نی نی تایم: فشار خون امروزه بیماری شایع شناخته شده. واکثر سنین رو به خود در گیر کردهع که بخاطر تاثیرات آن باید جدی گرفته بشه و در صدد نرمان شدن آن بر بیایم و مهم تر از آن ک ایجاد فشار در بارداری آسیب های جدی تری هم برای مادر و هم برای جنین بجا میگذارد. که نممیتوان از کنار آنها به سادگی عبور کرد که گاهی هم عوارض جبران ناپذیری را به همراه دارد.پس با ما همراه باشید تادرمورد شناخت و درمان فشار خون و ابتلا به آن در بارداری را به دست آورید.
فشار خون چیست
- فشار خون (به انگلیسی: Blood pressure) به مقدار فشاری گفته میشود که توسط خون در جریان، به دیوارهٔ رگها وارد میآید و یکی از علائم حیاتی است.
- فشار یک مفهوم فیزیکی است، مقصود از فشار اشاره به «قدرت» یک مایع متحرک است.
- فشار خون در نواحی نزدیک قلب، بیشتر و نسبت فاصله گرفتن از قلب کم تر میشود.
- فشار خون با جریان یافتن به شاهرگها و به رگها کم میشود. اصولاً فشارخون در بخشهای مختلف سیستم گردش خون متفاوت است.
- معمولترین روش اندازهگیری فشار خون بهوسیله فشارسنج است که با استفاده از ارتفاع جیوه برای اندازهگیری فشار خون در حال چرخش در رگها استفاده میکند.
- با اینکه خیلی از فشارسنجهای فعلی دیگر از جیوه استفاده نمیکنند، فشار خون هنوز در تمام دنیا با mmHg یا میلیمتر جیوه اندازهگیری میشود.
فشار خون نرمال در انسان
- فشارخون نرمال در انسان درحال استراحت در محدوده ۱۰۰ الی ۱۴۰ میلیمترجیوه (سیستولیک) و ۶۰ الی ۹۰ مم/ج (دیاستولیک) قرار دارد.
- بطور معمول اگر فشار خون به صورت پایدار بالاتر از ۱۴۰ سیستول و ۹۰ دیاستول قرار گیرد، پاتولوژی و بیماری محسوب میگردد.
- به عارضه افزایش فشار خون بیش از حد طبیعی، هایپرتنسیون و فشار خون بالا یا پرفشاری خون گفته میشود.
- همچنین کاهش فشارخون را هیپوتانسیونمینامند.
علائم فشار خون بالا
- فشار خون بالا به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم میگردد.
- در دسته اول علت فشار خون بالا مشخص نمیباشد و به صورت اولیه ایجاد شدهاست.
- در فشار خون ثانویه افزایش فشار خون به دنبال یک بیماری دیگر اتفاق میافتد و آن بیماری را میتوان به عنوان علت افزایش فشار خون در نظر گرفت
- در صورت کنترل بیماری اصلی، پرفشاری خون نیز به صورت مناسب تری کنترل میگردد.
افراد مبتلا به فشار خون بالا
- افرادی که مبتلا به فشار خون بالای اولیه هستند، ممکن است سالها بدون علامت باشند و از بیماری خود اطلاعی نداشته باشند
- زمانی متوجه بیماری خود میگردند که دچار علائم (مثل سردرد، تاری و اختلال دید، درد قفسه سینه، سرگیجه و تنگی نفس به هنگام فعالیت) میشوند
- این علایم عوارض فشار خون بالاست، لذا تنها راهی که میتوان در زمان مناسب به آن پی برد، اندازهگیری دورهای و منظم فشار خون به وسیله دستگاه فشارسنج است.
