هفته چهلم بارداری

پوست او کاملا نرم و صاف شده و موهای کرکی‌اش هم کمتر شده. بدن او چربی را کاملا جذب کرده و به خورد پوستش رفته و حالا حسابی تپلی به نظر می‌رسد. در زمان تولد ممکن است رنگ بدنش آبی‌رنگ باشد یا به قسمت‌های از بدنش ماده سفید رنگی چسبیده باشد. البته اگر دیدید بدنش به خون آغشته شده نگران نباشید این به دلیل جدا شدن از جفت است. بدن او بعد از خروج از رحم لغزنده است و موهای سرش به هم چسبده حتی ممکن است سرش هنگام جدا بیرون از مجرای زایمان نامنظم و بدشکل به نظر برسد که این مسئله بعد از مدتی به حالت عادی برمی‌گردد.

استخوان‌های سر او هنوز سفت نشده و استخوان‌های جمجمه قدری از هم جدا هستند در زمان خروج نوزاد جمجمه به هم فشرده می‌شود و جنین راحتر از کانال زایمانی عبور می‌کند. این نرمی ها تا بعد از یک سال هم ادامه می یابد.

قد: ۵۲,۵ سانتی متر

وزن: ۳۶۰۰ گرم

   وضعیت مادر

علی رغم همه پیشرفتهای پزشکی هنوز هیچ راهی وجود ندارد که بتوان زمان دقیق زایمان را تخمین زد. زایمان ممکن است زودتر از زمان مقرر رخ بدهد، خصوصا اگر در تشخیص زمان بسته شدن نطفه اشتباه کرده باشید. این اتفاق بیشتر زمانی می افتد که تعیین زمان زایمان تنها بر اساس اولین روز از آخرین دوره قاعدگی صورت پذیرد و شما هم در نیمه اول دوره حاملگی خود سونوگرافی نداده باشید. با این حال حتی اگر زمان زایمان به دقت تعیین شده باشد دوران حاملگی برخی خانمها کمی طولانی تر می شود و متخصصین هم هیچ توضیحی برای این مطلب ندارند.

البته هنوز برای زایمان شما دیر نشده است و اگر یکی دو هفته دیگر بگذرد به زایمان شما دیرشده می گویند. اما برای اطمینان از وضعیت کودک پزشک از شما خواهد خواست که در این هفته یا حداکثر در ابتدای هفته چهل و یکم یک آزمایش برای مشاهده کودک خود بدهید. در صورتی که قبلا با برخی از عوارض حاملگی دست و پنجه نرم کرده باشید، انجام این آزمایش را از چند هفته زودتر آغاز کرده اید.

یک تست دقیق زیستی- فیزیکی که به اختصار BPP نامیده می شود شامل بررسی دقیق وضعیت کودک شما از طریق سونوگرافی و مشاهده حرکات کلی بدن تنفس تون عضلات (میزان کشیدگی طبیعی عضلات که با بررسی باز و بسته کردن دست یا کشیدن و رها کردن عضله ها تعیین می شود) و حجم مایع آمنیوتیک اطراف او (که نشان دهنده وضعیت جفت است) می باشد. این تست ممکن است شامل بیست دقیقه بررسی دقیق ضربان قلب نیز باشد. البته ممکن است از تست BPP جایگزین هم استفاده شود که شامل بررسی ضربان قلب کودک بوسیله دستگاه مخصوص و سپس بررسی حجم مایع آمنیوتیک بوسیله سونوگرافی می باشد. این تستها معمولا هر هفته دوبار انجام خواهند شد.

اگر آزمایشات جنین اطمینان بخش نباشند، مثلا حجم مایع آمنیوتیک خیلی کم باشد، به گونه ای برای شما برنامه ریزی خواهد شد که هرچه سریعتر اینداکشن زایمان انجام شود.

پزشک شما دهانه رحم را هم بررسی خواهد کرد تا از آماده شدن آن برای زایمان مطمئن شود. در معاینه داخلی افاسمان و دیلاتاسیون دهانه رحم سنجیده می شود، به این معنا که مقدار نرم و نازک شدن دهانه رحم و گشاد شدن آن تا حد زیادی می تواند زمان و نحوه شروع زایمان را نشان دهد. اگر درد زایمان به طور طبیعی رخ ندهد در بین هفته های ۴۱ و ۴۲ اینداکشن یا القای زایمان انجام خواهد شد.

یادتان باشد در هنگام زایمان اگر به صورت طبیعی باشد باید علاوه بر زور زدن برای بیرون آمدن بچه، این کار را برای جفت هم انجام دهید، اما نگران نباشید همه چیز خوب پیش خواهد رفت، کافی است برای خروج جفت کمی به خودتان فشار بیاورید جفت بیرون می‌آید. فقط این نکته را در نظر بگیرد که چه زایمان طبیعی داشته باشید چه سزارین ممکن است آنقدر احساساتی شوید که نتوانید خودتان را کنترل کنید و مثل دختر بچه‌های نازنازی زیر گریه بزنید. پس اگر واقعا در این لحظات دلتان می‌خواهد گریه کنید خودداری نکنید و یک دل سیر اشک بریزید. در این شرایط هرگز فکر نکنید که باید مثل یک زن بالغ عمل کنید. شما ۹ ماه فشار سنگینی را تحمل کرده‌اید و زایمان به شما فشار بیشتری وارد کرده، بنابراین خودتان را از شر این احساسات خلاص کنید و تا می‌توانید زار بزنید.اگر این احساسات باقی بماند ممکن است خودش را به صورت افسردگی بعد از زایمان نشان دهد.

