاله با گیاه سه پستان، خواص گیاه سه پستان و نحوه ی مصرف آن آشنا خواهید شد.
سه پستان گیاهی درختی، با برگ های بدون کرک است. این گیاه از خانواده گاو زبان می باشد و در سواحل خلیج فارس، جزیره خارک، هند، چین و تایوان می روید. میوه آن (شفت) مثل گردو و بادام است و شفت آن به بزرگی یک گیلاس است و به رنگ زرد، این میوهها مزه ای شیرین و طعمی موسیلاژی (لزج) دارند و حاوی یک تا دو دانه است. میوه ها به شکل خوشه انگور هستند. میوه پس از خشک شدن خاکستری و سیاه رنگ می شود. در درون آن شیره ای لزج و بی مزه وجود دارد که کاربرد دارویی دارد.
میوه سه پستان پس از خشک شدن به بازار عرضه می شود. این میوه خشک در مجاورت آب مجددا رطوبت جذب می کند و به صورت حجیم و موسیلاژی (لزج مانند) در می آید. همچنین از میوه کال و نارس آن برای تهیه ترشی استفاده می شود و از میوه رسیده آن به شکل دم کرده استفاده می شود. برای تهیه دم کرده سه پستان از ۵ تا ۳۰ عدد میوه بسته به نیاز دارویی، می توان استفاده کرد.
برگ و میوه سه پستان حاوی آلکالوئیدهای پیرالوزیدین، کومارین ها، ساپونین ها، ترپن ها و استرول ها است.
در برگ ها مقدار بالایی کروم هم وجود دارد.مواد مهم روغن دانه ها اسیداولئیک، اسیدلینولئیک، اسیدبِهِنیک، اسیدآراشیدیک، اسیداستئاریک و اسیدپالمیتیک است.برگ و میوه سه پستان حاوی آلکالوئیدهای پیرالوزیدین، کومارین ها، ساپونین ها، ترپن ها و استرول ها است.
طبیعت سپستان معتدل و مایل به تری است.
خواص سه پستان
کسانی که ریه هایشان خشک و خشن شده و سرفه های خشک می زنند و افرادی که تارهای صوتی شان ورم کرده و صدایشان گرفته و افرادی که عطش مفرد دارند می توانند میوه این گیاه را در دهان گذاشته و بمکند و یا خیسانده و از مایع آن کم کم بنوشند یا به هر دو طریق عمل کنند.
میوه سه پستان در معالجه تب های گرم مزاج صفراوی همراه داروهای دیگر بسیار مصرف می شود و در ناراحتی های روده ای که در اثر افراط در مشروبات الکلی یا مشروبات گازدار و یا مصرف ادویه های تند حاصل شده اند و سایر خراش های دستگاه گوارش، خوردن لعاب سپستان یا اضافه کردن سپستان به داروهای دیگر بسیار مفید است.
سه پستان موجب کاهش فشار خون شده و به راحتی از موسیلاژ آن در صنایع قرص سازی استفاده می گردد.
قبل از پیدایش آنتی بیوتیک ها افرادی که مبتلا به سوزاک می شدند ضمن خوردن داروی اصلی سوزاک که امروزه نیز ارجحیت آن بر سایر داروها به اثبات رسیده، برگ های تازه سه پستان را شب در آب خنک می خیسانیده اند و صبح آن را له کرده و عصاره اش را ناشتا می نوشیده اند و از لعاب می نوشیده اند و از لعاب دانه آن نیز با آبدزدک در مجرای ادرار وارد می کرده اند،
میوه، برگ و ریشه این گیاه به درمان سرماخوردگی، گلو درد و مشکلات سوء هاضمه کمک می کند.
جوشانده درخت سه پستان برای رفع سوء هاضمه و کاهش تب موثر است.
میوه سه پستان دارای خاصیت آنتی اکسیدانی است.
از خواص سه پستان محافظت از کبد است.
میوه رسیده سه پستان دارای مقدار زیادی ویتامین است، به همین دلیل برای تقویت و رشد مو مفید می باشد.
سه پستان از قدیم با تخم مرو، به دانه و بارهنگ که آن ها نیز دارای موسیلاژ هستند، به نام چهار تخمه معروف بود و به عنوان ضد سرفه و برای نرم کردن سینه مصرف سنتی داشته است.
از خواص سه پستان برطرف کردن گرفتگی صدا است.
سه پستان باعث کاهش فشار خون می شود.