عوامل خطر ایجاد فشار خون بالا
عوامل خطر در ایجاد فشار خون بالا را میتوان به شرح زیر بیان کرد:
- سن
- جنس
- وراثت
- چاقی و اضافه وزن
- رژیم غذایی
- دیابت
- کمتحرکی
- عوامل اجتماعی و روانی
- دخانیات
- الکل
افزایش فشار خون در بارداری چیست
اگر بعد از هفته بیستم بارداری دچار افزایش فشار خون شدید ولی پروتئین در ادرار وجود نداشت تشخیص عبارتست از “افزایش فشار خون بارداری” که گاهی به نام “افزایش فشار خون به علت بارداری” خوانده می شود.
نیمه اول بارداری و فشار خون
- خانم هایـی که بـعد از طـی نیمه اول بـارداری دچار افزایـش فشار خون می شوند و در ادرار پروتئین دارند دچار اختلال پیچیده ای هستند که پره کلاپسی نامیده می شود.
- کسانیکه قبل از بارداری دچار فشار خون هستند و یا قبل از هفته بیستم بارداری به آن مبتلا می شوند دچار اختلالی هستند که فشار خون مزمن نامیده می شود.
فشار خون بالای معمول
معمولاً افزایش فشار خون عبارتست از فشار برابر با ۹۰/۱۴۰ یا بیشتر حتی اگر یکی از این دو عدد افزایش یابد. این اختلال معمولاً هیچ علامت قابل توجهی ندارد مگر آنکه خیلی بالا رود.
افزایش فشار خون بارداری چه تأثیری بر سلامت من و کودک من دارد؟
- این امر بستگی به آن دارد که هنگام ابتلا به افزایش فشار خون چند ماه از بارداری گذشته است و فشار خون به چه میزان بالا می رود.
- هر چه فشار خون بالاتر باشد و هر چه زودتر شروع شود خطر بیشتر است.
- خوشبختانه کثر خانم هایی که دچار افزایش فشار خون در دوران بارداری میشوند، به نوع خفیف آن مبتلا می گردند و تا نزدیک به اواخر دوران بارداری یعنی هفته ۳۷ این مشکل بوجود نمی آید.
- اگر شما نیز در این گروه قرار دارید، هنوز هم کمی خطر وجود دارد و ممکن است پزشک شما زایمان را القا کند و یا با سزارین جنین را بدنیا آورد
- به غیر از آن شما و نوزادتان در معرض خطری بیش از آنچه با یک فشار خون طبیعی وجود دارد، نیستید.
احتمالات فشار خون
با این حال از هر ۴ خانم مبتلا به افزایش فشار خون یک نفر در دوران بارداری، زایمان و یا بلافاصله بعد از آن مبتلا به پره کلاپسی می شود.خطر ایجاد پره کلامپسی در شرایطی که افزایش فشار خون قبل از هفته ۳۰ ایجاد شده باشد دو برابر است.
خطرات فشار خون بالا
ابتلا به افزایش فشار خون بارداری خطرات دیگری نیز بدنبال دارد از قبیل: عقب افتادن رشد در داخل رحم، زایمان زودرس، پاره شدن جفت، و مرده زایی. به همین دلیل پزشک یا ماما از شما و جنین مراقبت کامل بعمل خواهد آورد.
چگونه میتوان افزایش فشار خون بارداری را کنترل کرد؟
- از آنجائیکه پرفشاری خون بر گردش خون جفت تأثیر می گذارد، هنگام تشخیص چنین علامتی پزشک یا ماما درخواست سونوگرافی می کند تا از رشد کافی جنین و میزان کافی مایع آمنیوتیک اطمینان حاصل کند.
- ممکن است یک سری آزمایشات بیو فیزیکی (BBP) نیز برای شما درخواست شود تا از سلامت جنین اطمینان حاصل گردد
- موارد خاص درخواست سونوگرافی با داپلر می شود تا جریان خون جنین کنترل گردد.
- پزشک یا ماما ممکن است یک سری آزمایشات خون نیز درخواست کند و از شما بخواهد که ادرار ۲۴ ساعته خود را جمع آوری کنید تا از نظر وجود پروتئین بررسی شود.
