راه های درمان و پیشگیری از مسمومیت بارداری

راه های درمان و پیشگیری از مسمومیت بارداری

بارداری دوره ای از تغییرات هورمونی و متابولیک عمیق است که بدن آن را برای مدت نسبتاً کوتاهی تحمل می کند و در طی آن تغییرات متعددی در اندام های مختلف بدن بروز می کند. علاوه بر تغییرات فیزیولوژیک و طبیعی، گاهی بارداری با عوارضی نیز همراه است که سلامت مادر و جنین را تهدید می نماید.

پیشگیری و کنترل این عوارض از اصول اولیه مراقبت های دوران بارداری به شمار می روند.

فشارخون بالا در بارداری و مسمومیت بارداری (پره اکلامپسی) از عوارض شایع و خطرناک این دوران هستند که در ۵ تا ۸ درصد بارداری ها مشاهده می شوند. پره اکلامپسی و فشارخون بالا موجب ۷۶۰۰ مورد مرگ مادر و ۵۰۰۰۰۰ مورد مرگ جنین در سال می شوند.

بر خلاف تصور عموم، ورزش مداوم و منظم قبل از بارداری و در طی این دوران دارای اثرات مثبت بسیار برای مادر و جنین است.

تحقیقات نشان می دهند که ورزش منظم قبل از بارداری و در طی این دوران خطر افزایش فشارخون و پره اکلامپسی را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد، همچنین عملکرد سلول های اندوتلیال (سلول های پوشاننده عروق) را بهبود بخشیده و از استرس اکسیداتیو پیشگیری می کند.
در مورد انتخاب نوع ورزش، زمان و چگونگی انجام آن با پزشک مشورت کنید.

مسمومیت حاملگی یا پره اکلامپسی از عوارض بارداری است که باعث فشار خون بالا، آسیب کلیه‌ها، و مشکلات دیگر می‌شود. مسمومیت حاملگی یک بیماری بالقوه‌ی تهدیدکننده می‌باشد که می‌تواند هیچ علائمی نداشته باشد، اما ممکن است حتی با وجود اینکه احساس و حال خوبی داشته باشید همچنان برای شما و فرزندتان خطرناک باشد. پزشک در هر ویزیت پیش از مشاوره با گرفتن فشار خون، آزمایش‌های غربالگری را انجام می‌دهد و اگر بالا باشد برای کنترل میزان پروتئین آزمایش ادرار را تجویز می‌کند.

مسمومیت بارداری به طور شایع در سه ماهه‌ی آخر بارداری بروز پیدا می‌کند اما می‌تواند در هر زمانی در نیمه‌ی دوم بارداری، در حین زایمان یا حتی تا شش هفته بعد از زایمان نیز رخ دهد. این وضعیت می‌تواند به سرعت شدید شود یا به آرامی پیشرفت کند. در صورت عدم درمان، می‌تواند به منجر به مشکلات سلامتی خطرناکی برای شما و فرزندتان شود؛ برای مثال سندرم هلپ و اکلامپسی، رشد ضعیف، کم بودن مایع آمنیوتیک، و جدا شدن زودرس جفت. علاوه بر این اگر برای حفظ سلامتی مادر و پیشگیری از مرده‌زایی نیاز به زایمان زودرس باشد، ممکن است فرزند دچار اثرات نارس بدنیا آمدن شود. 

 مسمومیت بارداری چگونه من و نوزادم را تحت تاثیر قرار می‌دهد؟

ways of treating and preventing pregnancy poisoning - راه های درمان و پیشگیری از مسمومیت بارداری

بیشتر زنانی که دچار مسمومیت بارداری می‌شوند در نزدیکی زمان زایمان مبتلا به آن می‌شوند و با مراقبت مناسب مشکلی نخواهند داشت. اما هرچه زودتر دچار این وضعیت شوید، و هرچه شدیدتر باشد خطرات آن برای شما و فرزندتان بیشتر خواهد بود زیرا مسمومیت حاملگی همیشه به طور قابل توجهی احتمال بروز عوارض جدی را افزایش می‌دهد.

مسمومیت حاملگی شدید می‌تواند بر بسیاری از اندام‌های مختلف تاثیر گذاشته و باعث به وجود آمدن مشکلات جدی یا حتی مشکلات تهدید کننده‌ی حیات شود. به همین دلیل است که اگر در برخی از زنان این مشکل شدید باشد یا بدتر شود ممکن است نیاز به زایمان زودرس باشد.

