وضعیت جنین
وزن کودک شما حدود ۲۶۰ گرم و اندازه او حدود ۱۵ سانتیمتر (تقریبا اندازه یک کدوسبز کوچک) می باشد. دستها و پاهای او در موقعیت صحیح نسبت به یکدیگر و همچنین نسبت به کل بدن او قرار دارند. کلیه های او به تولید ادرار ادامه می دهند و موهای او در حال جوانه زدن است. این دوره برای رشد اندامهای حسی او بسیار حساس است؛ مغز او قسمتهای ویژه ای برای بویایی، چشایی، شنوایی، بینایی و لامسه ایجاد می کند. اگر فرزند شما دختر باشد هم اکنون حدود ۶ میلیون تخمک در تخمدانهای او موجود است. تعداد تخمکها به تدریج کم می شود تا اینکه در زمان تولد به کمتر از ۲ میلیون می رسد.
در واقع سلولهای عصبی او در حال فعالیت بر روی حسهای پنج گانه جنین است تقریبا دیگر اعضای بدنش به حد تعادل رسیده دیگر خبری از کله بزرگ و پاهای کوچکش نیست همه اینها با هم رشد کردهاند. پوست جنین در این هفته با مادهای «ورنیکس» پوشانده میشود که حالت لغزنده و سفیدی دارد بدن او را از خشکی محافظت می کند. این پوشش نرم و لیز حرکت کودک در مجرای زایمان را نیز آسان تر میکند.
سیم پیچیهای مغز او هم بهتدریج شکل گرفته و حالا ارتباط بین رشتههای عصبی عضلات و مغز به خوبی برقرارشده است. جنین شما میتواند بر روی اعضای بدنش کنترل داشته باشد. مایع مغزی-نخاعی که اطراف مغز و نخاع او را احاطه کرده در شبکه عروقی مغز او تشکیل میشود.
در این هفته جوانههای دندانهای دائمی او پشت دندانهای شیری رشد میکنند. جنین به راحتی مایع آمنیوتیکی را مینوشید. رودههای جنین نیز کار را شروع میکنند و با ترشح شیره روده جذب مایع آمنیوتیک را افزایش میدهند پس از آن کلیهها این مایع را تصفیه و داخل آب آمینون ادرار میکند. نگران نباشید مایع آمنیون هر چند ساعت یکبار تصفیه میشود.
قد: ۲۶,۷ سانتی متر
وزن: ۳۵۳ گرم
وضعیت مادر
وزن اضافی شما در این هفته در اطراف باسن و شکم جمع شده است. این وزن اضافی حدود ۳ تا ۶ کیلوگرم است. وزن جفت ۱۷۰ گرم است و مایع آمنیوتیک و رحم هر کدام حدود ۳۲۰ گرم وزن دارند. وزن پستانهای شما هم اضافه شده و باید حدود ۱۸۰ گرم شده باشد. ممکن است احساس کنید که شکم شما خیلی بزرگ شده. ولی باید بدانید که شما تازه هفته ۱۹ باردار هستید و تا هفته چهلم زمان زیادی مانده است.
تنها یک هفته دیگر به رسیدن به نیمه دوران حاملگی باقی مانده است. شما ممکن است در ناحیه پایین شکم خود احساس درد داشته باشید که این درد ممکن است تا کشاله ران نیز امتداد یابد؛ یا ممکن است یک درد ناگهانی و شدید (مثل تیر کشیدن) خصوصا در پایان یک روز کاری یا هنگامی که تغییر وضعیت می دهید، در یک یا دو طرف شکم احساس کنید. این درد به درد لیگامان گرد موسوم است و به خاطر کشیده شدن ماهیچه ها و رباطهایی که از رحم در حال رشد شما حمایت می کنند، ایجاد می شود. این درد خطرناک نیست اما اگر در حالت استراحت هم ادامه پیدا کند یا شدید و پایدار شود، بهتر است با پزشک خود تماس بگیرید.