- این آزمایش از آزمایش ادرار با نوارهای مخصوصی که هنگام مراجعه برای مراقبت های دوران بارداری انجام می شود، دقیق تر است
- این آزمایشات به پزشک کمک می کند تا در صورت وجود پره کلاپسی آنرا تشخیص دهد و هر نوع تغییر دیگر در وضعیت شما را در آینده تحت نظر قرار دهد.
- علاوه بر این ارزیابی اولیه، رسیدگی به افزایش فشار خون بستگی به میزان فشار خون و وضعیت جنین و نیز میزانی که از بارداری شما گذشته است، خواهد داشت.
افزایش خفیف فشار خون
- اگر در هفته ۳۷ بارداری یا دیرتر به افزایش مختصر فشار خون مبتلا شدهاید، احتمالاً پزشک زایمان شما را القا خواهد کرد
- در صورتیکه جنین نتواند مراحل زایمان را تحمل کند و یا به علل دیگری زایمان طبیعی برای شما غیر ممکن باشد، جنین را با سزارین بدنیا خواهد آورد
- اگر هنوز به هفتۀ ۳۷ بارداری نرسیدهاید ولی افزایش فشار خون خفیف است، ممکن است به مدت چند هفته بستری شوید تا تحت نظر قرار گیرید.
- پس از آن اگر وضع شما و جنین مناسب بود ممکن است مرخص شوید تا زندگی روزمره را از سر گیرید و یا تا حدی در منزل در حال استراحت مطلق باشید.
کوتاه کردن فواصل معاینه
- باید فواصل معاینات را کوتاهتر کنید تا فشارخون، وجود پروتئین در ادرار و هر گونه تغییر در وضع شما زود به زود کنترل شود.
- میتوان وضع جنین را با اندازهگیری هفتگی و یا هر دو هفته یکبار BPP و تستهای non stress از نزدیک کنترل کرد. با انجام تقریباً هر سه هفته یکبار سونوگرافی نیز میتوان رشد جنین را زیر نظر داشت.
شمارش حرکات جنین در روز
بعلاوه ممکن است پزشک یا ماما از شما بخواهد تا حرکات جنین را در هر روز بشمارید. این روش برای کنترل سلامت جنین در فواصل معاینات پیش از زایمان بسیار عمل مناسبی است. در صورتیکه متوجه شدید که تعداد حرکات کمتر از قبـل شده اسـت بلافاصـله به پزشک خود اطـلاع دهیـد.
علائم مهم
- اگر علائم پره کلامپسی (ورم، افزایش ناگهانی وزن، سردرد مداوم یا شدید، تغییرات دید،
- درد بالای شکم و یا حساسیت آن ناحیه و یا تهوع و استفراغ) و یا علائم پارگی جفت (لکه بینی یا خونریزی از واژن یا درد و حساس شدن رحم در لمس) در شما ایجاد شود باید فوراً مورد معاینه قرار گیرید.
- اگر شما یا جنین در معرض خطر جدی قرار گیرید احتمالاً در بیمارستان بستری خواهید شد و هر چه زودتر باید جنین بدنیا آید.
افزایش شدید فشار خون
- اگر فشارخون شما شدیداً افزایش یافته است (۱۱۰/۱۶۰ یا بیشتر) تحت درمان داروئی قرار خواهید گرفت تا فشارخون پائین آید و تا زمانِِ تولدِ نوزاد بستری خواهید شد.
- اگر در هفته ۳۴ بارداری یا بعد از آن قرار داشته باشید، زایمان را القا خواهند کرد و یا جنین را با سزارین بدنیا خواهند آورد.
- اگر هنوز به هفته ۳۴ بارداری نرسیدهاید به شما کورتیکوستروئید تجویز خواهد شد تا تکامل ریهها و سایر اعضای بدن جنین تسریع گردد.