5aec6df867abd ways of treating and preventing pregnancy poisoning - راه های درمان و پیشگیری از مسمومیت بارداری

علائم مسمومیت حاملگی

5aec6e2972f4f ways of treating and preventing pregnancy poisoning - راه های درمان و پیشگیری از مسمومیت بارداری

مسمومیت حاملگی همیشه باعث بروز علائم قابل توجه نمی‌شود به خصوص در مراحل اولیه، و از طرفی علائم آن می‌توانند از زنی به زن دیگر متفاوت باشد. برخی از علائم مسمومیت حاملگی، مانند ورم، حالت تهوع، و افزایش وزن ممکن است مانند عوارض طبیعی حاملگی به نظر برسند، بنابراین آگاهی از هر گونه علائم احتمالی هشدار دهنده مهم است.

تورم غیرمعمول شایع‌ترین عارضه است، بنابراین در شرایط زیر با پزشک خود تماس بگیرید:

  • متوجه ورم در صورت یا پف دور چشم‌های خود شدید.

  • ورم قابل توجهی در دست‌ها وجود داشته باشد.

  • ورم ناگهانی یا بیش از حد در پا یا مچ پاها مشاهده کردید.

  • بیشتر از دو کیلو وزن در یک هفته اضافه کردید.

توجه: تمام زنان مبتلا به مسمومیت حاملگی تورم محسوس یا افزایش وزن قابل توجهی ندارند و همه‌ی زنانی که دارای تورم یا افزایش وزن سریع هستند مبتلا به مسمومیت حاملگی نیستند.

اگر دچار هر یک از علائم هشدار دهنده‌ی زیر در مسمومیت حاملگی شدید هستید بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید.

  • سر درد شدید یا مداوم

  • تغییرات بینایی از جمله دوبینی، تاری دید، دیدن لکه‌های سیاه یا مگس‌پران جلوی چشم، حساسیت به نور، یا از دست دادن موقت بینایی

  • درد شدید یا حساسیت در بالا و زیر شکم 

  • حالت تهوع و استفراغ (در سه ماهه دوم یا سوم)

  • مشکل در تنفس

دلایل

کارشناسان معتقدند که پره‌اکلامپسی در اثر کاهش جریان خون به جفت جنین به وجود می‌آید و بسیاری از موارد در واقع در اوایل بارداری و قبل از آشکار شدن هر گونه علائم دیگر شروع می‌شوند. این وضعیت در صورتی که جنین به طور مناسبی در پوشش رحم قرار نگیرد و شریان‌های موجود در این ناحیه به اندازه‌ی کافی باز نشوند و در نتیجه خون کافی به جفت جنین نرسد، رخ می‌دهد. شرایطی مانند فشار خون مزمن و دیابت نیز می‌تواند باعث کاهش جریان خون به جفت شود.

دلیل اینکه این وضعیت برای برخی از زنان رخ می‌دهد اما در برخی دیگر مشاهده نمی‌شود به طور کامل شناخته نشده است و احتمالاً هیچ توضیح واحدی نیز وجود ندارد. ژنتیک، تغذیه، بیماری‌های زمینه‌ای خاص، نحوه واکنش سیستم ایمنی بدن به بارداری و عوامل دیگر همگی ممکن است در این مشکل نقش داشته باشند.

عوامل خطر

ابتلا به پره‌اکلامپسی در بارداری اول شایع‌تر است. با این حال در صورتی که یک بار دچار مسمومیت بارداری بشوید، احتمال ابتلا به آن در بارداری‌های بعدی نیز بیشتر است.

هرچه این بیماری شدیدتر باشد و زودتر رخ دهد خطر آن نیز بیشتر است. بنابراین اگر مسمومیت حاملگی داشتید که قبل از هفته‌ ۲۹ بارداری آغاز شده باشد، احتمال اینکه مجدداً به آن مبتلا شوید نزدیک به ۴۰ درصد یا شاید حتی بالاتر باشد. سایر عوامل خطر عبارتند از:

  • داشتن سابقه خانوادگی ابتلا به مسمومیت بارداری

  • چاقی

  • بارداری دو قلو (یا بیشتر)

  • سن کمتر از ۲۰ سال یا بیشتر از ۳۵ سال

  • لقاح مصنوعی 

اگر در خطر ابتلا به مسمومیت بارداری هستید، ممکن است پزشک در سه ماهه‌ی سوم جهت نظارت دقیق‌تر جلسات معاینه‌ی بیشتری ترتیب دهد.