همچنین ممکن است اخیرا تغییراتی در پوست خود مشاهده کرده باشید. آیا کف دستهای شما قرمز شده اند؟ لازم نیست نگران چیزی باشید؛ این اتفاق در اثر افزایش میزان هورمون استروژن است. همچنین مشاهده لکه های تیره رنگ در بعضی قسمتهای پوست در دوران حاملگی معمول است. هنگامی که این لکه ها بر روی لب بالایی، گونه ها و پیشانی ظاهر شوند به آن کلوآسما یا نقاب حاملگی می گویند. شما ممکن است این لکه ها را روی بازوها یا دیگر اندامهایی که در معرض نور خورشید هستند نیز مشاهده کنید. نوک پستانها، کک و مک ها ، اثر قدیمی زخمها، زیر بغل یا قسمت داخلی بازوها، قسمت داخلی رانها و فرج نیز ممکن است در دوران حاملگی تیره رنگ شوند. مسیر تیره رنگی که از ناف شما بسمت پائین و تا استخوان شرمگاهی امتداد پیدا می کند لینه آ نیگرا یا خط سیاه نامیده می شود. این لکها و تیرگیها به دلیل افزایش موقت ملانین (ماده ای که رنگ مو پوست و چشمان را ایجاد می کند) است و در اکثر خانمها پس از زایمان به سرعت از بین می رود. بهتر است خود را در برابر نور خورشید قرار ندهید زیرا موجب تشدید تغییرات رنگدانه های پوست می شود. هنگامی که می خواهید از منزل خارج شوید لباس کامل بپوشید، از کلاه لبه دار یا نقاب دار استفاده کنی،د عینک آفتابی به چشم بزنید و حتما از محلولها یا کرمهای ضدآفتاب استفاده کنید. نهایتا اگر دچار تیرگی شدید پوست در قسمتهای در معرض دید شوید یا از نقاب حاملگی خود خجالت بکشید، کمی آرایش می تواند آنها را بپوشاند. لطفا خودسرانه از کرمهای لک بر استفاده نکنید، بعضی از آنها حاوی موادی هستند که مصرف آن در دوران بارداری ممنوع است، بعدا وقت کافی برای بهسازی پوست خود خواهید داشت.
مراقبت های بارداری
هر زن بارداری ممکن است بخشی از علائم بارداری را داشته باشد که شدت و ضعف این علائم هم با هم متفاوت است. بنابراین فکر نکنید شما به عنوان یک زن باردار باید همه این علامتها را داشته باشید.برخی از خانمها داری حساسیت یا آلرژی هستید این مسئله ممکن است در دوران بارداری تشدید شود. البته برعکس آن هم صادق است ممکن است نسبت به ماده غذایی حساسایت داشته باشید، اما در این دوران این حساسیت کمتر شود. برای این کار نکات زیر را رعایت کنید.
- مقدار زیادی آب بنوشید به ویژه اگر هوا گرم است.
- اگر برای آلرژی خود دارو مصرف میکنید آن را قطع و با پزشک مشورت کنید حتی اسپریها نیز از این قاعده مستثنا نیستند.
- از خوردن غذاهای تند و حساسیت زا خودداری کنید.
- از مواد محرک مثل دود سیگار و حیوانات هم دوری کنید.
تغذیهروی یکی از مواد معدنی است که به ساخت و ساز سلول ها کمک می کند و یکی از مواد اساسی در دوران بارداری است. اگر از فرآورده های حیوانی استفاده می کنید، به قدر کافی از روی برخوردار خواهید شد. روی در غذاهایی مثل شیر، گوشت، پنیر، تخم مرغ، ماست و احتمالا ویتامین های دوران بارداری وجود دارد. اگر گیاهخوار هستید و از فرآورده های حیوانی استفاده نمی کنید، میتوانید از غلات و سبزیجات که حاوی روی هستند و مکمل هایی که شامل روی بیشتری هستند، البته با تجویز پزشک، استفاده کنید.
- بین چربیهای خوب وبد تفاوت قائل شوید.
- چربهای یکی از مهمترین بخشهای رشد کودک در طول هفته ۱۹ بارداری است اما انتخاب درست آن اهمیت دارد.