اگر وزن جنین اضافه نمیشود
- اگر وضعیت شما رو به وخامت می رود و یا وزن جنین اضافه نمی شود احتمالاً زایمان القا خواهد شد و یا با کمک سزارین جنین بدنیا خواهد آمد، حتی اگر هنوز نارس باشد.
- اگر زایمان فوری لازم نباشد شما را در بیمارستان بستری خواهند کرد تا هم خودتان و هم جنین تحت نظر باشید و در عین حال جنین فرصت بیشتری برای تکامل خواهد داشت.
آیا بعد از زایمان فشارخون به حد طبیعی میرسد؟
- بعد از زایمان فشارخون شما دقیقاً کنترل خواهد شد و پزشک یا ماما بدقت شما را از نظر وخامت فشار خون و یا بروز پره کلامپسی تحت نظر خواهد گرفت.
- در صورتیکه علائم پره کلامپسی را در خود مشاهده کردید، خواه در منزل هستید و یا در بیمارستان، حتماً به او اطلاع دهید.
- به احتمال قوی یک هفته پس از زایمان فشارخون شما به حد طبیعی میرسد.
ثابت ماندن فشار بالا
- با این حال، در بعضی از خانمها فشارخون همچنان بالا باقی خواهد ماند.
- این بدان معناست که شما احتمالاً همواره مبتلا به پرفشاری خون بودهاید ولی از آن بی خبر بودهاید.
- بارداری معمولاً باعث می شود که فشارخون در پایان سه ماهه اول و در طول سه ماهه دوم پائین رود؛
- فشار خون مزمن بطور موقت مخفی می شود.
- اگر قبل از بارداری فشار خون خود را کنترل نکردهاید و اولین معاینه دوران بارداری در اواخر سه ماهه اول صورت گرفته است ممکن است تا اواخر دوران بارداری متوجه افزایش فشارخون نشوید.
فشار خون ارثی چیست؟
- فشار خون ارثی، فشار خونی است که قبل از بارداری وجود داشته و در اوایل بارداری (۲۰ هفته اول بارداری) ادامه پیدا کند.
- فشار خون ارثی با فشار خون دیابت بارداری یا فشار خون ناشی از بارداری که در نیمه دوم بارداری اتفاق میافتد متفاوت است.
فشار خون بالا قبل از بارداری
- اگر قبل از بارداری دچار فشار خون بالا بوده باشید
- تعداد مراجعات شما به پزشک در بارداری افزایش خواهد یافت.
- فشار خون بالا به آن معنا است که بارداری شما پرخطر محسوب میشود.
- با مراقبت منظم و پیوسته در بارداری توسط خود شما یا پزشک میتوانید یک بارداری سالم را پشت سر گذاشته و بچه سالم را به دنیا بیاورید.
چه خطراتی برای بارداری افراد دچار فشار خون وجود دارد؟
- فشار خون بالای کنترل نشده میتواند باعث بعضی اختلالات بارداری شود.
- ازجمله این موارد میتوان جنین کوچک نسبت به سن باردرای
- (به دلیل کاهش جریان خون به سمت جفت)،
- زایمان زودرس،
- مسائل تنفسی بارداری یا در حین زایمان،
- جدا شدن (دکولمان) جفت
- مسمومیت بارداری را نام برد.
- اگر بارداری به خوبی کنترل شود خطر این اختلالات کم شده یا حتی از بین میرود.
کنترل فشار خون موروثی در دوران بارداری
- موارد زیر میتواند خطر و ریسک فشار خون بارداری را در بارداری به حداقل برساند:همکاری پزشکی.
- پزشک بارداری افراد مبتلا به فشار خون باید به دقت مساله شما را تحت نظر داشته
- تخصص پزشکان دیگر نیز استفاده نماید برای کنترل وضعیت سلامت.
- ممکن است نوبتهای مراجعه شما به پزشک افزایش یافته و آزمایشهای بیشتری تجویز شود.
- به دلیل اینکه فشار خون بالا میتواند منجر به مسمومیت بارداری شود
- کنترل آن نیازمند دقت زیادی است.