درمان مسمومیت بارداری

5aec6eb390378 ways of treating and preventing pregnancy poisoning - راه های درمان و پیشگیری از مسمومیت بارداری

درمان مسمومیت حاملگی بستگی به شدت آن، مدت زمان بارداری و وضعیت فرزند شما دارد. شما احتمالاً برای ارزیابی اولیه و شاید تا انتهای باداری در بیمارستان بستری خواهید شد. برای تشخیص اینکه شرایط شما چقدر جدی است پزشک فشار خون را کنترل می‌کند، آزمایش ادرار انجام می‌دهد و چند آزمایش خون تجویز می‌کند. همچنین می‌توان برای بررسی رشد فرزند سونوگرافی انجام داد و احتمالاً آزمایش بیوفیزیکال پروفایل (BPP) و تست بدون استرس برای مشاهده وضعیت نوزاد توصیه می‌شود.

اگر دچار مسمومیت حاملگی هستید و در هفته ۳۷ام بارداری یا بعد از آن قرار دارید، به احتمال زیاد القای زایمان برایتان انجام خواهد شد به خصوص اگر دهانه‌ی رحم شروع به نازک و گشاد شدن کرده باشد. (اگر نشانه‌هایی وجود داشته باشند که نشان بدهند شما و فرزندتان تحمل زایمان طبیعی را نخواهید داشت، عمل سزارین انجام می‌شود.)

اگر در هفته ۳۷ام بارداری نباشید، وضعیتتان با ثبات به نظر برسد و فرزندتان در وضعیت خوبی قرار داشته باشد، احتمالاً نیازی به زایمان فوری ندارید. ممکن است در بیمارستان بمانید تا تحت نظارت قرار بگیرید. یا ممکن است به خانه فرستاده شوید که در آن صورت  باید فشار خون خود را کنترل کنید.

اغلب پزشکان توصیه به محدود کردن فعالیت‌ها می‌کنند زیرا وقتی در حال استراحت هستید به طور کلی فشار خون کمتر خواهد بود. اما استراحت مطلق که در آن برای مدت طولانی محدود به استراحت در تخت هستید خطر لخته شدن خون را افزایش داده، بنابراین توصیه نمی‌شود. هنگام استراحت نیازی به پیروی از هیچ رژیم غذایی خاصی نمی‌باشد و محدود کردن مصرف نمک نیز ضروری نخواهد بود. اما فراموش نکنید که به خود سخت نگیرید. اگر به طور کلی مسئول خرید و پخت و پز در خانه خود هستید، برای چند هفته‌ی بعد از همسر یا خانواده و دوستان خود کمک بگیرید.

چه در خانه و چه در بیمارستان باشید، شما و فرزندتان تا انتهای بارداری تحت نظارت قرار می‌گیرد. اگر در خانه باشید، بدین معنی است که جهت کنترل مداوم فشار خون و آزمایش‌های ادرار (و احتمالاً آزمایش‌های خون) و نیز سونوگرافی دوره‌ای و آزمایش‌های بدون استرس باید به پزشک خود مراجعه کنید. پزشک نیز ممکن است از شما بخواهد تعداد دفعات حرکت فرزند خود را در طول یک دوره‌ی خاص زمانی بشمارید (دفعات لگد زدن جنین).

اگر در هر زمان علائم شما نشان دهند که وضعیتتان در حال بدتر شدن است یا فرزندتان در حال رشد نیست نیاز به بستری شدن در بیمارستان و احتمالاً زایمان خواهید داشت. شدیدتر شدن مسمومیت حاملگی در هنگام زایمان امری غیر طبیعی نیست، بنابراین در حین زایمان بطور دقیق تحت نظارت خواهید بود.

در صورت ابتلا به مسمومیت حاملگی در حین زایمان یا پس از آن چه باید کرد؟

اگر در حین زایمان یا پس از آن دچار مسمومیت بارداری شدید، باید به دقت تحت نظارت قرار بگیرید. بسته به وضعیت، ممکن است سولفات منیزیم برای جلوگیری از تشنج و داروهایی برای کاهش فشار خون تجویز شوند.

پس از زایمان به مدت چند روز تحت نظارت دقیق قرار خواهید گرفت تا فشار خون اندازه گرفته شده و علائم سایر عوارض کنترل شوند. بیشتر زنان، بخصوص آنهایی که مبتلا به پره‌اکلامپسی خفیف‌تر هستند، متوجه می‌شوند که فشار خونشان در یک روز یا بیشتر شروع به پایین رفتن می‌کند. در موارد شدید می‌تواند فشار خون برای مدت طولانی‌تری بالا بماند.

احتمالاً یک هفته پس از ترخیص از بیمارستان جهت کنترل فشار خون باید مجدداً مراجعه کنید، اما در صورتی که علائم مسمومیت حاملگی یا سندرم هلپ ماند سردرد شدید، درد در بالای شکم یا تغییر در بینایی را تجربه کردید، بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید.

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

17 − = 9