- بهتر است مصرف چربیهای اشباع شده و ترانس خود را کاهش دهید و از چربیهای جامد (آنهایی که در دمای اتاق جامد هستند مانند کره، چربی گوشت گاو) استفاده کنید.
- موادی که سرشار از چربی های اشباع شده هستند:
- پنیر، کره، گوشتهای پر چرب مانند سوسیس، هات داگ و بیکن، روغن نارگیل
- موادی که سرشار از چربیهای ترانس هستند:
- مارگارین، اسنکها و دسرهای آماده مانند کوکی، کیک و دونات
- موادی که سرشار از چربیهای اشباع نشده هستند:
- چربیهای گیاهی مانند روغن زیتون، روغن کانولا، روغن بادام زمینی، روغن سویا، روغن ذرت و روغن پنبه دانه، آجیل و دانه ها، غذاهای دریایی کم جیوه، آووکادو
- به طور کلی شما به ۴ وعده (۱۴ گرمی) یا هشت وعده (۷ گرمی) از چربی ها در روز احتیاج دارید. از مصرف چربیهای اشباع شده و ترانس خودداری کنید.
- گردو: گردو حاوی اسید آلفا لینولنیک (ALA)، یکی دیگر از اسید سالم چرب امگا ۳ است.
- سالمون وحشی: این نوع ماهی حاوی مقدار زیادی از DHA است اما به زنان باردار پیشنها میشود هفته ای ۳۴۰ گرم از آن مصرف شود.
- تخم مرغ: تخم مرغ اگر به میزان متعادل مصرف شود، خوب است. شما میتوانید تخم مرغهایی که سرشار از DHA هستند را از فروشگاه ها تهیه کنید.
- به خاطر بسپارید که قبل از هر تغییری درباره رژیم غذایی خود، با پزشک مشورت کنید.
نگران نباشید
- وقتی از حالت دراز کشیده به نشستن یا ایستادن تغییر وضعیت می دهید، ممکن است احساس سرگیجه کنید، اگرچه ممکن است این هشداری برای ایستادن بیش از حدتان باشد و شما مجبور شوید به صورت راست بنشینید اما اصلا نگران نباشید. سرگیجه در دوران بارداری به خصوص در زنان قدبلندتر یا زنانی با بالیپوگلوسیا یا قند خون پایین متداول است. سرگیجه می تواند علل مختلفی داشته باشد مثل بی آبی بدن، گرسنگی یا قند پایین خون. بنابراین سعی کنید تا آب کافی بنوشید و هر دوساعت چیزی بخورید تا از فشار گرسنگی دور بمانید و قند خونتان ثابت بماند. از حرکات ناگهانی پرهیز کنید و پیش از آنکه از تخت بلند شوید، پاهایتان را از تخت آویزان کنید.
بایدها و نبایدها
- از همسرتان بخواهید که در جلسات معاینه پزشکی همراه شما باشد. نظر او را در مورد تصمیمات مختلف جویا شوید، مثلا کدام تخت را بخرید یا اتاقش را چه رنگی کنید. در دوران بارداری به همسرتان نقش هدایتی بدهید. اجباری وجود ندارد که او تحت حرف ها و دستورات مادر، خواهر یا دوست شما قرار بگیرد. با او درباره پدر شدن صحبت کنید. تشویقش کنید تا دستش را روی شکم شما بگذارد و زمانی که جنینتان لگد می زند کنارش باشید. از او بخواهید با جنینتان صحبت کند زیرا بر اساس تحقیقات نوزادان وقتی متولد می شوند صدای والدین خود را می شناسند.
- شستشوی مهبل گاهی در دوران بارداری خیلی بد است. مهبل گاهی دارای باکتری های خوب و بدی است که شستن بیش از حد با آب و سایر مایعات می تواند آن را تحریک کند. از همه مهمتر این که شستن می تواند تعادل باکتری ها را تغییر دهد که باعث عفونت در مهبل و مثانه می شود.