تکنیکهای ریلکسیشن
- تمرینات ریلکسیشن و مدیتیشن برای تمامی خانمهای باردار و به ویژه برای مادران با فشار خون بالا موثر هستند.
- مطالعات نشان میدهد این تمرینات میتواند فشار خون را کاهش دهد.
- سایر روشهای خاص مثل بازخورد زیستی (Biofeedback)،
- طب سوزنی
- ماساژ که پزشک به شما معرفی میکند اهمیت زیادی دارد.
تمرینات ورزشی
- در حالتی که فشار خون بارداری نتواند به خوبی کنترل شود تمرینات ورزشی توصیه نمیشود.
- تاکید میشود قبل از انجام تمرینات ورزشی حتما برای شرایط خاص خود از پزشک راهنمایی بخواهید.
- اگر پزشک به شما اجازه میدهد تمرینات ورزشی میتواند سطح استرس را کنترل کرده و از این طریق فشار خون را کاهش دهد.
کنترل فشار خون
- شاید پزشک از شما بخواهد در خانه فشار خون را خودتان کنترل نمایید.
- وقتی که به خوبی استراحت کرده و آرامش دارید این کار را انجام دهید.
رژیم غذایی مناسب
- رژیم غذایی در بارداری اهمیت زیادی دارد
- باید با راهنمایی پزشک برای وضعیت خاص شما اصلاح شود.
- خوردن میوهها و سبزیجات،
- لبنیات کم چرب یا بدون چربی،
- چربیهای مفید مثل امگا۳
- غلات کامل
- برای پایین نگهداشتن فشار خون خیلی مفید هستند.
- با وجود آنکه سطح سدیم در بارداری نباید خیلی پایین باشد
- کم کردن مصرف نمک طعام برای کنترل فشار خون در بارداری لازم است.
افزایش وزن مناسب
- از آنجا که وزن زیاد و چاقی عامل مهم فشار خون است،
- حتما در محدوده افزایش وزن که پزشک توصیه میکند باید حرکت نمایید.
- افزایش وزن باید پیوسته و منظم باشد.
- علاوه بر ملاحظات افزایش وزن در بارداری،
- مواردی که خاص شرایط شما است باید رعایت شود.
مایعات کافی
- حتما باید به اندازه مافی آب و مایعات بخورید تا ورم خفیف دست و پا درمان شود.
- در اغلب موارد، داروی ادرارآور که برای درمان فشار خون استفاده شده و میتواند مایع اضافی را از بدن خارج نماید در دوران بارداری توصیه نمیشود.
داروهای مناسب
- ممکن است داروهای شما طبق نظر پزشک در دوران بارداری تغییر نماید.
- بعضی از داروهای فشار خون در بارداری مجاز و بعضی دیگر ممنوع هستند.
- به خاطر داشته باشید که مصرف داروی مناسب در بارداری نسبت به قبل از ان اهمیت بیشتری دارد
- شما باید علاوه بر سلامت خودتان مراقب سلامت فرزندتان هم باشید.
فشار خون بالا در ماههای بارداری،
- مادری که نه تنها به دلیل ناتوانی در کنترل فشارخونش، با خطر از دست دادن فرزندش روبروست،
- بلکه تهدیداتی جدی را متوجه سلامت خود میبیند.
- نگرانیهای مربوط به نوسانات فشار خون در دوران بارداری، تنها به بالا رفتن عددی که روی دستگاه درج میشود، محدود نمیماند.
- بسیاری از زنان در این ماهها، از پایین بودن شدید فشار خونشان شکایت میکنند
- و نگران آسیب دیدن فرزندشان به دلیل این افت فشار هستند.
چرا فشارخونتان پایین است؟
- فشار خون پایین در دوران بارداری یک اتفاق طبیعی است.