   مراقبت های بارداری

سزارین عملی است که معمولا آن را در شرایطی که مادر نمی‌تواند نوزاد را به صورت طبیعی به‌دنیا بیاورد، انجام می‌شود. عمل سزارین به چند علت انجام می‌شود؛ یکی ‌از این دلایل به دلیل کوچک‌بودن لگن  و دیگری به دلیل بزرگ بودن جنین است که در این شرایط جنین نمی‌تواند از سطوح لگن عبور کند.

نامناسب‌بودن شرایط درون رحم، وارد شدن فشار روی بند ناف و جدا شدن زود هنگام جفت از جداره رحم از جمله عللی است که سزارین را برای مادر باردار واجب می‌کند. در عمل سزارین شما ممکن است هوشیار باشید چرا که از روش بی‌حسی نخاعی یا «ایپدورال» استفاده می‌شود.

در عمل سزارین از بریدن پوست و عضلات جدار شکم دیوار رحم باز می‌شود جراح به آرامی برشی در دیواره رحم می‌دهد و کودک را از این طریق خارج می‌کند. بعد ازآن جفت از بدن خارج می‌شود و جدار رحم را با نخ های قابل جذبی بخیه می زنند. سپس عضلات جدار شکم و پوست را با استفاده از این همین نوع نخ می‌بندند.

سزارین عملی است که بیشتر از ۳۰ دقیقه طول نمی‌کشد. پس از برش رحم ۵ تا ۱۰ دقیقه صرف خارج ساختن کودک و جفت ده و ۲۰ دقیقه نیز صرف بخیه زدن رحم و پوست شکم می‌شود.

   تغذیه

عجله نکنید که بلافاصله پس از زایمان به رژیم و ورزش روی آورید، به خودتان مهلت دهید تا پزشکتان زمان مناسب برای آغاز ورزش و رژیم را به شما متذکر شود. در صورتی که از سینه خودتان به نوزادتان شیر می دهید حداقل تا دو هفته پس از زایمان کاهش وزن را فراموش کنید تا زمانی که از تامین شیر مورد نیاز نوزادتان اطمینان کافی حاصل کنید. زمانی که در حال شیردهی هستید، بدنتان روزانه به ۵۰۰ کالری انرژی نیاز دارد یعنی خیلی بیشتر از قبل بارداری، بنابراین سعی کنید به اندازه کافی از مواد غذایی سالم استفاده کنید.

چرا ویتامین دی برای شیردهی ضرورت دارد؟

ویتامین دی با جذب بیشتر کلسیم، موجب استحکام استخوان‌های شما و کودکتان می‌شود. مادران شیرده باید حداقل روزانه ۳ وعده شیر کم چرب یا بدون چرب یا شیر سویا مصرف کنند تا از میزان دریافت ویتامین دی کافی اطمینان حاصل کنند.

شیردهی

حتما درباره فواید شیردهی شنیده‌اید. شیردهی علاوه بر انتقال مواد مغذی و آنتی بادی‌های مهم به بدن کودکتان، برای شما نیز فوایدی دارد:

• شیردهی پس از زایمان، موجب ترشح هورمون‌هایی می‌شود که خونریزی رحم را کاهش می‌دهد و مرحله ترمیم بدن‌تان را سرعت می‌بخشد.
• در دوره شیردهی، شما به ۲۵۰۰ کالری در روز احتیاج دارید که حدود ۵۰۰ کالری بیش از مقداری است که در حالت عادی (قبل از بارداری) مصرف می‌کردید. نگران اضافه وزن‌تان نباشید. شیردهی موجب سوزاندن کالری اضافی در بدن شما می‌شود.
• شیردهی هورمون‌هایی ترشح می‌کنند که موجب شادی و احساس خوب در شما می‌شود.
• شیردهی هزینه کمتری را برای شما به همراه دارد و از نظر اقتصادی به صرفه است.

• برای اطمینان از سلامت جنین، صدای قلبش کنترل می شود و اگر هوا به او نرسد، به کمک صدای قلب می توان آن را تشخیص داد. معمولا تعداد ضربان قلب جنین در حدود ۱۲۰ تا ۱۶۰ ضربه در دقیقه است. صدای قلب جنین معمولا هر نیم ساعت یک بار کنترل می شود. امکان دارد صدای قلب جنین کمتر و یا بیشتر از حالت طبیعی شود که علت آن کاهش خون رسانی از طریق جفت به جنین است. در این شرایط ماما یا پزشک علت را جستجو می کند و تا بهبود صدای قلب جنین به شما توصیه می کند به پهلوی چپ بخوابید و با ماسک اکسیژن نفس بکشید.

   بایدها و نبایدها

• چنانچه قادر هستید، پیاده روی خود را تا قبل از موعد زایمان ادامه دهید زیرا موجب تقویت عضلاتتان خواهد شد و باعث تنظیم قند خون، تقویت قلب و ریه ها، تقویت روحیه و حس خوب ورزیدگی و نیرومندی در جسم و روح شما خواهد شد. مسیرهایی را برای پیاده روی انتخاب کنید که مکان هایی برای توقف و استراحت و دستشویی رفتن داشته باشد. اگر زود به زود خسته می شوید، چندین مسیر کوتاه را به جای یک مسیر بلند انتخاب کنید تا کمتر خسته شوید.
• در خصوص عواملی که زایمان را دشوار می کنند می توان به خوردن غذاهای شور و نشستن در جاهای خیلی سرد در زمان بارداری اشاره کرد. هم چنین پرخوری در دوران بارداری باعث بزرگ شدن جنین شده و زایمان را سخت میکند. بهتر است از خوردن پسته، گوشت و تخم مرغ در روزهای آخر بارداری خودداری کنید.