از دم کرده سه پستان برای کاهش سرفه و برطرف کردن تشنگی استفاده می شود.
میوه این گیاه برای بیماران ریوی و طحال تجویز می شود.
پودر دانه این گیاه به صورت موضعی برای بیماری های قارچی مصرف می شود.
از برگ سه پستان برای بهبود زخم ها استفاده می شود.
جوشانده سه پستان برای قطع اسهال موثر است.
از عصاره پوست درخت سه پستان برای تسکین قولنج رودهها استفاده می شود.
یکی دیگر از خواص سه پستان درمان و تسکین دردهای قفسه سینه و درمان زخم گلو است.
نحوه مصرف سه پستان برای درمان بیماری ها
تصفیه ی خون: ده عدد سه پستان را با ده عدد عناب و دو قاشق زرشک قرمز با دو لیوان آب سرد شب خیس کنید و صبح قبل از آفتاب یک لیوان و شب موقع خواب نیز یک لیوان از آن بنوشید.
فشار خون بالا، حرارت بدن، صفرا: ده تا پانزده عدد سه پستان را نیم کوب کنید و با ده عدد عناب نیم کوب و سه عدد آلوی خراسانی و یک لیوان آب سرد سر شب خیس کنید. صبح قبل از آفتاب آن را صاف کرده، ناشتا میل کنید.
تب : ده عدد سه پستان را نیم کوب کنید و آن را با چند عدد برگه ی هلوی خشک با یک لیوان آب سرد شب خیس کنید و صبح صاف کرده آن را ناشتا میل کنید.
عفونت ریه: ده عدد سه پستان نیم کوب را با دو قاشق شکر تیغال آسیاب کرده و با یک لیوان آب سرد شب خیس کنید و صبح قبل از آفتاب صافکرده ی آن را جرعه جرعه بنوشید. به مدت پنج تا شش روز این دستور را ادامه دهید.
سرفه: ده عدد سه پستان نیم کوب را با بیست گرم گل زوفا و ده گرم خطمی سفید در یک لیوان آب جوش به مدت نیم ساعت دم کنید و بعد از صاف کردن بیست گرم گزنگبین در آن حل کنید و روزی سه مرتبه بنوشید. تا بهبودی این دستور را ادامه دهید.
تاول و برفک در دهان: چند عدد سه پستان نیم کوب را دم کنید و بعد از صاف کردن در دهان غرغره کنید. تفاله های باقیمانده را چند دقیقه در دهان نگه دارید و آنها را بمکید و بیرون بریزید. تا بهبودی این دستور را تکرار کنید.
انگل و کرم روده و معده: ده عدد سه پستان را خرد کنید و به مدت سه ساعت آن را خیس کنید و بعد روی شعله قرار دهید تا یک جوش بزند و سپس به مدت پانزده دقیقه آن را دم کنید. صاف کرده ی آن را میل کنید. غذای وعدهی بعد را آش آلو میل کنید.
پاک سازی روده و معده (از مشروبات الکلی): ده عدد سه پستان را خرد کنید و به مدت سه ساعت آن را خیس کنید و بعد روی شعله قرار دهید تا یک جوش بزند و سپس به مدت پانزده دقیقه آن را دم کنید. آن را صاف کنید و بیست و پنج گرم ترنجبین صاف کرده هم در آن حل کنید و بنوشید.
حرارت بدن، خارش: بیست گرم برگ سه پستان و بیست گرم عناب را با یک لیوان آب سرد روی شعله قرار دهید تا یک جوش بزند و پانزده دقیقه دم کنید. بعد آن را صاف کنید و ده گرم شیر خشت در آن حل کرده، صبح قبل از طلوع آفتاب ناشتا جرعه جرعه بنوشید. این عمل را یک روز در میان سه مرتبه بدون وقفه اجرا کنید.
تورم مفاصل: مقداری برگ تازه ی سه پستان را بکوبید و به مدت یک ساعت روی محل بگذارید و پس از آن بشویید.
درد پا و کمر: مقداری پوست شاخه های باریک سه پستان را پوست بکنید و بعد آن را خوب نرم کنید و بپزید و روی محل درد بگذارید.
کولیت روده: مقداری پوست شاخه های باریک سه پستان را بجوشانید و صاف کنید و آن را بعد از غذا بنوشید.
عوارض جانبی سه پستان
مصرف زیاد سه پستان مضر معده است و کبد را ضعیف می کند، لذا سرد مزاج ها باید با برگ گل سرخ و سایرین با عناب بخورند.