- نوسانات هورمونهای شما، سبب ایجاد تغییراتی در گردش خونتان میشود
- به همین دلیل است که اغلب مادران باردار، در سه ماهه اول و دوم بارداری (معمولا تا هفته ۲۴)، خبر از کاهش فشار خونشان میدهند.
- فشار خون پایین در بارداری، اغلب مشکل خاصی را ایجاد نمیکند و بسیاری از زنان، با آن میسازند،
- گاهی هم مادران به دلیل پایین بودن بیش از اندازه فشارخون، علایم آزار دهندهای را تجربه میکنند
- حتی اگر تهدید کننده نباشد، آزار دهنده و گاه نگران کننده به نظر میرسد.
چه اتفاقی در انتظارتان است؟
- در دوران بارداری، درست مانند قبل از آن، عوامل مختلفی بر وضعیت بدنی و البته فشارخونتان تاثیر میگذارند و در عین حال، فشارخون شما هم بر جسم و روانتان تاثیرات قابل توجهی میگذارد.
- عصبی بودن یا آرامش، پرانرژی بودن یا احساس ضعف و احساس گرفتگی و تنگی خلق یا احساس سرخوشی، از عواملی هستند که بسته به سطح فشارخون افراد، آنها را تحت تاثیر قرار میدهند.
- سردرد، سرگیجه و تهوع، از مشکلاتی است که میتواند شما را از افت فشارخونتان باخبر کند.
- تنگی نفس، تشنگی با وجود نوشیدن آب، رنگپریدگی یا تاری دید، از دیگر نشانههای پایین بودن فشارخون هستند.
چه کسانی مبتلا به فشار خون پایین بارداری میشوند
گرچه بسیاری از زنان باردار در هفتههای ابتدایی، با کاهش فشارخون درگیر میشوند
- کسانی که بدنشان به وضعیتی خاص واکنش آلرژیک نشان میدهد،
- از عفونت رنج میبرند،
- زیاد در تختخواب میمانند
- ، بدنشان کمبود آب دارد،
- سوء تغذیه دارند،
- کمخون هستند
- ، از بیماریهای قلبی رنج میبرند
- یا به اختلالات مربوط به غدد درونریز دچار هستند،
- بیشتر در معرض این اتفاق قرار دارند
با فشار خون پایین چه باید کرد؟
- اگر فشار خون شما در ماههای بارداری پایین باشد، با قرار گرفتن در برخی از موقعیتها، احساس آزردگی بیشتری خواهید کرد.
- وقتی که بیش از اندازه سر پا میایستید، بعید نیست که احساس ضعف و ناتوانی بیشتری کنید،
- وقتی که در حمام آب گرم را برای مدت طولانی باز میکنید، ممکن است افت فشار بیشتری پیدا کرده و دچار سرگیجه شوید.
خطری شما را تهدید میکند؟
- یکی از بزرگترین خطرات پایین بودن فشار خون برای زنان باردار، غش کردن، سقوط به زمین و آسیب دیدن جنین به این دلیل است.
- گذشته از این، نوسانات کنترل نشده فشارخون در بارداری، ممکن است سیستم گردش خون در بدن مادر را با مشکلاتی مواجه کند
- سلامت مادر و جنین را به خطر بیندازد. آیا فشار خون بالا در بارداری نیز خطرناک است
فشار خون پایین در بارداری و مشورت با پزشک
- در دوران بارداری، پزشکتان را باید از هر تغییری در شرایط جسمیتان باخبر کنید
- وپایین بودن فشارخون، یکی از همین تغییرات است.
- فشارخون پایین، ممکن است واکنشی به مصرف برخی داروها باشد، به همین دلیل درصورتی که داروی خاصی را مصرف میکنید،
- حتما باید پزشکتان را از آن موضوع باخبر کنید.
- گذشته از این، فشار خون بسیار پایین در ابتدای بارداری، ممکن است عارضه یکی از مشکلات خاص باشد.
- حاملگی خارج از رحم یا مشکلاتی از این دست، میتواند افت فشار خون را شدیدتر کند.
