درمان اسهال شدید شیرخوار
اسهال عبارت است از دفع مکرر مدفوع بیش از حد شل یا آبکی. روزانه تا ۶ بار دفع مدفوع نرم در شیرخواری که از مادر تغذیه می کند، طبیعی است و نباید این حالت را با اسهال اشتباه کرد. در صورت ابتلای فرزندان به اسهال، برای پیشگیری از کاهش آب بدن به او مایعات فراوان بدهید.
پیشگیری از کاهش آب بدن در شیرخواران
اسهال، استفراغ یا تب می تواند موجب کاهش آب بدن شود که این حالت در شیرخواران، می تواند تهدید کننده حیات باشد، بنابراین ضروری است که در صورت ابتلای شیرخوار به هریک از این حالات قبل از شیر دادن از پستان مادر یا به جای شیر دادن از شیشه، مقادیر فراوان مایعات به او بدهید.
محلول های او.آر.اس یا مشابه آن را می توان با حل کردن پودرهایی که به صورت بدون نسخه قابل خریداری هستند یا با حل کردن۲ قاشق چایخوری شکر در ۲۰۰ میلی لیتر آب جوشانده خنک آماده کرد.
عدم تحمل پروتئین شیر گاو
برخی از کودکان، قادر به تحمل پروتئین شیر گاو که در بیشتر انواع شیر خشک هم یافت می شود، نیستند. این عدم تحمل معمولاً در اولین سال زندگی بین یک هفته تا چند ماه پس از شروع تغذیه با شیر ایجاد میشود و موجب اسهال و استفراغ می شود. معمولاً این حالت تا سن ۳ سالگی از بین می رود.
ویژگی های مدفوع شیرخواران
اولین مدفوع دفع شده از کودک به مکونیوم معروف است. مکونیوم ماده ای چسبناک به رنگ سیاه مایل به سبز و عمدتاً حاوی بلغم و صفرا است. در عرض یک یا دو روز، رنگ مدفوع به قهوه ای مایل به سبز و سپس به رنگ معمول خود تبدیل می شود.
هشدار
نشانه های خطر در صورت همراهی اسهال با هر یک از علایم زیر فوراً آمبولانس درخواست کنید:
. خواب آلودگی غیرطبیعی. گود افتادگی چشم ها و یا خشکی زبان
چه عواملی موجب اسهال می شوند؟
ممکن است اسهال در اثر عوامل ویروسی یا باکتری ایجاد شده باشد. ممکن است اسهال به علت عامل انگلی، مصرف یک دوره آنتی بیوتیک یا آلرژی نسبت به شیر یا یک نوع ماده غذایی و در بچه های بزرگتر به علت نوشیدن بیش از حد آب میوه ایجاد شود.
- گاستر و انتریت
گاستروانتریت که اغلب به نام انفلوآنزای روده ای نیز نامیده می شود التهاب معده و روده است که در کودکان خردسال و بزرگسالان اسهال ایجاد می کند. این بیماری شایع است؛ ویروس های متعددی می توانند عامل آن باشند که شایع ترین آن ها روتا ویروس ها هستند و تقریبا عامل اکثر اسهال های منجر به بستری شدن خردسالان می باشند. اگر کودک شما دچار اسهال توام با کرامپ های شکمی، استفراغ و تب خفیف شده است احتمالا اسهال او نوعی گاستروانتریت است. بخاطر داشته باشید که اگر کودک به اندازه کافی غذا نمی خورد و مایعات نمی نوشد، احتمال دارد که آب زیادی از دست بدهد.
- عفونت باکتریائی
اسهال شدید – با یا بدون استفراغ – همراه با کرامپ های شکمی، خون در مدفوع و تب ممکن است به علت ویروس یا یک نوع باکتری به نام اشرشیاکولی و یا به علت سالمونلا باشد. بعضی از این عفونت ها خود به خود درمان می شوند ولی برخی دیگر نظیر اسهال به علت اشریشیاکولی که در گوشت های نیمه پخته یافت می شوند، ممکن است بسیار جدی باشند. بنابراین اگر کودک شما دارای این علائم است او را نزد پزشک ببرید. پزشک او را معاینه می کند و احتمالا کشت مدفوع در خواست خواهد کرد.
- انگل ها
عفونت های انگلی نیز می توانند اسهال ایجاد کنند. نظیر ژیاردیازیس که در اثر یک انگل میکروسکوپی که در روده زندگی می کند بوجود می آید. انگل ها براحتی در جوامعی که زندگی های دسته جمعی وجود دارد انتشار می یابند و درمان آن شامل داروهای خاصی است. رعایت بهداشت – نظیر شستشوی مکرر دست ها پس از تعویض پوشک – بهترین راه پیشگیری از انتشار عفونت است.
- آنتی بیوتیک ها
اگر کودک شما در جریان مصرف یک دوره آنتی بیوتیک یا پس از آن به اسهال مبتلا شده است ممکن است اسهال او مربوط به دارو باشد. موضوع را با پزشک در میان بگذارید؛ شاید داروی دیگری را جایگزین آن کرده و داروئی نیز برای اسهال تجویز کند.
- عوامل تغذیه ای
مصرف زیاد آب میوه ( بخصوص آب میوه های محتوی سوربیتول و مقادیر زیاد فروکتوز ) یا نوشیدن بیش از حد نوشیدنی های شیرین وضعیت شکم کودک را به هم می زند و موجب دفع بیش از حد مدفوع می شود. قطع مصرف باید مشکل را در عرض یک هفته بر طرف سازد. متخصصین توصیه می کنند که قبل از ۶ ماهگی به کودک آب میوه ندهید و پس از آن هم بیش از ۱۲۰ تا ۱۶۰ سی سی در روز به او ندهید. شیر خشک هایی که با میزان ناصحیح آب مخلوط شده است نیز می توانند موجب اسهال شوند بنابراین دقت کنید که هنگام آماده کردن شیر میزان آب مخلوط شده با شیر خشک صحیح باشد.
- اگر سن
کودک شما طوری است که می تواند غیر از شیر، غذا هم بخورد، برای رفع اسهال هویج ، برنج و سایر غلات، موز و سیب زمینی مفید و مؤثر هستند. ولی هرگز به کودک خود آبمیوه، نخودسبز، گلابی، هلو ، آلو و زردآلو ندهید تا به وضعیت طبیعی برگردد و اسهالش برطرف شود.اگر اسهال بیش از یک هفته طول کشید یا بیش از ۷۲ ساعت همراه با تب بود، حتماً به پزشک متخصص کودک خود مراجعه کنید.
با مشاهده حالات زیر سریعاً نوزاد خود را نزد متخصص اطفال ببرید :
* اگر نوزاد دیگر شیر نمی خورد.
برای جلوگیری از سوختن پاهای کودک باید :
- به طور مرتب پوشک بچه را عوض کنید.
- بعد از هر بار مدفوع کردن با آب ولرم او را بشویید.
- در معرض هوا یا با یک دستمال نرم و لطیف پاهای او را خشک کنید.
- با پمادهای مخصوص سوختگی ، پاهای کودک را چرب کنید.
- سعی کنید در این مواقع کمتر از دستمال های مرطوب برای پاک کردن نوزاد استفاده کنید.
